IV CZ 17/20

Sąd Najwyższy2020-06-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniazażalenieSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegozmiana przepisówniedopuszczalnośćkoszty zastępstwa procesowego

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając je za niedopuszczalne w świetle nowych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Powód złożył skargę o wznowienie postępowania, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu braku ustawowych podstaw. Następnie powód wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że weszła w życie nowa ustawa zmieniająca Kodeks postępowania cywilnego, która wyłączyła możliwość wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania. W związku z tym zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania, uznając, że nie spełnia ona wymogów ustawowych określonych w art. 401 pkt 2) i art. 403 § 2 k.p.c. Powód złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, jednak stwierdził, że weszła w życie nowa ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 394¹ k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko w ściśle określonych przypadkach, a postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania nie mieści się w tych kategoriach. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, powołując się na przepisy przejściowe ustawy nowelizującej. Sąd Najwyższy przyznał również radcy prawnemu M. P. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie nie jest dopuszczalne.

Uzasadnienie

Nowe brzmienie art. 394¹ k.p.c. wyłącza możliwość wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Przepis ten nie wymienia takiego postanowienia jako podlegającego zaskarżeniu zażaleniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
A. A.osoba_fizycznapowód
A. A.osoba_fizycznapozwany
K. A.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 4

k.p.c. art. 394¹

Kodeks postępowania cywilnego

W brzmieniu nadanym ustawą z 2019 r. nie przewiduje zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis uchylony przez ustawę z 2019 r., który stanowił podstawę dopuszczalności zażalenia w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie tej ustawy.

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie wniesione po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. podlega rozpoznaniu według nowych przepisów. Nowe brzmienie art. 394¹ k.p.c. nie przewiduje dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda oparta na przepisach k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2019 r.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie w niniejszej sprawie zostało wniesione po dniu 7 listopada 2019 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (...). Postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego sądu nie należy do żadnej z tych kategorii. Ten nowy stan prawny jest rezultatem uchylenia – na mocy ustawy z 2019 r. – przepisu art. 394¹ § 2 k.p.c.

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący, sprawozdawca

Paweł Grzegorczyk

członek

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zmiany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego, w szczególności w sprawach o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których zażalenie zostało wniesione po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jest ciekawe dla prawników procesowych ze względu na zmianę przepisów proceduralnych i jej praktyczne konsekwencje dla dopuszczalności środków zaskarżenia.

Zmiana przepisów KPC: Czy Twoje zażalenie do Sądu Najwyższego jest nadal dopuszczalne?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 17/20
POSTANOWIENIE
Dnia 23 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Karol Weitz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Grzegorczyk
‎
SSN Anna Kozłowska
w sprawie ze skargi powoda
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa (…)
w sprawie z powództwa A. A.
‎
przeciwko A. A. i K. A.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 czerwca 2020 r.,
‎
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt I ACa (…),
1. odrzuca zażalenie,
2. przyznaje radcy prawnemu M. P. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 października 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa (…), wniesioną przez powoda A. A. w sprawie przeciwko pozwanym A. A. i K. A. o zapłatę.
Sąd ocenił, że skarga o wznowienie nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia, gdyż powołane przez powoda podstawy, wskazane w art. 401 pkt 2) i art. 403 § 2 k.p.c., w świetle uzasadnienia skargi w rzeczywistości nie zachodzą.
Powód w dniu 10 grudnia 2019 r. złożył zażalenie na postanowienie
‎
z dnia 29 października 2019 r. Zarzucił naruszenie art. 410 § 1 w związku z art. 401 pkt 2) i art. 410 § 1 w związku z art. 403 § 2 k.p.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie w niniejszej sprawie zostało wniesione po dniu 7 listopada 2019 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469 ze zm., dalej jako: „ustawa z 2019 r.”). W świetle art. 9 ust. 4 ustawy z 2019 r. odczytywanego
a
contrario
oznacza to, że do jego rozpoznania zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym tą ustawą (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CZ 90/19, niepubl., i z dnia 27 maja 2020 r., III CZ 10/20, niepubl.).
Zgodnie z art. 394
1
k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z 2019 r., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną i na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (§ 1) bądź w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego sądu nie należy do żadnej z tych kategorii. Przesądza to, że na takie postanowienie w obecnym stanie prawnym zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje (por. także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2020 r., III CZ 13/20, niepubl., z dnia 27 maja 2020 r., V CZ 17/20, niepubl.).
Ten nowy stan prawny jest rezultatem uchylenia – na mocy ustawy z 2019 r. – przepisu art. 394
1
§ 2 k.p.c. W stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 2019 r. właśnie art. 394
1
§ 2 w związku z art. 406 k.p.c. – w sprawach, w których przysługiwała skarga kasacyjna – był podstawą dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego sądu, gdyż postanowienie takie kwalifikowane było jako postanowienie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu tego przepisu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2006 r., II CZ 85/06, nie publ., z dnia 20 czerwca 2008 r., IV CZ 36/08, nie publ., z dnia 4 lipca 2008 r., I CZ 139/07, OSNC-ZD 2009, nr A, poz. 18).
Zażalenie wniesione w niniejszej sprawie podlegało wobec tego odrzuceniu z racji jego niedopuszczalności.
Z tych względów, na podstawie art. 398
6
§ 3 w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przez radcę prawnego M. P. Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 7) i § 16 ust. 2 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (jedn. tekst: Dz. U. z 2019 r., poz. 68).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI