V CZ 41/15

Sygn. akt V CZ 41/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku W. S. i B. K.-S. przy uczestnictwie B. S. i G. S. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 lipca 2015 r., zażalenia wnioskodawcy W. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w J. z dnia 16 marca 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 UZASADNIENIE Sąd drugiej instancji, postanowieniem wydanym na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, uznając, że skarżący uchybił obowiązkowi uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w wysokości stałej, co miało nastąpić najpóźniej do dnia 9 marca 2015 r. Stwierdził, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkowało oddaleniem tego wniosku postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 6 lutego 2015 r. Przyjmując skuteczność doręczenia tego postanowienia pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 2 marca 2015 r. (k. 898 akt) Sąd ten uznał, że z mocy art. 112 ust. 3 u.k.s.c. tygodniowy termin do opłacenia pisma, wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika, opłatą w wysokości stałej biegł od dnia doręczenia postanowienia. Ponieważ opłata od skargi kasacyjnej nie została w tym terminie uiszczona, przeto skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wnioskodawca zaskarżył w całości zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 139 § 1 k.p.c. oraz art. 4 ustawy o języku polskim, art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 130 § 1 k.p.c. Zarzucił błędne adresowanie kierowanej do niego korespondencji sądowej wskutek błędnego oznaczenia w niej nazwiska pełnomocnika i w konsekwencji wadliwego zastosowania przez Sąd instytucji doręczenia zastępczego w sytuacji, w której adwokat nie otrzymywał pism sądowych z błędnym oznaczeniem jego nazwiska. Zarzut naruszenia art. 103 u.k.s.c. uzasadniono błędnym uznaniem, że wnioskodawca nie wykazał braku środków na uiszczenie opłaty sądowej, natomiast zarzut naruszenia art. 130 § 1 k.p.c. uzasadnił żalący zaniechaniem wezwania przez Sąd pełnomocnika wnioskodawcy do uiszczenia opłaty sądowej przed odrzuceniem skargi kasacyjnej, do czego Sąd był zobligowany. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Sąd drugiej instancji co najmniej przedwcześnie przyjął, że opłata od skargi kasacyjnej nie została uiszczona z zachowaniem tygodniowego terminu, wynikającego z art. 112 ust. 3 u.k.s.c., a liczonego od dnia doręczenia stronie postanowienia o oddaleniu jej wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Sąd ten bowiem przyjął, że postanowienie to z dnia 6 lutego 2015 r. zostało doręczone w sposób zastępczy (art. 139 § 1 k.p.c.) pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 2 marca 2015 r. (k. 898) i od tego dnia biegł tygodniowy termin do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Tymczasem bieg tego tygodniowego terminu rozpoczyna się od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (art. 112 ust. 3 u.k.s.c.), które to doręczenie, także dokonane profesjonalnemu pełnomocnikowi w sposób zastępczy, musi być jednak prawnie skuteczne, a więc dokonane prawidłowo. Tymczasem racją ma strona żaląca, że nie doszło do skutecznego zastępczego doręczenia pełnomocnikowi wnioskodawcy postanowienia z dnia 6 lutego 2015 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Przesyłka sądowa, zawierająca odpis tego postanowienia, zawierała błędne oznaczenie nazwiska pełnomocnika będącego jej adresatem przez podanie na niej „adw. A. Z.” (k. 898 i k. 898v.), zamiast podania prawidłowego brzmienia także nazwiska adwokata, a mianowicie „A. Z.”. W konsekwencji tzw. awizowanie adresata, tj. zawiadomienie go o nadejściu przesyłki pocztowej, odbywało się wadliwie, bo z podaniem wadliwego brzmienia nazwiska adwokata. Nie pozwalało to Sądowi na pozostawienie takiej przesyłki w aktach sądowych ze skutkiem w postaci doręczenia zastępczego (k. 898 akt). Zważyć bowiem należy, że zalegająca w aktach skarga kasacyjna wnioskodawcy zawierała prawidłowe określenie brzmienia nazwiska sporządzającego ją pełnomocnika (tj. A. Z., k. 880 akt), a z pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 2 lutego 2015 r. przez wnioskodawcę (k. 882) wynika, że brzmienie nazwiska adwokata uwzględnia użycie go tam we właściwym przypadku, innym, aniżeli 4 użycie go w mianowniku, ze względu na przyjęte brzmienie udzielonego pełnomocnictwa. Okoliczność tę Sąd powinien uwzględnić adresując przesyłkę sądową do pełnomocnika wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej nie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy, a zatem tygodniowy termin do uiszczenia tej opłaty nie rozpoczął biegu, co skutkuje co najmniej przedwczesnym uznaniem, że nastąpiło nieopłacenie skargi kasacyjnej w wymaganym ustawą terminie. Wobec powyższego Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie orzekając na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.