IV CZ 186/04

Sąd Najwyższy2004-12-15
SNRodzinneopieka nad osobami ubezwłasnowolnionymiŚrednianajwyższy
ubezwłasnowolnienieopiekazarząd majątkiemczynność przekraczająca zwykły zarząddarowiznakasacjapostępowanie nieprocesoweSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające kasację, uznając ją za niedopuszczalną w sprawie dotyczącej dopuszczenia uczestnika do postępowania opiekuńczego.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło kasację wniesioną przez Ł.C. od postanowienia odrzucającego jej zażalenie na decyzję Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy zezwolił kuratorowi na zawarcie umowy darowizny nieruchomości dla osoby ubezwłasnowolnionej. Ł.C., która nie była pierwotnie uczestnikiem, próbowała uzyskać status uczestnika postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja w tej sprawie jest niedopuszczalna, ponieważ postanowienie dotyczące dopuszczenia do udziału w postępowaniu nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, a katalog spraw, w których kasacja przysługuje, jest ograniczony.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Ł.C. na postanowienie Sądu Okręgowego w S., które odrzuciło kasację Ł.C. od postanowienia oddalającego jej zażalenie na wcześniejsze postanowienie. Sprawa wywodzi się z wniosku o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej. Sąd Rejonowy w G. zezwolił kuratorowi A.B. na zawarcie umowy darowizny nieruchomości rolnej na rzecz I.D., zobowiązując I.D. do ustanowienia prawa dożywocia dla A.B. Ł.C., która nie była pierwotnie uczestnikiem postępowania, wniosła apelację, a następnie kasację. Sąd Okręgowy odrzucił kasację, wskazując na ograniczenia w prawie do wniesienia kasacji w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. dotyczące kasacji w postępowaniu nieprocesowym, stwierdził, że zaskarżone postanowienie dotyczące dopuszczenia Ł.C. do udziału w sprawie jako uczestnika nie jest postanowieniem co do istoty sprawy ani innym postanowieniem, od którego kasacja przysługuje. W związku z tym kasacja była niedopuszczalna, co skutkowało oddaleniem zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie przysługuje od postanowienia dotyczącego dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, jeśli nie jest to postanowienie co do istoty sprawy lub inne postanowienie enumeratywnie wymienione w przepisach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 5191 k.p.c. ogranicza katalog spraw, w których przysługuje kasacja od postanowień sądu drugiej instancji. Postanowienie o dopuszczeniu do udziału w sprawie jako uczestnik nie jest postanowieniem co do istoty sprawy ani innym postanowieniem wymienionym w przepisach, od którego kasacja jest dopuszczalna w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy (w kontekście utrzymania w mocy postanowienia o odrzuceniu kasacji)

Strony

NazwaTypRola
I.D.osoba_fizycznawnioskodawca
A.B.osoba_fizycznaosoba ubezwłasnowolniona
S.B.osoba_fizycznakurator
Ł.C.osoba_fizycznauczestniczka postępowania (skarżąca)

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 519 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu nieprocesowym kasacja przysługuje od wydanych przez sąd drugiej instancji postanowień co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Katalog spraw, w których kasacja przysługuje, jest ograniczony do spraw z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego, a w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli do spraw wymienionych w art. 5191 § 2.

Pomocnicze

k.p.c. art. 519 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli kasacja przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł.

k.p.c. art. 519 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog spraw z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, w których przysługuje kasacja.

k.p.c. art. 3935

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia kasacji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39318 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona od postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie jako uczestnik nie jest dopuszczalna w świetle art. 5191 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącej zarzucało naruszenie art. 5191 § 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie przysługuje kasacja, podczas gdy przedmiotem sprawy jest dopuszczenie Ł.C. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, a charakter sprawy, jak i przedmiot, czyni prawo do odwołania się do Sądu Najwyższego w pełni zasadnym.

Godne uwagi sformułowania

w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli kasacja przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami Zaskarżone kasacją postanowienie, dotyczące dopuszczenia Ł.C. do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Elżbieta Strelcow

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, w szczególności od postanowień proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i proceduralnego, gdzie kluczowe jest ustalenie charakteru postanowienia, od którego wniesiono kasację.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę dopuszczalności kasacji, ale może być mniej angażująca dla szerszej publiczności ze względu na proceduralny charakter.

Kiedy kasacja nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dopuszczalności środka zaskarżenia w sprawach rodzinnych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 186/04 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 15 grudnia 2004 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSA Elżbieta Strelcow 
 
 
 
w sprawie z wniosku I.D. 
przy uczestnictwie A.B. zastąpionej przez kuratora S.B. 
o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu 
majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 15 grudnia 2004 r., 
zażalenia uczestniczki Ł.C.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w S. 
z dnia 21 września 2004 r., sygn. akt [...], 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
 
 
 Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z 12 maja 2004 r. zezwolił S.B., 
kuratorowi całkowicie ubezwłasnowolnionej A.B., na zawarcie umowy 
darowizny 
zabudowanej 
nieruchomości 
rolnej 
na 
rzecz 
siostry 
ubezwłasnowolnionej, I.D., zobowiązując I.D. do ustanowienia prawa dożywocia 
na przedmiotowej nieruchomości dla całkowicie ubezwłasnowolnionej. Od 
postanowienia tego wniosła apelację, nie będąca uczestnikiem postępowania, 
Ł.C.  
Postanowieniem  dnia z dnia 1 czerwca 2004 r. Sąd Rejonowy odmówił 
dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania 
Ł.C.  
 
Postanowieniem z dnia 21 września 2004 r. Sąd Okręgowy w S., na 
podstawie art. 3935 k.p.c. w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c., odrzucił kasację Ł.C. od 
postanowienia z dnia 29 lipca 2004 r. oddalającego jej zażalenie  na powyższe 
postanowienie. Wskazał, że w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, 
opiekuńczego i kurateli kasacja przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie 
oraz o podział majtku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między 
małżonkami chyba, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 
zł.  
 
W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 5191 § 2 k.p.c. poprzez 
jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie przysługuje kasacja, 
podczas gdy przedmiotem sprawy jest dopuszczenie Ł.C. do udziału w sprawie 
- o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego 
zarządu majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnienie – w charakterze 
uczestnika postępowania, a charakter sprawy, jak i przedmiot, czyni prawo do 
odwołania się do Sądu Najwyższego w pełni zasadnym. Wnosiła o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 

 
 
3 
 
W pierwszej kolejności – zgodnie z redakcją art. 5191 k.p.c. -  zauważyć 
trzeba, że stosownie do jego § 1 w postępowaniu nieprocesowym kasacja 
przysługuje od wydanych przez sąd drugiej instancji postanowień co do istoty 
sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia 
postępowania kończących postępowanie w sprawie. Katalog spraw w których 
od tych postanowień przysługuje kasacja został ograniczony do spraw 
z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego ( art. 5191 § 1 in fine), 
zaś w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli do spraw 
wymienionych w art. 5191 § 2. 
 
Zaskarżone kasacją postanowienie, dotyczące dopuszczenia Ł.C. do 
udziału w sprawie jako uczestnika postępowania, nie jest postanowieniem co do 
istoty sprawy, którą stanowi rozstrzygnięcie o zezwoleniu na dokonanie 
czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby 
całkowicie ubezwłasnowolnionej, zaskarżone przez skarżąca apelacją. Nie 
należy też do dalszych postanowień wymienionych w art. 5191 § 1, od których 
przysługuje kasacja. 
 Z tych przyczyn wniesiona kasacja jest niedopuszczalna, co uzasadnia 
oddalenie zażalenia (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 39318 § 3 
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI