IV CZ 176/12

Sąd Najwyższy2013-03-07
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżenianiegodność dziedziczeniaprawa majątkoweSąd Najwyższyzażaleniekodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając sprawę o uznanie za niegodnego dziedziczenia za sprawę majątkową, dla której wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagana prawem.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powoda w sprawie o uznanie za niegodnego dziedziczenia z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (32.813 zł), która nie spełniała wymogów art. 398^2 § 1 k.p.c. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie tego przepisu. Sąd Najwyższy, opierając się na ugruntowanym orzecznictwie, potwierdził, że sprawa o uznanie za niegodnego dziedziczenia jest sprawą majątkową, dla której obowiązują progi dopuszczalności skargi kasacyjnej. W związku z tym zażalenie zostało oddalone jako nieuzasadnione.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 sierpnia 2012 r., którym odrzucono skargę kasacyjną powoda w sprawie o uznanie za niegodnego dziedziczenia. Powodem odrzucenia skargi było określenie przez pełnomocnika powoda wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 32.813 zł, co zdaniem Sądu Okręgowego nie spełniało wymogów art. 398^2 § 1 k.p.c. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie tego przepisu i domagał się uchylenia postanowienia. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia ma charakter majątkowy. W związku z tym zastosowanie znajduje ogólna reguła z art. 398^2 § 1 k.p.c., określająca kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych. Ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez skarżącego była niższa niż wymagana prawem, a skarżący sam wyjaśnił sposób jej wyliczenia, Sąd Najwyższy uznał, że nie mają decydującego znaczenia argumenty podniesione w zażaleniu, w tym nawiązujące do przepisów konstytucji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako nieuzasadnione na podstawie art. 398^14 k.p.c. w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na ugruntowane orzecznictwo, które kwalifikuje sprawy o uznanie za niegodnego dziedziczenia jako sprawy o prawa majątkowe, co implikuje zastosowanie przepisów dotyczących wartości przedmiotu zaskarżenia przy skardze kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w S. (w kontekście utrzymania w mocy jego postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznapowód
Z. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymaganą wartość przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych.

Pomocnicze

k.c. art. 929

Kodeks cywilny

Reguluje kwestię uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestię oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o uznanie za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe. Wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagana przez art. 398^2 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 398^2 § 1 k.p.c. przez Sąd Okręgowy. Argumenty nawiązujące do przepisów konstytucji RP (nie miały decydującego znaczenia).

Godne uwagi sformułowania

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowany jest już pogląd, że sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia po określonym spadkodawcy jest sprawą o prawa majątkowe. Skoro ustawodawca w art. 398^2 § 1 k.p.c. wyraźnie stworzył określone progi ratione valoris, warunkujące dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych (...), to nie mają decydującego znaczenia argumenty podane w zażaleniu nawiązuje do wskazanych przepisów konstytucji RP.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru majątkowego sprawy o niegodność dziedziczenia i konsekwencji niedochowania wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą kasacyjną w sprawie o niegodność dziedziczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Niegodność dziedziczenia: czy skarga kasacyjna zawsze jest możliwa?

Dane finansowe

WPS: 32 813 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 176/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 marca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) 
SSN Marian Kocon 
 
w sprawie z powództwa K. M. 
przeciwko Z. M. 
o uznanie za niegodnego dziedziczenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 7 marca 2013 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Okręgowego w S. 
z dnia 30 sierpnia 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę  
kasacyjną  powoda  w sprawie o uznanie za niegodnego, wniesioną od wyroku tego 
Sądu z dnia 1 czerwca 2012 r. Stało się to dlatego, ponieważ  pełnomocnik powoda 
określił wartość  przedmiotu  zaskarżenia  na kwotę 32.813 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.).  
 
 W zażaleniu powoda podniesiono zarzut naruszenia art. 3982 § 1 k.p.c. 
i domagano się jego uchylenia.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukstałtowany jest już pogląd, że sprawa 
o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia po określonym spadkodawcy 
jest sprawą o prawa majątkowe (zob. np. ostatnio - postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 9/92, OSNC 2012, z. 7/8, poz. 59). 
Do spraw tych ma zatem zastosowanie ogólna reguła przewidziana w art. 3982 § 1 
k.p.c. wskazująca kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej.       
W skardze kasacyjnej jako wartość przedmiotu zaskarżenia podano 
kwotę  32.813 
zł, 
przy 
czym 
skarżący 
(powód) 
wyjaśnił 
sam 
sposób 
określenia   tej    wartości 
(uwzględnienie 
wartości 
udziału 
spadkowego 
przypadającego na pozwanego w spornym gospodarstwie rolnym ustalonego  
w postanowieniu nabycia spadku).  
Powód wcześniej  był wzywany przez Sąd Rejonowy  do określenia „wartości 
spadku, którą odziedziczył pozwany” (s. 6 i 8 akt sprawy). W apelacji nie podano   
przedmiotu wartości zaskarżenia (k. 52 akt sprawy). W zażaleniu  na postanowienie 
z dnia 30 sierpnia 2012 r. powód  potwierdził, że określił wartość przedmiotu 
zaskarżenia w wysokości niższej niż wynika z art. 3982 § 1 k.p.c. i ponowił 
informację, w jaki sposób  doszło do  wyliczenia tej wartości  (s. 1-2 zażalenia).     
Należy zaznaczyć, że skoro ustawodawca w art. 3982 § 1 k.p.c. wyraźnie 
stworzył określone progi ratione valoris, warunkujące dopuszczalność skargi 
kasacyjnej w sprawach majątkowych (a do tej kategorii spraw należy również  
sprawa o uznanie za niegodnego - art. 929 k.c.), to nie mają decydującego 

 
3 
znaczenia argumenty podane w zażaleniu nawiązuje do wskazanych przepisów 
konstytucji RP.  
W tej sytuacji  należało  oddalić  zażalenie  powoda  jako  nieuzasadnione 
(art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI