IV CZ 153/11

Sąd Najwyższy2012-04-19
SNCywilnepostępowanie egzekucyjneŚrednianajwyższy
postępowanie egzekucyjnekoszty postępowaniazażalenieSąd Najwyższydopuszczalność środka zaskarżeniaKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie dłużników na postanowienie o kosztach procesu, uznając je za niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym.

Dłużnicy złożyli zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania zażaleniowego w sprawie egzekucyjnej. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, uznał, że zażalenie na postanowienie o kosztach w postępowaniu egzekucyjnym jest niedopuszczalne, ponieważ przepisy dotyczące skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, do których odnosi się art. 3941 k.p.c., nie mają odpowiedniego zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji, zażalenie zostało odrzucone, a dłużnicy obciążeni kosztami postępowania.

Sprawa dotyczyła zażalenia dłużników W. J. P. i K. O. - P. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 października 2011 r. w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego, które zapadło w wyniku rozpoznania zażaleń na postanowienie Sądu Rejonowego w B. uchylające część postanowienia Komornika Sądowego i oddalające skargę dłużników. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie dłużników na orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie drugim postanowienia Sądu Okręgowego. Podstawą prawną rozważań Sądu Najwyższego były przepisy art. 3941 § 1 i § 2 k.p.c. regulujące dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym, a przepisy dotyczące skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, do których odnosi się art. 3941 k.p.c., nie mają odpowiedniego zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, co wynika z przepisów art. 7674 § 1, 2 i 3 k.p.c. Ustawodawca wyraźnie wyłączył możliwość odpowiedniego stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów o skardze kasacyjnej i skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wobec tego, Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do stosowania art. 3941 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c., a także art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., który ma charakter wyjątkowy i podlega wykładni restryktywnej. W konsekwencji, zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne na podstawie art. 373 w związku z art. 370, 397 § 2, 39821 i 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy zasądził od dłużników na rzecz wierzyciela kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Na marginesie, Sąd Najwyższy zauważył, że Sąd Okręgowy powinien był sprostować zaskarżone postanowienie, gdyż wskazana liczbowo kwota zasądzona od dłużników nie była tożsama z kwotą wskazaną słownie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy art. 3941 k.p.c. regulujące dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego, odnoszące się do postępowania rozpoznawczego, nie mają odpowiedniego zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Ustawodawca wyraźnie wyłączył możliwość stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów o skardze kasacyjnej i skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, co wyklucza również stosowanie art. 3941 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Podlasko - Mazurski Bank Spółdzielczy w Z.

Strony

NazwaTypRola
W. J. P.osoba_fizycznadłużnik
K. O. - P.osoba_fizycznadłużnik
Podlasko - Mazurski Bank Spółdzielczy w Z.spółkawierzyciel
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B.instytucjaorgan egzekucyjny

Przepisy (16)

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i na postanowienie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 3941 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

k.p.c. art. 7674 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie przysługuje na postanowienie sądu w wypadkach wskazanych w ustawie (w postępowaniu egzekucyjnym).

k.p.c. art. 7674 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia skarga kasacyjna nie przysługuje (w postępowaniu egzekucyjnym).

k.p.c. art. 7674 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach egzekucyjnych skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej, jeżeli z mocy prawa jest niedopuszczalna.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym niedopuszczalny środek zaskarżenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażaleń stosuje się odpowiednio przepisy o apelacjach.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania wszczętego na skutek skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed Sądem Najwyższym w przedmiocie rozpoznania skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji, koszty przyznane od Skarbu Państwa na rzecz wybranej przez strony kancelarii prawnej lub organizacji pozarządowej oraz inne koszty, które strona poniosła.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym wyroku, zarówno co do zasady, jak i co do zwrotu kosztów procesu; sąd może w postanowieniu rozstrzygnąć o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji bierze pod uwagę w postępowaniu apelacyjnym dowody i okoliczności, które nie mogły być przedstawione w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 3

Określa stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 2

Określa stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu egzekucyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o kosztach w postępowaniu egzekucyjnym do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 k.p.c. z uwagi na brak odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu rozpoznawczym.

Odrzucone argumenty

Argumenty dłużników o naruszeniu art. 770 k.p.c., art. 98 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., a także § 12 ust. 2 pkt 1 w związku z § 10 ust. 1 pkt 8 oraz w związku z § 10 ust. 1 pkt 7 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Godne uwagi sformułowania

przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej Stosowanie „odpowiednie” oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył możliwość odpowiedniego stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów o skardze kasacyjnej i skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sąd Okręgowy winien sprostować zaskarżone postanowienie - wskazana liczbowo w sentencji kwota, jako zasądzona solidarnie od dłużników na rzecz wierzyciela, nie jest tożsama z kwotą wskazaną słownie.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności zażalenia na postanowienie o kosztach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 3941 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie stosowania przepisów o postępowaniu rozpoznawczym do postępowania egzekucyjnego, szczególnie w kontekście kosztów.

Kiedy zażalenie na koszty w egzekucji nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 153/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 19 kwietnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) 
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
w sprawie ze skargi W. J. P. i  K.   O. - P. 
na postanowienie Komornika Sądowego z dnia 26 lipca 2011 r.                                           
w sprawie Km …/11, 
w sprawie z wniosku wierzyciela Podlasko - Mazurskiego Banku Spółdzielczego  
w Z. 
przeciwko dłużnikom W. J. P. i K. O. – P. 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 19 kwietnia 2012 r., 
zażalenia dłużników  
na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim  
postanowienia Sądu Okręgowego w . 
z dnia 19 października 2011 r.,  
 
1. odrzuca zażalenie, 
2. zasądza od W. P. i K. O. – P. na rzecz Podlasko - 
Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Z. kwotę 300 
(trzysta) 
zł 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
zastępstwa 
procesowego w postępowaniu zażaleniowym. 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 W postępowaniu egzekucyjnym  toczącym z wniosku wierzyciela Podlasko-
Mazurskiego Banku Spółdzielczego, dłużnicy – W. P. i K. O.-P. złożyli skargę na 
czynność komornika w postaci  postanowienia Komornika przy Sądzie Rejonowym 
w B. z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt AW Km … . Rozstrzygając o skardze, Sąd 
Rejonowy postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. uchylił punkt 5 tego 
postanowienia, w pozostałej  części oddalił skargę i wnioski dłużników 
o wstrzymanie 
wykonania 
zaskarżonego 
postanowienia 
i 
o 
zawieszenie 
postępowania wywołanego skargą dłużników. Ponadto oddalił wniosek dłużników 
o zasądzenie od wierzyciela  na ich rzecz kosztów postępowania. Na skutek 
zażaleń dłużników i wierzyciela od tego postanowienia, Sąd Okręgowy w B. 
postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. oddalił oba zażalenia i  zasądził od 
dłużników, solidarnie na rzecz wierzyciela, kwotę 1830 zł tytułem zwrotu kosztów 
postępowania odwoławczego.  
Rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
postępowania 
odwoławczego 
zostało 
zaskarżone przez dłużników, którzy zarzucili naruszenie art. 770 k.p.c., art. 98 § 2 
w związku z art. 13 § 2 k.p.c., a także § 12 ust. 2 pkt 1 w związku z § 10 ust. 1 pkt 8 
oraz w związku z § 10 ust. 1 pkt 7 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców 
prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Skarżący wnosili 
o uchylenie zaskarżonego postanowienia, domagali się nadto zasądzenia od 
wierzyciela na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.  
W odpowiedzi na zażalenie wierzyciel wniósł o odrzucenie zażalenia oraz 
zasądzenie od dłużników na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego 
w postępowaniu zażaleniowym.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje 
na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i na 
postanowienie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia 
sądu pierwszej instancji. Z kolei  § 2 powołanego artykułu stanowi, że  w sprawach, 

 
3 
w 
których 
przysługuje 
skarga 
kasacyjna, 
zażalenie 
przysługuje 
także 
na  postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, 
z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1  k.p.c., a także postanowień 
wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej 
instancji. 
Przytoczone przepisy zostały zamieszczone w rozdziale 2 działu V tytułu VI 
księgi pierwszej części pierwszej kodeksu, regulującej postępowanie rozpoznawcze 
w procesie, natomiast zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu 
egzekucyjnym. Zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c., przepisy o procesie stosuje się 
odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba 
że  przepisy szczególne stanowią inaczej. Rozważenia wymagała zatem kwestia, 
czy art. 3941 k.p.c. może być stosowany, odpowiednio, w postępowaniu 
egzekucyjnym, unormowanym w części trzeciej kodeksu. Stosownie do ogólnie 
przyjętego w orzecznictwie i w doktrynie pojmowania zasad „odpowiedniego” 
stosowania przepisów, niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych 
modyfikacji 
i 
zabiegów 
adaptacyjnych, 
inne 
tylko 
pośrednio, 
a 
więc 
z  uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują 
zastosowanie, a  jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane. 
Stosowanie „odpowiednie” oznacza w szczególności niezbędną adaptację 
(i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form 
danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego 
postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają 
być zastosowane (zob. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 15 września 
1995 r., III CZP 110/95, OSNC 1995, z. 12, poz. 177). Rozważając przeto  problem 
odpowiedniego stosowania art. 3941 k.p.c. w postępowaniu egzekucyjnym, trzeba 
uwzględnić, że kwestia zaskarżania postanowień wydanych w tym postępowaniu 
została uregulowana w art. 7674 § 1, 2 i 3 k.p.c. Stosownie do § 1 tego artykułu, 
w brzmieniu ustalonym  ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz.U. Nr 172, poz. 1804), 
zażalenie przysługuje na postanowienie sądu w wypadkach wskazanych w ustawie. 
Według § 2, w brzmieniu ustalonym  ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz.U. 
z 2005 r. Nr 13, poz. 98), na postanowienie sądu drugiej instancji wydane 
po rozpoznaniu zażalenia skarga kasacyjna nie przysługuje. I wreszcie, w myśl § 3, 

 
4 
dodanego przez ustawę z dnia 22 lipca 2010 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1037), 
w sprawach egzekucyjnych skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia nie przysługuje. Jak zatem wynika z przytoczonych 
unormowań, ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył możliwość odpowiedniego 
stosowania 
w 
postępowaniu 
egzekucyjnym 
przepisów 
o 
skardze 
kasacyjnej  i skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia. Uwzględnienie tych unormowań prowadzi do wniosku, że nie ma 
również podstaw do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym art. 3941 k.p.c. 
Wobec niedopuszczalności 
skargi 
kasacyjnej 
oraz 
skargi 
o 
stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, odpowiednie stosowanie 
przepisów art. 3941 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c. nie wchodzi w ogóle w rachubę. 
Nie  ma tym samym argumentów przemawiających za stosowaniem art. 3941 § 1 
pkt 2 k.p.c., ponieważ przepis ma charakter wyjątkowy i jako taki podlega wykładni 
restryktywnej. W konsekwencji, jego odpowiednie stosowanie prowadzić musi do 
wniosku, że w postępowaniu egzekucyjnym nie może on być w ogóle wykorzystany 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego dnia 14 marca 2012 r., II CZ 188/11, 
nie publ.). Dlatego też Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 w związku z art. 370, 
397 § 2, 39821 i 3941 § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.  
Na marginesie zauważa się, że  Sąd Okręgowy  winien   sprostować  
zaskarżone postanowienie - wskazana liczbowo w sentencji kwota, jako zasądzona 
solidarnie od dłużników na rzecz wierzyciela, nie jest tożsama z kwotą wskazaną 
słownie.     
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 
§ 1 i 3 w związku z art. 108 § 1 i art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz § 6 
pkt 3 w związku z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 
ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę 
prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI