IV CZ 153/12

Sąd Najwyższy2013-01-18
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
apelacjazażalenieterminsąddoręczeniekoszty postępowaniaSąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd Okręgowyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji jako spóźnionej, potwierdzając, że błędne zaadresowanie przesyłki pocztowej do sądu drugiej instancji zamiast pierwszej skutkuje zachowaniem terminu jedynie w przypadku nadania do właściwego sądu przed jego upływem.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego jako spóźnioną, ponieważ została ona nadana w ostatnim dniu terminu, ale do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast Sądu Okręgowego). Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego, podkreślając, że zachowanie terminu przy wnoszeniu apelacji za pośrednictwem poczty wymaga nadania przesyłki na adres właściwego sądu pierwszej instancji. Błędne zaadresowanie nie mogło być korygowane przez doręczyciela, a pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wywiązał się z obowiązku jednoznacznego wskazania adresu.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., które odrzuciło apelację pozwanego jako spóźnioną. Apelacja ta była skierowana od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie o zapłatę. Sąd Apelacyjny uzasadnił odrzucenie apelacji tym, że została ona nadana w urzędzie pocztowym w dniu 5 marca 2012 r. (ostatni dzień terminu), ale wpłynęła do Sądu Apelacyjnego dopiero 8 marca 2012 r., co nastąpiło po terminie, mimo że została przekazana do Sądu Okręgowego w G. w dniu 12 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny podkreślił, że apelacja wpłynęła do sądu niewłaściwego po terminie, co uniemożliwiło jej skuteczne przekazanie sądowi właściwemu w czasie pozwalającym na zachowanie terminu. Pozwany w zażaleniu wnosił o uchylenie postanowienia, argumentując, że apelacja została wniesiona do właściwego sądu, gdyż na kopercie i pierwszej stronie widniał zwrot „Sąd Apelacyjny za pośrednictwem Sądu Okręgowego”. Twierdził, że doręczyciel mógł zorientować się o zamiarze doręczenia do Sądu Okręgowego, a wskazanie nieprawidłowego adresu było oczywistą omyłką. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, powołując się na art. 369 § 1 k.p.c., zgodnie z którym apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, a przy wnoszeniu za pośrednictwem poczty, zachowanie terminu wymaga nadania przesyłki na adres właściwego sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy potwierdził, że apelacja została wniesiona do niewłaściwego sądu i błędne zaadresowanie nie mogło być korygowane przez doręczyciela. Podkreślono obowiązek pozwanego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do jednoznacznego wskazania adresu sądu. Sąd Najwyższy odrzucił argumentację pozwanego o możliwości stosowania dyrektyw wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.), wskazując, że w sprawie chodziło o ocenę prawidłowości wskazania adresu, a nie interpretację treści pisma. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 369 § 3 k.p.c. (dodany ustawą z 16 września 2011 r.) nie miał zastosowania, gdyż dotyczył apelacji wniesionych po dniu wejścia w życie tej ustawy (3 maja 2012 r.), a apelacja pozwanego została wniesiona 5 marca 2012 r. W konsekwencji, Sąd Najwyższy orzekł o oddaleniu zażalenia i zasądzeniu od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zachowanie terminu przy wnoszeniu apelacji za pośrednictwem poczty wymaga nadania przesyłki na adres właściwego sądu pierwszej instancji. Wniesienie do niewłaściwego sądu drugiej instancji, nawet jeśli nadanie nastąpiło przed upływem terminu, skutkuje uznaniem apelacji za spóźnioną, chyba że nadanie do sądu właściwego nastąpiło przed upływem terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 369 § 1 k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok. Przy wnoszeniu za pośrednictwem poczty, termin jest zachowany, gdy przesyłka zostanie nadana na adres właściwego sądu pierwszej instancji. Błędne zaadresowanie do sądu drugiej instancji, nawet z zaznaczeniem sądu pierwszej instancji jako pośredniczącego, nie jest skuteczne, jeśli apelacja wpłynie do sądu drugiej instancji po terminie. Obowiązek prawidłowego wskazania adresu spoczywa na skarżącym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powódka J. S.-K.

Strony

NazwaTypRola
J. S. - K.osoba_fizycznapowódka
Okręgowe Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G.spółkapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 369 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem. Jeżeli strona wnosi apelację za pośrednictwem poczty, zachowanie terminu wymaga nadania przesyłki zawierającej ten środek odwoławczy na adres właściwego sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o zażaleniu.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o zażaleniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 369 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten, dodany ustawą z dnia 16 września 2011 r., stosuje się do apelacji wniesionych po dniu wejścia w życie tej ustawy (3 maja 2012 r.).

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Dz. U. Nr 233, poz. 1381 art. 9 § ust. 5

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Określa datę wejścia w życie zmian dotyczących art. 369 § 3 k.p.c.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Wspomniany w kontekście argumentacji pozwanego, ale uznany za nieadekwatny do oceny prawidłowości wskazania adresu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja została wniesiona do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast Sądu Okręgowego). Zachowanie terminu przy wnoszeniu apelacji za pośrednictwem poczty wymaga nadania przesyłki na adres właściwego sądu pierwszej instancji. Błędne zaadresowanie przesyłki nie mogło być korygowane przez doręczyciela. Pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wywiązał się z obowiązku jednoznacznego wskazania adresu sądu. Przepis art. 369 § 3 k.p.c. nie miał zastosowania do apelacji wniesionej przed wejściem w życie ustawy.

Odrzucone argumenty

Apelacja została wniesiona do właściwego sądu, gdyż na kopercie i pierwszej stronie widniał zwrot „Sąd Apelacyjny za pośrednictwem Sądu Okręgowego”. Doręczyciel mógł zorientować się o zamiarze doręczenia do Sądu Okręgowego. Wskazanie nieprawidłowego adresu było oczywistą omyłką. Należy stosować dyrektywy wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.) do oceny zamiaru wniesienia apelacji.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie terminu wymaga nadania przesyłki zawierającej ten środek odwoławczy na adres właściwego sądu pierwszej instancji. należy uznać, że została ona wniesiona do sądu niewłaściwego. Błędne zaadresowanie przesyłki zawierającej apelację nie mogło być korygowane przez podmiot, który doręczył tę przesyłkę, gdyż nie jest on do tego upoważniony. Na skarżącym spoczywał obowiązek jednoznacznego wskazania zarówno Sądu, który miał być adresatem przesyłki, jak i jego prawidłowego adresu. w sprawie nie chodziło o interpretację treści pisma procesowego, lecz o ocenę prawidłowości wskazania adresu.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący, sprawozdawca

Maria Szulc

członek

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowe wnoszenie apelacji za pośrednictwem poczty, skutki błędnego zaadresowania, zachowanie terminów procesowych, stosowanie przepisów przejściowych w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego zaadresowania apelacji i stosowania przepisów przejściowych do art. 369 § 3 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące zachowania terminów procesowych przy wnoszeniu środków odwoławczych za pośrednictwem poczty, co jest częstym problemem praktycznym. Wyjaśnienie dotyczące przepisów przejściowych również ma znaczenie.

Błąd w adresie apelacji: kiedy sąd uzna ją za spóźnioną?

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 1800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 153/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 stycznia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Maria Szulc 
SSN Kazimierz Zawada 
 
 
w sprawie z powództwa J. S. – K. 
przeciwko Okręgowemu Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej Spółce                                    
z ograniczoną odpowiedzialnością w G. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 18 stycznia 2013 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 19 czerwca 2012 r.,  
 
 
I. oddala zażalenie; 
II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 
(tysiąc osiemset) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny    
odrzucił jako spóźnioną apelację pozwanego Okręgowego Przedsiębiorstwa 
Energetyki Cieplnej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od wyroku Sądu 
Okręgowego w G. z dnia 24 stycznia 2012 r. wydanego w sprawie o zapłatę. Sąd 
wskazał, że pozwany w dniu 5 marca 2012 r., a zatem w ostatnim dniu terminu 
przewidzianego w art. 369 § 1 k.p.c., nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę 
pocztową 
zawierającą 
apelację 
skierowaną 
do  Sądu 
Apelacyjnego 
za 
pośrednictwem Sądu Okręgowego w  G., podając jako właściwy adres Sądu drugiej 
instancji. Apelacja wpłynęła do Sądu Apelacyjnego dnia 8 marca 2012 r. i pismem 
przewodnim z tej samej daty została przekazana do Sądu Okręgowego w G., do 
którego wpłynęła w dniu 12 marca 2012 r. Uzasadniając odrzucenie apelacji, 
Sąd  Apelacyjny podkreślił, że termin do jej wniesienia upływał dnia 5 marca 
2012 r., a  apelacja wpłynęła do sądu niewłaściwego po tym dniu, nie było zatem 
możliwości przekazania jej sądowi właściwemu w czasie, który pozwoliłby na 
zachowanie terminu przewidzianego w art. 369 § 1 k.p.c.  
W zażaleniu pozwany, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia 
ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do 
ponownego rozpoznania, wskazał, że apelacja została wniesiona do właściwego 
sądu, gdyż zarówno na kopercie zawierającej apelację, jak i na pierwszej stronie 
apelacji widnieje zwrot „Sąd Apelacyjny za pośrednictwem Sądu Okręgowego”. 
Skarżący podniósł, że doręczyciel mógł bez trudu zorientować się, że adresatem 
przesyłki był Sąd Okręgowy w G. nie zaś  Sąd Apelacyjny i doręczyć ją prawidłowo. 
Oba Sądy sąsiadują ze sobą, a  ponadto na kopercie znajdował się kod pocztowy 
Sądu pierwszej instancji. Wskazanie  nieprawidłowego adresu było wynikiem 
jedynie oczywistej omyłki, a ze sformułowania widniejącego na kopercie oraz 
apelacji, a także ze wskazania kodu pocztowego wynikał wyraźny zamiar 
wniesienia środka odwoławczego do Sądu pierwszej instancji.      
W odpowiedzi na zażalenie powódka J. S.-K.  wniosła o jego oddalenie oraz 
o zasądzenie kosztów postępowania  zażaleniowego.   
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
3 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 
Zgodnie z art. 369 § 1 k.p.c. apelację wnosi się do sądu, który wydał 
zaskarżony wyrok w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej 
wyroku z uzasadnieniem. Jeżeli strona wnosi apelację za pośrednictwem poczty, 
zachowanie terminu wymaga nadania przesyłki zawierającej ten środek 
odwoławczy na adres właściwego sądu pierwszej instancji. Gdy apelacja została 
wniesiona do sądu drugiej instancji zamiast do sądu pierwszej instancji, 
należy  uznać, że została ona wniesiona do sądu niewłaściwego. W takim 
przypadku - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego - termin 
przewidziany w art. 369 § 1 k.p.c. jest zachowany wówczas, gdy nadanie apelacji 
za pośrednictwem poczty bądź bezpośrednio przez sąd niewłaściwy do sądu 
właściwego nastąpiło przed upływem tego terminu (por. uchwałę połączonych Izb  - 
Izby Cywilnej i Administracyjnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu 
Najwyższego z dnia 28 listopada 1987 r., III CZP 33/87, OSNC 1988, nr 6,  
poz. 73).  
W sprawie na skutek niewłaściwego wskazania Sądu Apelacyjnego oraz 
jego adresu apelacja została wniesiona do Sądu Apelacyjnego zamiast do Sądu 
Okręgowego. Wbrew odmiennemu przekonaniu skarżącego, apelacja została 
zatem wniesiona do niewłaściwego Sądu. Błędne zaadresowanie przesyłki 
zawierającej apelację nie mogło być korygowane przez podmiot, który doręczył tę 
przesyłkę, gdyż nie jest on do tego upoważniony. Okoliczność, że w adresie 
skarżący wymienił Sąd Apelacyjny, jak i Sąd Okręgowy,  za pośrednictwem którego 
apelacja miała być przekazana, a także wskazał kod pocztowy tego ostatniego 
Sądu, nie świadczy o tym, że adres został wskazany w sposób prawidłowy. Na 
skarżącym spoczywał obowiązek jednoznacznego wskazania zarówno Sądu, który 
miał być adresatem przesyłki, jak i jego prawidłowego adresu (por. postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2001 r., I CZ 5/01, niepubl., z dnia 6 maja 
2003 r., V CZ 53/03, niepubl. oraz z dnia 7 lipca 2006 r., I CZ 32/06, niepubl.). Z 
obowiązku tego pozwany   zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika się 
jednak nie wywiązał. Bezpodstawne jest oczekiwanie skarżącego, że wątpliwości 
dotyczące jego zamiaru wniesienia apelacji do określonego Sądu wynikające z 
nieprecyzyjnego i wadliwego zaadresowania przesyłki pocztowej powinny zostać 

 
4 
wyjaśnione   zgodnie z dyrektywami wykładni oświadczeń woli wskazanymi w art. 
65 k.c., zważywszy przede wszystkim, iż w sprawie nie chodziło o interpretację 
treści  pisma procesowego, lecz o ocenę prawidłowości wskazania adresu.  
Ponieważ na skutek wymienienia Sądu drugiej instancji, jak i wskazania  
jego adresu apelacja wpłynęła do tego Sądu, co nastąpiło po terminie 
przewidzianym w art. 369 § 1 k.p.c., data przekazania jej do Sądu właściwego 
pozostawała bez znaczenia dla oceny zachowania tego terminu. W tej sytuacji 
apelację jako spóźnioną należało odrzucić, co prawidłowo uczynił Sąd Apelacyjny  . 
Należy dodać, że trafne jest stanowisko tego Sądu, iż w sprawie nie 
znajdował zastosowania § 3 art. 369  k.p.c., zgodnie z którym termin do wniesienia 
apelacji jest zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła 
apelację do sądu drugiej instancji, gdyż zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 
16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1381), która dodała ten przepis,  
stosuje się go do apelacji wniesionych po dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. 3 maja 
2012 r., a apelacja pozwanego została wniesiona w dniu 5 marca 2012 r. 
Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na 
podstawie art. 3941 § 3 w zw. art. 39814 k.p.c.  
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98     
§ 1 i 3 oraz art. 108 § 1 w zw. z art. 39821, 391 § 1 i art. 3941 § 3 k.p.c.  
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI