IV CZ 20/20

Sąd Najwyższy2020-06-24
SNnieruchomościprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczystenieruchomościstan prawnystan faktycznypostępowanie apelacyjneuchylenie wyrokuSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu drugiej instancji, uznając, że nie było podstaw do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości a stanem rzeczywistym. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., uchylając wyrok pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, podczas gdy przeprowadzone dowody stanowiły jedynie uzupełnienie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na wyrok Sądu Okręgowego w O., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w O. w sprawie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Powódka wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 386 § 4 k.p.c., stwierdził, że sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w ściśle określonych przypadkach: nierozpoznania istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował ten przepis, uchylając wyrok Sądu Rejonowego z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Wskazał, że dowody wskazane przez Sąd Okręgowy (ponowne przesłuchanie pozwanych i notariusza, dopuszczenie dowodów z akt sprawy karnej, konfrontacja świadków) stanowią jedynie uzupełnienie postępowania dowodowego, a nie jego przeprowadzenie w całości. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy nierozpoznano istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 386 § 4 k.p.c. ogranicza możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji do enumeratywnie wymienionych przypadków, wykluczając wykładnię rozszerzającą. Wskazał, że przeprowadzenie dowodów stanowiących jedynie uzupełnienie postępowania dowodowego nie jest równoznaczne z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznapowódka
A. K.osoba_fizycznapozwany
K. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania jest ograniczona wyłącznie do sytuacji nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Nie ma podstaw do wykładni rozszerzającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 386 § 4 k.p.c., uznając, że konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego stanowi podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

pozasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek uchylenia wyroku z art. 386 § 4 k.p.c.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd drugiej instancji uchyla wyrok z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące granic kognicji sądu apelacyjnego, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok? SN wyjaśnia granice art. 386 § 4 k.p.c.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 20/20
POSTANOWIENIE
Dnia 24 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
‎
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa G. K.
‎
przeciwko A. K. i K. K.
‎
o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 24 czerwca 2020 r.,
‎
zażalenia powódki
na wyrok Sądu Okręgowego w O.
‎
z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt I Ca (...),
uchyla zaskarżony wyrok.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 października 2019 r. Sąd Okręgowy w O. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w O., w sprawie z powództwa G. K. przeciwko A. K. i K. K., o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.
Orzeczenie zaskarżyła powódka, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Treść omawianych przepisów wskazuje, że możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek uchylenia wyroku z art. 386 § 4 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 193/12, niepubl.). Powyższy wniosek wynika również z właściwości postępowania apelacyjnego, które obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony.
Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Ta ocena prawna narusza art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Rejonowy przeprowadził dowody z dokumentów, przesłuchał świadków (w tym notariusza) i strony. Wskazane przez Sąd Okręgowy dowody potrzebne do przeprowadzenia (ponowne przesłuchanie pozwanych i notariusza, dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej, ewentualna konfrontacja świadków) stanowią jedynie uzupełnienie postępowania dowodowego. Tym samym nie ma podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi konieczność
przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI