IV CZ 164/12

Sąd Najwyższy2013-02-21
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaśrodek dowodowyprzedawnieniek.p.c.orzeczenie lekarskieskargazażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że decyzja lekarska z 1993 r. nie spełniała przesłanek do wznowienia postępowania.

Powód S. K. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej z 1993 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że dowód ten nie spełniał przesłanki nowości i nie dowodził istotnych okoliczności. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że decyzja lekarska była znana powodowi w poprzednim postępowaniu i nie miała wpływu na bieg przedawnienia roszczeń.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2012 r. odrzucił skargę S. K. o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r. w sprawie o zapłatę, rentę i ustalenie. Jako podstawę wznowienia powód wskazał orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 6 maja 1993 r. Sąd Apelacyjny uznał, że orzeczenie to nie spełnia przesłanki „nowości” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ nie wykazano jego wykrycia po prawomocnym zakończeniu postępowania, a także nie dowodzi ono okoliczności istotnych dla ustalenia początku biegu przedawnienia roszczeń. Pozostałe argumenty powoda, dotyczące niewłaściwej wykładni przepisów, zostały uznane za niedopuszczalne w ramach skargi o wznowienie postępowania. Powód w zażaleniu kwestionował odrzucenie skargi, argumentując, że brak wiedzy o istnieniu środka dowodowego spełnia kryteria art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że decyzja Komisji Lekarskiej nie mogła być kwalifikowana jako środek dowodowy, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Podkreślono, że decyzja była znana powodowi, a jej niepowołanie wynikało z błędnej oceny jej istotności. Ponadto, stwierdzono, że uzyskanie orzeczenia o zaliczeniu do grupy inwalidzkiej nie miało znaczenia dla biegu dziesięcioletniego terminu przedawnienia. Sąd Najwyższy wskazał również, że decyzja z 1993 r. została złożona przez powoda jako załącznik do pozwu w 2006 r., co wyklucza jej kwalifikację jako podstawy wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona znała orzeczenie w toku poprzedniego postępowania lub jego późniejsze ujawnienie nie dowodzi okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a także jeśli nie istniała obiektywna niemożność jego powołania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podstawa wznowienia postępowania z art. 403 § 2 k.p.c. wymaga, aby dowód istniał w czasie trwania postępowania, ale nie był znany stronie lub nie mogła z niego skorzystać. W tym przypadku powód znał decyzję lekarską i miał możliwość jej złożenia, ale błędnie ocenił jej znaczenie. Ponadto, decyzja ta nie miała wpływu na bieg przedawnienia roszczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Wójt Gminy C. i Gmina C.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowód
Wójt Gminy C.organ_państwowypozwany
Gmina C.instytucjapozwany
A. K.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania z powodu późniejszego wykrycia środków dowodowych jest możliwa tylko wtedy, gdy dowody te istniały w czasie trwania postępowania, ale nie były znane stronie lub nie mogła z nich skorzystać z przyczyn od niej niezależnych. Nie obejmuje sytuacji, gdy strona znała dowód, ale błędnie oceniła jego znaczenie lub istniała obiektywna możliwość jego powołania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 442 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.

u.p.a. art. 29 § ust. 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Podstawa prawna do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja lekarska z 1993 r. nie spełnia przesłanki nowości w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Powód znał decyzję lekarską w toku poprzedniego postępowania. Nie istniała obiektywna niemożność powołania dowodu w poprzednim postępowaniu. Decyzja lekarska nie dowodzi okoliczności istotnych dla ustalenia początku biegu przedawnienia. Skarga o wznowienie postępowania nie służy do usuwania błędów wykładni prawa.

Odrzucone argumenty

Brak wiedzy strony o istnieniu środka dowodowego spełnia kryteria art. 403 § 2 k.p.c. Powód nie mógł przedstawić decyzji z 1993 r., nie mając świadomości jej istotności.

Godne uwagi sformułowania

skarga o wznowienie postępowania nie jest zwykłym środkiem odwoławczym i nie służy do usunięcia błędów dotychczasowego postępowania niemożność powołania środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość, ich powołania w prawomocnie zakończonym postępowaniu, a strona tego nie uczyniła na skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Monika Koba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności w kontekście nowości dowodu i wiedzy strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera przełomowych wniosków ani nietypowych faktów.

Kiedy można wznowić postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 164/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 lutego 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
SSA Monika Koba (sprawozdawca) 
 
 
ze skargi powoda  
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem  
Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 8 kwietnia 2008 r.,  
w sprawie z powództwa S. K. 
przeciwko Wójtowi Gminy C. i Gminie C. 
o zapłatę, rentę i ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 21 lutego 2013 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 30 kwietnia 2012 r.,  
 
 
1) oddala zażalenie, 
2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz 
adwokata A. K. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych 
powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z 
urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z 30 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę S. K. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu 
Apelacyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r. wydanym w  sprawie  I ACa …/08, jako nie 
opartą na ustawowej podstawie wznowienia.  
Wyjaśnił, iż powoływane przez skarżącego orzeczenie Obwodowej Komisji 
Lekarskiej d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia w G. z dnia 6 maja 1993 r. nie spełnia 
przesłanki „nowości” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., skoro nie zostało wykazane 
wykrycie tego orzeczenia po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie I 
ACa …/08 oraz nie dowodzi ono okoliczności istotnych dla  rozstrzygnięcia sprawy 
związanych z ustaleniem początku biegu przedawnienia dochodzonych przez 
powoda roszczeń. Pozostałe podstawy skargi uznał za  oderwane od hipotezy art. 
403 § 2 k.p.c., skoro koncentrowały się na  niewłaściwej wykładni przepisów prawa 
dokonanej przez Sądy w sprawie objętej skargą, a skarga o wznowienie 
postępowania nie jest zwykłym środkiem odwoławczym i nie służy do usunięcia 
błędów dotychczasowego postępowania.  
W zażaleniu skarżący kwestionując odrzucenie skargi wniósł o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia podnosząc, iż brak wiedzy strony o istnieniu środka 
dowodowego spełnia kryteria art. 403 § 2 k.p.c. Argumentował, iż nie mógł w toku 
poprzedniego postępowania przedstawić decyzji z 6 maja 1993 r., nie miał bowiem 
wówczas świadomości istotności tego dowodu, potwierdzającego powstanie szkody 
i będącego wyznacznikiem początku biegu terminu przedawnienia.  
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.  
Prawidłowo Sąd Okręgowy ocenił, iż decyzja Komisji Lekarskiej d/s 
Inwalidztwa i Zatrudnienia z 6 maja 1993 r. nie może być kwalifikowana jako środek 
dowodowy, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego strona 
nie  mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.).  
Po pierwsze, oparcie skargi na podstawie restytucyjnej późniejszego 
wykrycia środków dowodowych jest możliwe jedynie gdy są to dowody, które 

 
3 
istniały w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, jednak 
nie  były znane stronie i z tego powodu nie mogły być przez nią wykorzystane. 
Tymczasem skarżący nie kwestionuje, iż decyzja z 6 maja 1993r była mu znana 
w  toku prawomocnie zakończonego postępowania.  
Po drugie, niemożność powołania środków dowodowych w rozumieniu art. 
403 § 2 k.p.c. nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość, ich powołania 
w  prawomocnie zakończonym postępowaniu, a strona tego nie uczyniła na skutek 
opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, Lex 
Polonica nr 396178; z 24 czerwca 2009 r., I CZ 32/09, Lex nr 584194; z 10 lipca 
2009 r., II CZ 30/09, Lex Polonica nr 3026174; z 17 czerwca 2010 r., III CZ 18/10, 
Lex nr 686067). Natomiast z twierdzeń skarżącego wynika, iż nie tylko znał decyzję 
z 6 maja 1993 r., ale miał możliwość jej złożenia, jednak błędnie ocenił potrzebę jej 
powołania, nie mając świadomości jej wagi dla rozstrzygnięcia sprawy. 
Po trzecie, późniejsze wykrycie musi obejmować takie okoliczności 
faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Trafnie Sąd Apelacyjny 
ocenił, iż w okolicznościach sprawy wpływ taki nie występuje, skoro uzyskanie 
przez skarżącego 6 maja 1993 r. orzeczenia o zaliczeniu do drugiej grupy 
inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, przy stwierdzeniu, że inwalidztwo istnieje 
od  1986 r., pozostaje bez znaczenia dla upływu dziesięcioletniego terminu 
przedawnienia na podstawie art. 442 § 1 k.c. 
Po czwarte, art. 403 § 2 k.p.c. nie obejmuje środków dowodowych, 
które  zostały powołane przez stronę w prawomocnie zakończonym postępowaniu, 
ale nie stały się przedmiotem oceny sądu z uwagi na ich nieistotność, wskutek 
zastosowania przepisów zobowiązujących lub upoważniających Sąd do pominięcia 
dowodów 
spóźnionych, 
albo 
podlegały 
ocenie, 
ale 
niesatysfakcjonującej 
skarżącego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 7 października 1980 r., I PO 
12/80, Lex Polonica nr 321487; z 29 marca 2007 r., UZ 3/07, OSNP 2008/11-
12/178; z 28 października 2011 r., I CZ 115/11, Lex nr 1084695). Tymczasem 
decyzja z 6 maja 1993 r. mająca w zamierzeniu skarżącego stanowić nowy środek 
dowodowy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. została przez niego złożona jako 

 
4 
załącznik do pozwu z 26 stycznia 2006 r. (k. 4), w prawomocnie zakończonej 
sprawie co wyklucza jej kwalifikację jako środka dowodowego mającego stanowić 
podstawę wznowienia postępowania.  
Z przytoczonych względów na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z  art. 3941 
§  3 k.p.c. zażalenie należało oddalić. 
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art.29 
ust.1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity z 2009 r. Dz. U 
Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) oraz § 13 ust 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 i § 2 ust.3 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat 
za  czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI