IV CZ 19/18

Sygn. akt IV CZ 19/18
POSTANOWIENIE
Dnia 18 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
‎
SSN Wojciech Katner
‎
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku M.W. i A.W.
‎
przy uczestnictwie M.C., M.R. i M.R.
‎
o wpis w księdze wieczystej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 kwietnia 2018 r.,
‎
zażalenia wnioskodawców
na postanowienie Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt III Ca […]/17,
oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawców na rzecz uczestnika M.R. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawców M.W. i A.W. od postanowienia tego Sądu z dnia 14 czerwca 2017 r. jako niedopuszczalną. Wskazał, że zaskarżone  postanowienie, dotyczące wpisu ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej o wszczęciu egzekucji z nieruchomości,
nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy; jego istotą jest jedynie urzędowa informacja o zakwestionowaniu zasadności wpisu, dlatego nie podlega ono zaskarżeniu skargą kasacyjną (art. 519
1
§ 1 k.p.c.).
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawcy domagali się jego uchylenia, podnosząc zarzut naruszenia art. 519
1
§ 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Dokonując wykładni art. 519
1
k.p.c., trzeba mieć na uwadze, że   postępowanie wieczystoksięgowe - zgodnie   z  systematyką Kodeksu postępowania cywilnego - stanowi część postępowania nieprocesowego z zakresu prawa  rzeczowego. W sprawach tych skarga kasacyjna jest zasadniczo dopuszczalna, jeżeli zaskarżone postanowienie sądu drugiej instancji stanowi orzeczenie co do istoty sprawy lub orzeczenie w  przedmiocie odrzucenia wniosku lub umorzenia postępowania kończące postępowanie (art. 519
1
§ 1 k.p.c.).
W judykaturze przyjmuje się, że postępowanie w sprawach kończą te postanowienia, które kładą kres określonym czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych, a nie postanowienia, które - nie spełniając cech definitywności - prowadzą jedynie do rozstrzygnięcia zagadnienia wpadkowego, bez zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 22 czerwca 2002 r., V CZ 91/01, OSNC 2002, Nr 2, poz. 25 i z dnia 8 maja 2013 r., I CZ 27/13, nie publ.).
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że skarga kasacyjna od wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości jest niedopuszczalna.  Podkreślał przy tym, że "istotę sprawy" w postępowaniu wieczystoksięgowym określają przesłanki materialnoprawne wniosku.  Orzeczenie co do istoty sprawy    rozstrzyga o zasadności żądania wnioskodawcy domagającego się udzielenia ochrony prawnej przez potwierdzenie jego praw rzeczowych (wpisy w dziale II), ukonstytuowania ich, jeżeli przepis takiego wpisu wymaga (wpisy w dziale II albo IV) lub wzmocnienia skuteczności praw osobistych i roszczeń (wpisy w dziale III, wymienione w art. 16 u.k.w.h. i innych ustawach). Charakteru takiego nie mają  wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczające prawidłowy tok postępowania wieczystoksięgowego lub innego albo zabezpieczające skuteczność ewentualnego orzeczenia, np. ostrzeżenie przewidziane w art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. Nr 149, poz. 703, ze zm.) i w art. 10 ust. 2 u.k.w.h. albo przewidziane w art. 924 k.p.c. lub dokonane na podstawie art. 755 k.p.c. (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 kwietnia 2007 r., V CZ 27/07, nie publ.; z dnia 18 listopada 1997 r., I CKN 155/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 80; z dnia 27 czerwca 2013 r., III CSK 244/12, nie publ.; z dnia 24 kwietnia 2015 r., V CSK 579/14, nie publ.).
Wbrew zatem zarzutom skarżących,
Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że postanowienie dotyczące wpisu ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej o wszczęciu egzekucji z nieruchomości nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy kończącym postępowanie w rozumieniu art. 519
1
§ 1 k.p.c. i w związku z tym nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
w związku z  art. 394
1
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
jw
ał