IV Cz 188/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w S. rozpoznał sprawę ze skargi dłużnika D. B. na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. W. W. w postaci ustalania kosztów egzekucyjnych oraz zażalenie wierzyciela (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 10 stycznia 2017 roku. Sąd Rejonowy, działając z urzędu, uchylił wszystkie czynności podjęte przez Komornika w sprawie egzekucyjnej Km 783/16, uznając, że wierzyciel nie załączył do wniosku egzekucyjnego dokumentu uprawniającego go do egzekucji. Wskazał na połączenie Banku (...) SA z Bankiem (...) SA, w wyniku którego powstał Bank (...) SA, a zmiana podmiotowa po stronie wierzyciela nie została uwidoczniona w klauzuli wykonalności. Sąd Rejonowy odwołał się do zmieniającego się orzecznictwa Sądu Najwyższego w kwestii stosowania art. 788 § 1 k.p.c. w przypadku następstwa prawnego po powstaniu tytułu egzekucyjnego, opowiadając się za poglądem wymagającym nadania klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela po połączeniu banków. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, zaakceptował stanowisko Sądu Rejonowego co do obowiązku sądu czuwania nad prawidłowym tokiem postępowania egzekucyjnego. Podzielił również pogląd, że po 2004 roku Sąd Najwyższy konsekwentnie wskazuje na konieczność stosowania art. 788 § 1 k.p.c. również w sytuacjach, gdy przejście uprawnień nastąpiło w trakcie postępowania egzekucyjnego. Jednakże, analizując szczegółowo uzasadnienie zażalenia, Sąd Okręgowy uznał, że skarżący prawidłowo podniósł, iż należy odróżnić sytuację, gdy wierzycielem w tytule wykonawczym jest bank przejmujący, od sytuacji, gdy jest to bank przejmowany. W przypadku połączenia banków w trybie art. 463¹ k.s.h. (przez przeniesienie całego majątku banku przejmowanego na bank przejmujący), nie dochodzi do powstania nowego podmiotu, a jedynie do zmiany nazwy wierzyciela. W takiej sytuacji wystarczające jest wykazanie zmiany nazwy odpisem z KRS. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących następstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym po połączeniu banków, zwłaszcza w kontekście art. 788 § 1 k.p.c. i art. 463¹ k.s.h.
Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia banków przez przeniesienie całego majątku banku przejmowanego na bank przejmujący, gdzie nie dochodzi do powstania nowego podmiotu prawnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku połączenia banków przez przeniesienie całego majątku banku przejmowanego na bank przejmujący, konieczne jest nadanie klauzuli wykonalności na rzecz banku przejmującego, jeśli egzekucja została już wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na rzecz banku przejmowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli bank przejmujący chce kontynuować egzekucję wszczętą na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na rzecz banku przejmowanego, musi uzyskać klauzulę wykonalności na swoją rzecz, chyba że doszło jedynie do zmiany nazwy wierzyciela bez zmiany podmiotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazał, że w przypadku połączenia banków przez przeniesienie całego majątku banku przejmowanego, konieczne jest nadanie klauzuli wykonalności na rzecz banku przejmującego, aby mógł on kontynuować postępowanie egzekucyjne. Rozróżniono sytuację powstania nowego podmiotu od sytuacji zmiany nazwy wierzyciela.
Czy sąd egzekucyjny z urzędu ma obowiązek badać merytoryczną prawidłowość postępowania egzekucyjnego, w tym kwestię istnienia tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd egzekucyjny z urzędu ma obowiązek czuwać nad prawidłowym tokiem postępowania egzekucyjnego zarówno od strony formalnej, jak i merytorycznej, w celu ochrony praw wszystkich uczestników postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy potwierdził obowiązek sądu egzekucyjnego wynikający z art. 759 § 2 k.p.c., podkreślając, że kontrola ta obejmuje również prawidłowość wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu o załączony tytuł wykonawczy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | wierzyciel |
| Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w L. W. W. | instytucja | organ egzekucyjny |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 759 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakłada na sąd obowiązek z urzędu czuwania nad prawidłowym tokiem postępowania egzekucyjnego, zarówno od strony formalnej, jak i merytorycznej.
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nadania klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko osobie, na którą przeszło uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy. Sąd Okręgowy analizował jego zastosowanie w kontekście połączenia banków.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.s.h. art. 463 § 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy połączenia spółek przez przeniesienie całego majątku jednej spółki na inną.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia postanowienia do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia postanowienia do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.
k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy połączenia spółek.
Prawo bankowe
Wspomniane w kontekście łączenia banków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy prawidłowo zidentyfikował problem z brakiem klauzuli wykonalności na rzecz banku przejmującego po połączeniu banków. • Należy odróżnić sytuację powstania nowego podmiotu prawnego od sytuacji zmiany nazwy wierzyciela w wyniku połączenia banków. • W przypadku połączenia banków w trybie art. 463¹ k.s.h. (przez przeniesienie majątku banku przejmowanego na bank przejmujący), nie jest wymagane nadanie klauzuli wykonalności na rzecz banku przejmującego, jeśli nie powstał nowy podmiot prawny, a jedynie nastąpiła zmiana nazwy wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 788 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy doszło jedynie do zmiany nazwy wierzyciela, a nie do powstania nowego podmiotu prawnego. • Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2014 r. (III CZP 46/14) nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy sytuacji, gdy egzekucja jest kontynuowana przez bank przejmujący na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na bank przejęty.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy zaważył co następuje. • Poza sporem jest także, że kontrola z urzędu winna dotyczyć prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu o załączony do wniosku tytuł wykonawczy. • I właśnie spór co do istnienia tytułu wykonawczego legł u podstaw wydanego w sprawie orzeczenia. • Szczegółowa analiza treści uzasadnienia zażalenia nie wskazuje, aby żalący nie akceptował przywołanych poglądów doktryny. • Przywołana bowiem i przez Sąd Rejonowy teza uchwały, o konieczność badania w trybie art. 788§1 kpc , nałożona została jedynie w sytuacji, w której prowadzona jest egzekucja w oparciu o bankowy tytuł egzekucyjny zaopatrzony klauzulą wykonalności na rzecz banku przejętego zaś kontynuowana ma być przez bank przejmujący. • Rozróżnić bowiem należy sposoby połączenia banków w trybie art. 98 Prawa bankowego i art. 463 k.s.h. • Konsekwencją połączenia się spółek w trybie art. 463punt1 k.s.h. jest zaś sukcesja generalna w zakresie praw i obowiązków łączących się spółek, a przede wszystkim ustanie osobowości prawej spółki przejętej. • Nie doszło więc do powstania nowego podmiotu prawnego, a wobec tego jedynie w kategoriach zmiany nazwy wierzyciela należy rozstrzygać kwestię rozbieżności pomiędzy wnioskującym o wszczęcie egzekucji, a treścią tytułu wykonawczego załączonego do wniosku.
Skład orzekający
Jolanta Deniziuk
przewodniczący-sprawozdawca
Mariusz Struski
sędzia
D. C.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących następstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym po połączeniu banków, zwłaszcza w kontekście art. 788 § 1 k.p.c. i art. 463¹ k.s.h."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia banków przez przeniesienie całego majątku banku przejmowanego na bank przejmujący, gdzie nie dochodzi do powstania nowego podmiotu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w postępowaniu egzekucyjnym, związanego ze zmianami podmiotowymi po stronie wierzyciela w wyniku fuzji banków, co ma istotne znaczenie dla praktyków prawa.
“Połączenie banków: czy potrzebujesz nowej klauzuli wykonalności do egzekucji?”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.