IV Cz 179/14

Sąd Okręgowy w RadomiuRadom2014-04-28
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
zniesienie współwłasnościwznowienie postępowaniazasiedzenielegitymacja procesowatermininteres prawnynieruchomość

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności, uznając, że skarżący nie wykazał swojej legitymacji ani naruszenia praw, a skarga została wniesiona po terminie.

Sąd Okręgowy w Radomiu rozpoznał zażalenie A. L. (1) na postanowienie Sądu Rejonowego, które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarżący, który nie był stroną pierwotnego postępowania, twierdził, że naruszono jego prawa, w tym prawo do zasiedzenia części nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał jednak, że skarżący nie wykazał swojej legitymacji jako zainteresowanego, nie udowodnił pozbawienia możności działania, a jego roszczenia dotyczące zasiedzenia nie mogły być rozpoznane w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Ponadto, skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu.

Sąd Okręgowy w Radomiu rozpoznał zażalenie A. L. (1) na postanowienie Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 30 grudnia 2013 roku, które odrzuciło skargę A. L. (1) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 1 marca 2011 roku w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Pierwotne postępowanie dotyczyło zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w R., gdzie współwłaścicielami byli A. L. (2), M. K. i M. S. Zniesienie nastąpiło przez podział fizyczny, z zasądzeniem spłat i dopłat. A. L. (1), syn A. L. (2), nie był uczestnikiem pierwotnego postępowania, choć działał jako pełnomocnik swojej matki. Po zakończeniu postępowania wniósł o sporządzenie uzasadnienia, a następnie o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc zarzuty dotyczące wyceny nieruchomości i nieuwzględnienia budynku mieszkalnego. W skardze o wznowienie domagał się stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie części nieruchomości. Sąd Rejonowy odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw, nie był stroną postępowania, a skarga została wniesiona po terminie. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, stwierdzając, że skarżący nie wykazał przymiotu zainteresowanego w rozumieniu prawa materialnego, jego roszczenia z tytułu posiadania nie mogły być rozpoznane w postępowaniu o zniesienie współwłasności, a skarga została wniesiona po terminie. Sąd wskazał, że A. L. (1) ma możliwość dochodzenia stwierdzenia zasiedzenia w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże, że została pozbawiona możności działania, a jej roszczenia nie mogły być rozpoznane w pierwotnym postępowaniu.

Uzasadnienie

Skarżący musi wykazać przymiot zainteresowanego w rozumieniu prawa materialnego oraz to, że został pozbawiony możności działania. Roszczenia z tytułu posiadania nieruchomości nie mogą być rozpoznawane w postępowaniu o zniesienie współwłasności, jeśli dotyczą osób trzecich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

A. L. (1) (skarżący)

Strony

NazwaTypRola
A. L. (1)osoba_fizycznaskarżący
M. K.osoba_fizycznawnioskodawca
A. L. (2)osoba_fizycznauczestnik
M. S.osoba_fizycznauczestnik
K. L.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 524 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przez 'prawo' w rozumieniu tego przepisu rozumieć należy prawo materialne. Zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania, powinien wykazać, że został pozbawiony możności działania.

k.p.c. art. 407

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia skargi.

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja zainteresowanego w postępowaniu.

k.p.c. art. 618 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wzajemnych roszczeń z tytułu posiadania rzeczy wspólnej w postępowaniu o zniesienie współwłasności.

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania nieprocesowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu spornym do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 622

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 624

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Dotyczy przesłanek zasiedzenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał przymiotu zainteresowanego w rozumieniu prawa materialnego. Roszczenia skarżącego dotyczące zasiedzenia nie mogły być rozpoznane w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie ustawowego terminu.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o zniesieniu współwłasności narusza prawa skarżącego. Wycena nieruchomości została dokonana wadliwie. Skarżący dowiedział się o możliwości wznowienia postępowania dopiero w późniejszej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

przez 'prawo' w rozumieniu art.524§2 k.p.c. rozumieć należy prawo materialne skarżący był zaś osobą trzecią w stosunku do współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości nie mogą być więc rozpoznawane w takim postępowaniu spory dotyczące roszczeń między współwłaścicielami a osobami trzecimi

Skład orzekający

Grzegorz Wójtowicz

przewodniczący

Irena Koś

sędzia-sprawozdawca

Joanna Kaczmarek-Kęsik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zainteresowanego' w postępowaniu o wznowienie postępowania, dopuszczalność rozpoznawania roszczeń z tytułu zasiedzenia w postępowaniu o zniesienie współwłasności, bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby trzeciej w postępowaniu o zniesienie współwłasności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań dotyczących nieruchomości i znaczenie formalnych wymogów procesowych, takich jak legitymacja i terminy.

Czy można wznowić postępowanie, jeśli nie było się jego stroną? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Cz 179/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Radomiu IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Grzegorz Wójtowicz Sędziowie: SO Irena Koś /spr/ SO Joanna Kaczmarek-Kęsik po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014 roku w Radomiu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. (1) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 1 marca 2011 roku w sprawie I Ns 689/09 z wniosku M. K. z udziałem A. L. (2) i M. S. o zniesienie współwłasności przy udziale K. L. na skutek zażalenia A. L. (1) na postanowienie Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 30 grudnia 2013 roku, sygn. akt I Ns 750/13 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Radomiu odrzucił skargę A. L. (1) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie I Ns 689/09 o zniesienie współwłasności nieruchomości. Sąd Rejonowy ustalił, że przedmiotem postępowania o zniesienie współwłasności była nieruchomość położona w R. przy ulicy (...) o powierzchni 0,0886 ha stanowią działkę o nr ewidencyjnym (...) , której współwłaścicielami byli: A. L. (2) w 1/8 części, M. K. w 6/8 częściach, M. S. w 1/8 części, Dla nieruchomości tej urządzona została księga wieczysta nr (...) . Zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział fizyczny na działki: o nr (...) o powierzchni 475 m. kw. niezabudowaną, która przyznana została na własność M. K. i o nr (...) o powierzchni 411 m. kw. zabudowaną, która przyznana została na własność M. S. . Od M. S. zasądzona została na rzecz A. L. (2) spłata w kwocie 21.507,50 zł. płatana w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminu z jednoczesnym zobowiązaniem A. L. (2) do wydania w powyższym terminie dotychczas zajmowanego budynku znajdującego się na działce nr (...) oraz na rzecz M. K. kwota 48.675 zł. tytułem dopłaty płatna w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminu. Nadto M. S. nakazano usunięcie garażu znajdującego się na działce nr (...) w terminie i w sposób szczegółowo określony. Wnoszący skargę o wznowienie A. L. (1) jest synem A. L. (2) , nie był uczestnikiem postępowania w sprawie I Ns 689/09. Matka udzieliła mu pełnomocnictwa do działania w jej imieniu i uczestniczył w rozprawie w dniu 22 września 2010 r. wnosząc o odroczenie rozprawy celem wypowiedzenia się co do wykonanej przez biegłą rzeczoznawcę majątkowego wyceny nieruchomości i poczynionych na nią nakładów, co Sąd uwzględnił. Po zakończeniu postępowania A. L. (1) w dniu 11 marca 2011 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu o zniesieniu współwłasności nieruchomości. Postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia, gdyż wniosek był spóźniony. Postanowienie o odmowie doręczone zostało A. L. (1) 1 kwietnia 2011 r. Postanowienie w sprawie I Ns 689/09 uprawomocniło się 23 marca 2011 r. W dniu 27 września 2011 r. A. L. (1) złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc, że wycena majątku została zaniżona, nie został uwzględniony budynek gospodarczy zaadaptowany na cele mieszkalne, nie zostało uwzględnione, że on z rodziną mieszka w tym budynku. W niniejszej skardze A. L. (1) żądając wznowienia wniósł także o stwierdzenie, że wraz z żoną K. L. nabyli przez zasiedzenie własność budynku oraz część niezabudowanej nieruchomości o powierzchni 80 m. kw. Zdaniem Sądu Rejonowego skarżący nie wykazał, aby postanowienie w sprawie I Ns 689/09 naruszyło jego prawa. Występując jako pełnomocnik A. L. (2) mógł złożyć wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Wiedział o wydanym w dniu 11 marca 2011 r. postanowieniu kończącym postępowanie w sprawie i Ns 689/09 skoro 10 marca 2011 r. złożył wniosek o wydanie jego uzasadnienia. Skarga wniesiona została 10 czerwca 2013 r., a więc po upływie terminu przewidzianego w art.407 w związku z art.13§2 k.p.c. Podstawę prawną odrzucenia skargi stanowił art.410§1 k.p.c. Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego wniósł A. L. (1) zarzucając, że postanowienie z 1 marca 2011 r. w sprawie I Ns 689/09 narusza jego prawa, gdyż M. S. został nowym właścicielem części działki na której stoi jego dom, chociaż postanowienie to nie odnosi do tego budynku, wycena nieruchomości została źle dokonana, bo uwzględnia jeden budynek mieszkalny i gospodarczy, a ma dwa budynki mieszkalne i fundamenty budynku, na których stoi obecnie blaszany garaż, o możliwości wznowienia dowiedział się dopiero w sprawie o wydanie lokalu, którą wytoczył przeciwko niemu i jego rodzinie M. S. , na rozprawie 10 czerwca 2013 r. Wniósł o ponowne rozpoznanie jego skargi. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Sąd Okręgowy podziela ustalenia Sądu Rejonowego, że skarga A. L. (1) podlegała odrzuceniu jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia a nadto wniesiona po upływie ustawowego terminu. Wnoszący skargę o wznowienie postępowania w sprawie, w której nie brał udziału, powinien wykazać zarówno przymiot zainteresowanego, jak i to, że został pozbawiony możności działania oraz wyraźnie określić, na czym polegało naruszenie jego prawa, przy czym przez ,,prawo,, w rozumieniu art.524§2 k.p.c. rozumieć należy prawo materialne. Takie stanowisko jest zgodne w doktrynie i orzecznictwie /por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 1976, z.1, poz.4/. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego regulujące postępowanie o zniesienie współwłasności nie określają wprawdzie wyczerpująco kręgu zainteresowanych, nie mniej stanowią o współwłaścicielach jako uczestnikach, których sąd ma nakłaniać do zgodnego podziału / art.622 /, wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli / art.618 /, przyznaniu dotychczasowym współwłaścicielom całej lub części rzeczy / art.624 /. Wynika z nich więc, że uczestnikami są w pierwszej kolejności współwłaściciele rzeczy/lub ich spadkobiercy/. Uczestnikami mogą być także osoby, które prezentują interes prawny w rozumieniu art.510 k.p.c. /np. wierzyciele współwłaścicieli, uprawnieni z tytułu ograniczonych praw rzeczowych na nieruchomości wspólnej, samoistni posiadacze/. Zgodnie bowiem z art. 510§1 k.p.c. , zainteresowanym jest każdy, czyich spraw dotyczy wynik postępowania. Wskazuje to na szerokie ujęcie tego wyrażenia w tym znaczeniu, że zainteresowanie wynikiem obejmuje zarówno bezpośredni, jak i pośredni interes, wskazujący na udział w postępowaniu. Poza sporem jest, że skarżący A. L. (1) nie był współwłaścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. (...) o powierzchni 886 m.kw. stanowiącej działkę o nr (...) , której współwłasność została zniesiona postanowieniem w sprawie I Ns 689/09. Nie należał zatem do bezpośrednio zainteresowanych. Skarżący swój przymiot zainteresowanego wywodził z faktu zamieszkiwania od wielu lat w budynku znajdującym się na tejże nieruchomości i posiadania części gruntu zajmowanego przez ten budynek, co jego zdaniem doprowadziło do zasiedzenia przez niego i jego żonę tej części nieruchomości. Jego roszczenie wynikające z posiadania nieruchomości nie mogłoby zatem być rozpoznane w sprawie I Ns 689/09 o zniesienie współwłasności nawet, gdyby brał w nim udział jako pośrednio zainteresowany. Stosownie bowiem do art.618§1 k.p.c. , wzajemne roszczenia z tytułu posiadania rzeczy wspólnej mogą być dochodzone w postępowaniu o zniesienie współwłasności tylko między współwłaścicielami. Nie mogą być więc rozpoznawane w takim postępowaniu spory dotyczące roszczeń między współwłaścicielami a osobami trzecimi. Skarżący był zaś osobą trzecią w stosunku do współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. W świetle powyższego uznać należało, że skarżący nie wykazał, iż na skutek nie wezwania go w charakterze uczestnika do udziału w sprawie I Ns 689/09 został pozbawiony możności działania i prawomocne postanowienie znoszące współwłasność nieruchomości naruszyło jego prawo wystąpienia o stwierdzenie zasiedzenia jej części. Skarżący ma możliwość, o ile spełnione zostały przesłanki z art.172 k.c. , wystąpienia na drogę sądową o stwierdzenia zasiedzenia części obecnej działki nr (...) . Stwierdzić należy również, że A. L. (1) jakkolwiek nie był formalnym uczestnikiem postępowania o zniesienie współwłasności, to jako pełnomocnik swojej matki A. L. (2) - współwłaścicielki miał możność dokonywania wszelkich czynności procesowych, które dotyczyłyby także sfery jego praw procesowych. Również zatem z tej przyczyny brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniały przesłanki z art.524§2 w związku z art.401pkt 2 k.p.c. do żądania przez niego wznowienia postępowania w sprawie I Ns 689/09, a z takiej tylko podstawy może wynikać żądanie wznowienia postępowania nieprocesowego przez zainteresowanego. Zawarte w zażaleniu zarzuty skarżącego odnośnie nieprawidłowości opinii biegłej sporządzonej w sprawie I Ns 689/09 nie mogły odnieść skutku. Zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania, skargę o wznowienie może wnieść w terminie trzymiesięcznym liczonym od dnia, w którym dowiedział się o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy / art.524§2 w związku z art.407§1 k.p.c. /. Termin ten nie rozpoczyna jednak biegu przed uprawomocnieniem się takiego orzeczenia. O tym, że postanowienie w sprawie I Ns 689/09 wydane zostało w dniu 1 marca 2011 r. skarżący, jak ustalił to Sąd Rejonowy, wiedział niewątpliwie w dacie 10 marca 2011 r., gdyż wówczas zażądał sporządzenia jego uzasadnienia. O tym, że postanowienie to stało się prawomocne z dniem 23 marca 2011 r. A. L. (1) dowiedział się zaś najpóźniej w dacie 10 października 2011 r. z informacji udzielonej mu przez Sąd Rejonowy /k.146-148 akt I Ns 689/09/. Przyjmując zatem najkorzystniejszą dla skarżącego datę 10 października 2011 r. jako datę, od której liczyć należało trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, uznać należało, że skarga niniejsza wniesiona została po upływie ustawowego terminu. Zatem i z tej przyczyny, oprócz wymienionych już wyżej- podlegała odrzuceniu- art.410§1 w związku z art. 13§2 k.p.c. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na mocy art.385 w związku z art.397§2 i art.13§2 oddalił zażalenie. / J. K. / / G. W. / / I. K. /

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI