IV Cz 165/13

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2013-03-27
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
komornikopłata stosunkowakoszty egzekucyjneTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćk.p.c.ustawa o komornikachzażaleniewierzycieldłużnik

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu rejonowego, uchylając czynność komornika w zakresie ustalenia opłaty stosunkowej od niewyegzekwowanej wierzytelności, uznając ją za niezgodną z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Dłużnicy J.G. i H.G. wnieśli skargę na czynność komornika ustalającą opłatę stosunkową od niewyegzekwowanej wierzytelności w wysokości ponad 14 tys. zł. Sąd Rejonowy oddalił skargę, uznając ustalenie opłaty za zgodne z ustawą. Dłużnicy zaskarżyli to postanowienie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z Konstytucją. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, uchylając czynność komornika w zakresie opłaty stosunkowej, a także zasądził koszty postępowania od wierzyciela na rzecz dłużników.

Sprawa dotyczyła skargi dłużników J.G. i H.G. na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku, który ustalił opłatę stosunkową od niewyegzekwowanej wierzytelności w kwocie 14010,44 zł po umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sąd Rejonowy w Słupsku oddalił skargę, uznając ustalenie opłaty za zgodne z art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz art. 39 tej ustawy w zakresie wydatków. Dłużnicy zaskarżyli to postanowienie, argumentując niekonstytucyjność art. 49 ust. 2 ustawy w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.06.2012 r. w sprawie P 13/11. Sąd Okręgowy w Słupsku, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne w części dotyczącej opłaty stosunkowej. Sąd wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdził niezgodność art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z art. 2 Konstytucji RP, co oznacza, że przepis ten w zakresie przewidującym pobieranie opłaty stosunkowej od niewyegzekwowanej części wierzytelności w przypadku umorzenia postępowania z mocy prawa (art. 823 k.p.c.) nie obowiązuje. W związku z tym, czynność komornika ustalająca tę opłatę nie miała podstawy prawnej. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżoną czynność komornika w tym zakresie, oddalając skargę w pozostałej części (dotyczącej wydatków). Zasądzono również koszty postępowania za obie instancje od wierzyciela na rzecz dłużników.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten, obciążając dłużnika opłatą stosunkową od niewyegzekwowanej części wierzytelności w przypadku umorzenia postępowania z mocy prawa, narusza zasadę konstytucyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i uchylenie czynności komornika w części

Strona wygrywająca

dłużnicy J. G. i H. G.

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznadłużnik
H. G.osoba_fizycznadłużnik
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Słupsku Andrzej Śniegockiinneczynność komornika
Bank (...) S.A. w W.spółkawierzyciel

Przepisy (8)

Główne

u.k.s.e. art. 49 § ust. 2 zd. 1

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26.06.2012 r. (sygn. akt P 13/11), co oznacza, że nie może stanowić podstawy do obciążenia dłużnika opłatą stosunkową od niewyegzekwowanej części wierzytelności w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 823

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi podstawę do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje postępowanie zażaleniowe.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten odnosi się do stosowania przepisów k.p.c. do postępowania przed sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje zasady obciążania stron kosztami postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania.

u.k.s.e. art. 39

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Przepis ten dotyczy wydatków ponoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność art. 49 ust. 2 zd. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z Konstytucją RP w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Brak podstawy prawnej do ustalenia opłaty stosunkowej od niewyegzekwowanej wierzytelności po umorzeniu postępowania egzekucyjnego z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu pierwszej instancji opierająca się na art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w pierwotnym brzmieniu. Brak odwołania się dłużników do sytuacji majątkowej i rodzinnej w kontekście miarkowania opłaty (argument sądu I instancji, który stracił na znaczeniu po uwzględnieniu zarzutów dotyczących konstytucyjności).

Godne uwagi sformułowania

niekonstytucyjność art. 49 ust. 2 zd. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wobec treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie obowiązuje wskazana wyżej podstawa prawna umożliwiająca obciążenie dłużnika opłatą stosunkową od niewyegzekwowanej części wierzytelności, w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa czynność komornika sądowego polegająca na ustaleniu opłaty stosunkowej od niewyegzekwowanej wierzytelności nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach

Skład orzekający

Andrzej Jastrzębski

przewodniczący-sprawozdawca

Mariusz Struski

członek

Mariola Watemborska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie opłaty stosunkowej od niewyegzekwowanej wierzytelności w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa (art. 823 k.p.c.) i opłaty stosunkowej od niewyegzekwowanej wierzytelności. Nie dotyczy innych kosztów egzekucyjnych ani sytuacji, gdy postępowanie zostało umorzone na wniosek wierzyciela przed doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego wpływają na praktykę komorniczą i prawa dłużników, a także jak sądy niższych instancji stosują te orzeczenia.

Komornik naliczył ponad 14 tys. zł opłaty, ale sąd ją uchylił. Kluczowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Dane finansowe

WPS: 14 010,44 PLN

zwrot kosztów postępowania: 130 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Cz 165/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Andrzej Jastrzębski (spr.) Sędziowie SO : Mariusz Struski, Mariola Watemborska po rozpoznaniu w Słupsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2013r. sprawy ze skargi dłużników: J. G. i H. G. na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku Andrzeja Śniegockiego podjętą w sprawie Km 6147/10 z udziałem wierzyciela Banku (...) S.A. w W. po rozpoznaniu zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 11 stycznia 2013 roku sygn. akt IX Co 5470/12 postanawia : 1. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt 1 i uchylić zaskarżoną czynność komornika postanowienie z dnia 18 października 2012 r. w zakresie ustalenia opłaty stosunkowej w wysokości 14010,44 zł., oddalając skargę w pozostałym zakresie, 2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie, 3. zasądzić od wierzyciela Banku (...) S.A. w W. na rzecz dłużników J. G. i H. G. solidarnie kwotę 130 zł (słownie: sto trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Sygn. akt IV Cz 165/13 UZASADNIENIE Dłużnicy wnieśli skargę na czynność komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku, dokonaną w sprawie Km 6147/12, polegającą na ustaleniu przez komornika kosztów postępowania egzekucyjnego i ewentualnie o obniżenie kosztów wyliczonych przez komornika, argumentując iż nie byli dłużnikami osobistymi wierzyciela a jedynie poręczycielami kredytu który był zabezpieczony na nieruchomości dłużników. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 roku, Sąd Rejonowy w Słupsku oddalił przedmiotową skargę na czynności komornika, argumentując że rozstrzygnięcie komornika zawarte w postanowieniu z dnia 18.10.2012 r. w zakresie ustalenia opłaty stosunkowej jest zgodne z treścią art. 49 ust 2 zd 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji , zaś w zakresie wydatków odpowiada treści art. 39 wyżej wskazanej ustawy. Sąd I instancji nie znalazł również podstaw do miarkowania opłaty stosunkowej, zważywszy, że dłużnicy nie odwołali się do swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Powyższe postanowienie zaskarżyli dłużnicy, domagając się ponownego rozpatrzenia złożonej przez niego skargi i zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi wskazując na niekonstytucyjność art. 49 ust 2 zd. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wobec treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.06.2012 wydanego w sprawie P 13/11. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje w zasadniczej części na uwzględnienie, w konsekwencji zaskarżone postanowienie komornika nie może się ostać. Na wstępie przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie Komornik postanowieniem z dnia 3 października 2011 roku zawiesił postepowanie na wniosek wierzyciela. Po upływie roku, wobec braku wniosku wierzyciela o podjęcie postepowania, umorzył je na podstawie art. 823 k.p.c. , a następnie na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ustalił wysokość obciążającej dłużnika opłaty stosunkowej od niewyegzekwowanej wierzytelności na kwotę 14010,44 zł. Sąd I instancji rozpoznając skargę dłużników uznał, że zgodnie z treścią art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji , w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 823 Kodeksu postępowania cywilnego komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Jednakże w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/10 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W myśl z kolei art. 823 zdanie pierwsze k.p.c. , postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Owe argumenty legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia. Tymczasem, jak słusznie podnoszą dłużnicy w zażaleniu, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 roku w sprawie P.13/2011 stwierdził, że art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376) przez to, że w każdym wypadku umorzenia na podstawie art. 823 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) zawieszonego wcześniej postępowania egzekucyjnego przewiduje pobieranie od dłużnika opłaty stosunkowej w wysokości nie niższej niż 1/10 wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Powyższe oznacza, że w aktualnym systemie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie nie obowiązuje wskazana wyżej podstawa prawna umożliwiająca obciążenie dłużnika opłatą stosunkową od niewyegzekwowanej części wierzytelności, w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa w sytuacji, gdy wierzyciel w ciągu roku od dnia zawieszenia tegoż postępowania nie zażądał jego podjęcia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że czynność komornika sądowego polegająca na ustaleniu opłaty stosunkowej od niewyegzekwowanej wierzytelności nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 kpc i art. 397 § 2 kpc i art. 13 § 2 kpc postanowił, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia, oddalając skargę w zakresie ustalonych przez komornika wydatków, których określenie pozostawało w zgodności z art. 39 wyżej cytowanej ustawy. Wobec zaskarżenia postanowienia sądu I instancji Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany pkt 2 zaskarżonego postanowienia, bowiem w tym zakresie żalący się dłużnicy poprzestali na przywołaniu treści art. 49 ust 10 ustawy, nie odnosząc jej do realiów rozpoznawanej sprawy, a przede wszystkim wobec treści rozstrzygnięcia w pkt 1 postanowienia. Wynik postępowania skargowego determinował orzeczenie o kosztach tego postępowania. Z tego względu, Sąd Okręgowy na podstawie. 386 § 1 kpc i art. 397 § 2 kpc przy zast. art. 98 § 1 kpc i art. 108 § 1 kpc oraz art. 13 § 2 kpc zasądził od wierzyciela na rzecz dłużnika zwrot kosztów postępowania za obie instancje o czym orzekł jak w pkt 3 sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI