IV CZ 182/04

Sąd Najwyższy2004-12-15
SNRodzinnepodział majątku wspólnegoŚrednianajwyższy
kasacjaradca prawnyprawo rodzinnepodział majątkupełnomocnictwokoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji, uznając, że radca prawny będący bratem strony nie mógł jej sporządzić ze względu na przepisy ograniczające świadczenie pomocy prawnej w sprawach rodzinnych.

Sąd Okręgowy odrzucił kasację wnioskodawcy, ponieważ została ona sporządzona przez jego brata, który jest radcą prawnym, a przepisy prawa (art. 4 ust. 1 ustawy o radcach prawnych) wyłączają możliwość świadczenia pomocy prawnej przez radców prawnych w sprawach rodzinnych, w tym w sprawach o podział majątku wspólnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził tę interpretację, wskazując, że zarówno pokrewieństwo (art. 87 k.p.c.), jak i status profesjonalnego pełnomocnika nie uprawniały brata do sporządzenia kasacji w tej sprawie.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2004 r. oddalił zażalenie wnioskodawcy W.B. na postanowienie Sądu Okręgowego w B., które odrzuciło kasację od postanowienia o podziale majątku dorobkowego. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie kasacji tym, że została ona sporządzona przez brata wnioskodawcy, S.B., który jest radcą prawnym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o radcach prawnych, radcowie prawni nie mogą świadczyć pomocy prawnej osobom fizycznym w sprawach rodzinnych, co obejmuje również sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej. Wnioskodawca zarzucił w zażaleniu błędną wykładnię przepisów, wskazując na art. 87 k.p.c. jako przepis szczególny względem ustawy o radcach prawnych. Sąd Najwyższy jednak podtrzymał stanowisko Sądu Okręgowego. Stwierdził, że art. 393^2 k.p.c. ustanawia przymus sporządzenia kasacji przez adwokata lub radcę prawnego i wyłącza stosowanie art. 87 k.p.c. w tym zakresie. Ponadto, nawet jako profesjonalny pełnomocnik, radca prawny nie mógł sporządzić kasacji z uwagi na wyłączenie spraw rodzinnych z zakresu jego działalności, co potwierdzają wcześniejsze orzeczenia Sądu Najwyższego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, radca prawny będący bratem strony nie może sporządzić kasacji w sprawie o podział majątku wspólnego, zarówno ze względu na przepisy ograniczające świadczenie pomocy prawnej w sprawach rodzinnych, jak i ze względu na wyłączenie stosowania art. 87 k.p.c. w przypadku przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu kasacji.

Uzasadnienie

Przepis art. 393^2 k.p.c. ustanawia przymus sporządzenia kasacji przez pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego i wyłącza stosowanie art. 87 k.p.c. Ponadto, art. 4 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wyłącza świadczenie pomocy prawnej przez radców prawnych w sprawach rodzinnych, co obejmuje sprawy o podział majątku wspólnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestniczka E.B.

Strony

NazwaTypRola
W.B.osoba_fizycznawnioskodawca
E.B.osoba_fizycznauczestniczka
S.B.osoba_fizycznapełnomocnik wnioskodawcy

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 393^2

Kodeks postępowania cywilnego

Ustanawia przymus sporządzenia kasacji przez pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego i wyłącza stosowanie art. 87 k.p.c.

u.o.r.p. art. 4 § 1 i 2

Ustawa o radcach prawnych

Wyłącza świadczenie pomocy prawnej przez radców prawnych osobom fizycznym w sprawach rodzinnych, co obejmuje sprawy o podział majątku wspólnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393^5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 87

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393^18 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393^19

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja została sporządzona przez osobę nieuprawnioną (brata strony, który jest radcą prawnym, ale nie może świadczyć pomocy prawnej w sprawach rodzinnych). Przepis art. 393^2 k.p.c. wyłącza stosowanie art. 87 k.p.c. w przypadku przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu kasacji.

Odrzucone argumenty

Art. 87 k.p.c. jest przepisem szczególnym względem art. 4 ustawy o radcach prawnych w stosunku do krewnych.

Godne uwagi sformułowania

Wniesiona przez osobę nieuprawnioną kasacja podlega zatem odrzuceniu. Przepis art. 393^2 k.p.c. ustanawiający przymus sporządzenia kasacji przez pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego wyłącza stosowanie art. 87 k.p.c. wyłączenie, przez art. 4 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, spraw rodzinnych z zakresu spraw, w których radca prawny może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym obejmuje także sprawy o podział majątku wspólnego małżonków

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Elżbieta Strelcow

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu kasacji oraz ograniczeń w świadczeniu pomocy prawnej przez radców prawnych w sprawach rodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pełnomocnikiem strony w kasacji jest jej krewny będący radcą prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą reprezentacji stron w postępowaniu kasacyjnym i ograniczeń zawodowych radców prawnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy brat może reprezentować Cię w Sądzie Najwyższym? Kluczowa sprawa o kasację i ograniczenia dla radców prawnych.

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 182/04 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 15 grudnia 2004 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSA Elżbieta Strelcow 
 
 
 
w sprawie z wniosku W.B. 
przy uczestnictwie E.B. 
o podział majątku dorobkowego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 15 grudnia 2004 r., 
zażalenia wnioskodawcy  
na postanowienie Sądu Okręgowego w B. 
z dnia 17 sierpnia 2004 r., sygn. akt [...], 
 
 
oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawcy na rzecz 
uczestniczki kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem 
kosztów postępowania zażaleniowego.  
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie  
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w B. odrzucił, na 
podstawie art. 3935 k.p.c. w zw. z art. 3932 k.p.c., kasację wnioskodawcy W.B. 
od postanowienia tego Sądu z dnia 22 czerwca 2004 r.  W uzasadnieniu 
wskazał, że występujący w sprawie,  jako pełnomocnik wnioskodawcy, jego brat 
S.B., wykonujący  zawód radcy prawnego, nie może świadczyć  pomocy 
prawnej osobom fizycznym w prawach rodzinnych (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 
dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 123, 
poz. 1059 ze zm.) nie może więc sporządzić kasacji w sprawie o podział 
majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej miedzy małżonkami. 
Wniesiona przez osobę nieuprawnioną kasacja podlega zatem odrzuceniu. 
 
W zażaleniu wnioskodawca zarzucił błędną wykładnię zastosowanych 
przez Sąd Okręgowy przepisów, przez pominięcie, że przepis art. 87 k.p.c. jest 
(w stosunku do krewnych) przepisem szczególnym względem art. 4 ustawy 
o radcach prawnych. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
Przepis art. 3932 k.p.c. ustanawiający przymus sporządzenia kasacji 
przez pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego wyłącza 
stosowanie art. 87 k.p.c. W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznacza to, 
że S.B. nie może w imieniu wnioskodawcy sporządzić kasacji, jako jego 
pełnomocnik ustanowiony na podstawie art. 87 k.p.c., z racji łączącego go 
z wnioskodawcą pokrewieństwa.  
 
 Nie może tego uczynić także jako profesjonalny pełnomocnik 
wykonujący zawód radcy prawnego (art. 3932 k.p.c.), gdyż wyłączenie, przez 
art. 4 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, spraw rodzinnych z zakresu spraw, 
w których radca prawny może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym 
obejmuje 
także 
sprawy 
o 
podział 
majątku 
wspólnego 
małżonków 
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1998 r, II CZ 42/98, OSNC 

 
 
3 
1998, nr 12, poz. 223 oraz z dnia 4 kwietnia 2000 r., V CZ 7/00, Wokanda 
2000/8/11).  
 
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, na podstawie art. 385 
k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., art. 39318 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., oddalił 
zażalenie oraz orzekł o kosztach postępowania stosownie do art. 520 § 3 k.p.c. 
w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39319 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI