IV CZ 15/05

Sąd Najwyższy2005-03-16
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
zażalenieapelacjaopłata sądowakoszty sądoweodrzucenie pismaSąd Najwyższypostępowanie niejawne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając opłatę od zażalenia za stałą, co skutkowało jej odrzuceniem z powodu nieuiszczenia.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestniczki postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jako spóźnioną. Następnie Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie na to postanowienie z powodu nieopłacenia go. Uczestniczka wniosła kolejne zażalenie, kwestionując charakter opłaty od zażalenia. Sąd Najwyższy oddalił to zażalenie, uznając opłatę za stałą i stosując przepis o odrzuceniu nieopłaconego środka zaskarżenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki postępowania o stwierdzenie nabycia spadku na postanowienie Sądu Okręgowego w G., które odrzuciło jej apelację jako spóźnioną. Sąd Okręgowy następnie odrzucił zażalenie uczestniczki na odrzucenie apelacji, ponieważ nie zostało ono opłacone. Sąd Okręgowy uzasadnił to tym, że zażalenie podlegało opłacie stałej, a nieopłacony środek zaskarżenia podlegający opłacie stałej, wniesiony przez adwokata, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków. Uczestniczka w swoim zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu zażalenia kwestionowała, czy opłata od zażalenia na odrzucenie kasacji w wysokości ułamka opłaty stałej ma charakter opłaty stałej. Sąd Najwyższy, opierając się na ugruntowanym orzecznictwie, uznał, że opłata sądowa w wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty stałej sama jest opłatą stałą. W związku z tym, zastosowanie art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który przewiduje odrzucenie nieopłaconego środka zaskarżenia podlegającego opłacie stałej bez wzywania do uzupełnienia braków, było prawidłowe. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, opłata sądowa w wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty stałej sama jest opłatą stałą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dla zastosowania sankcji z art. 17 ustawy o kosztach sądowych decydujące jest, czy pismo podlega opłacie stałej ze względu na rodzaj sprawy lub pisma. Jeśli tak, to opłata w ułamku lub wielokrotności tej opłaty również ma charakter stały. Prosta operacja rachunkowa nie wyklucza stosowania tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście kosztów sądowych)

Strony

NazwaTypRola
T. W.osoba_fizycznawnioskodawca
G. Wosoba_fizycznauczestniczka postępowania
D. L.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
J. D.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
Skarb Państwa Izby Skarbowej w G.organ_państwowyuczestniczka postępowania

Przepisy (4)

Główne

u.k.s.c. art. 17

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nieopłacony środek zaskarżenia podlegający opłacie stałej, wniesiony przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 154. poz. 753 ze zm. art. § 38 ust. 1 pkt 1 w związku z § 20 ust. 1 oraz § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłat stałych w sprawach cywilnych.

k.p.c. art. 398¹⁴ w związku z 394¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania przed Sądem Najwyższym i zażaleń.

Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98 art. 3

Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis wprowadzający zmiany w k.p.c. i prawie o ustroju sądów powszechnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata od zażalenia na odrzucenie kasacji w wysokości ułamka opłaty stałej jest opłatą stałą. Art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ma zastosowanie do nieopłaconych środków zaskarżenia podlegających opłacie stałej, nawet jeśli wniesione przez adwokata.

Odrzucone argumenty

Opłata od zażalenia na odrzucenie kasacji w wysokości ułamka opłaty stałej nie ma charakteru opłaty stałej, lecz wpisu ułamkowego.

Godne uwagi sformułowania

opłata sądowa w wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty stałej sama też jest opłatą stałą dla zastosowania przewidzianej w nim sankcji decydujące znaczenie ma przynależność pisma do kategorii pism, które ze względu na rodzaj sprawy lub rodzaj samego pisma podlegają wpisowi stałemu

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący, sprawozdawca

Henryk Pietrzkowski

członek

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w sprawach cywilnych, w szczególności kwalifikacja opłat ułamkowych i stosowanie art. 17 ustawy o kosztach sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw cywilnych, w których występują opłaty stałe i ułamkowe, a strony działają przez profesjonalnych pełnomocników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia opłat sądowych i odrzucania pism procesowych z powodu ich nieopłacenia, co jest częstym problemem.

Nieopłacone zażalenie odrzucone? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy opłata ułamkowa jest stała.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 15/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Henryk Pietrzkowski 
SSN Tadeusz Żyznowski 
 
w sprawie z wniosku T. W. 
przy uczestnictwie G. W, D. L., J. D. i Skarbu Państwa Izby Skarbowej w G. 
o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie 
Cywilnej w dniu 16 marca 2005 r., zażalenia uczestniczki postępowania J. D. na 
postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt III Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 24 lutego 2004 r. odrzucił apelację J. D., 
uczestniczki postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po H. Z., od postanowienia 
Sądu Rejonowego z dnia 16 lipca 2003 r. jako spóźnioną. Uczestniczka, 
reprezentowana przez adwokata, wniosła na to postanowienie zażalenie. Sąd Okręgowy 
postanowieniem z dnia 23 czerwca 2004 r. odrzucił wniesione zażalenie, ze względu na 
nieopłacenie go, bez wzywania do uzupełnienia braków. W uzasadnieniu wyjaśnił, że 
zażalenie podlegało opłacie stałej (§ 38 ust. 1 pkt 1 w związku z § 20 ust. 1 oraz § 2 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia 
wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 154. poz. 753 ze zm.), zaś zgodnie 
z art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniesiony przez adwokata 

 
 
2 
nieopłacony środek zaskarżenia podlegający opłacie w wysokości stałej należy odrzucić 
bez wzywania do uiszczenia należnej opłaty. 
W zażaleniu na ostatnie z wymienionych postanowień uczestniczka neguje, aby 
opłata od zażalenia na odrzucenie kasacji w wysokości 1/5 opłaty stałej w sprawach o 
stwierdzenie nabycia spadku miała charakter wpisu stałego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kwestia wyłaniająca się w związku z wniesionym przez uczestniczkę zażaleniem 
na odrzucenie kasacji: czy opłata sądowa w wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty 
stałej sama też jest opłatą stałą, i należy do niej stosować, jeżeli strona działa za 
pośrednictwem adwokata lub radcy prawnego, art. 17 ustawy o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych, czy też należy ją kwalifikować jako wpis ułamkowy, do którego 
wymieniony przepis nie ma zastosowania, była już przedmiotem wielu wypowiedzi 
orzecznictwa. W ocenie składu orzekającego Sądu Najwyższego należy opowiedzieć się 
za tym ugruntowującym się nurtem orzecznictwa, zgodnie z którym opłata sądowa w 
wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty stałej sama też jest opłatą stałą, i należy do 
niej stosować, jeżeli strona działa za pośrednictwem adwokata lub radcy prawnego, art. 
17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (por. w szczególności 
orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2000 r., III CZP 34/00, OSNC 2001, 
nr 1, poz. 4 oraz z dnia 20 maja 2003 r., III CZP 16/03, OSNC 2004 r., nr 3, poz. 33, 
z dnia). W orzeczeniach należących do wspomnianego nurtu przekonywająco 
wyjaśniono, że w świetle powołanego przepisu, dla zastosowania przewidzianej w nim 
sankcji decydujące znaczenie ma przynależność pisma do kategorii pism, które ze 
względu na rodzaj sprawy lub rodzaj samego pisma podlegają wpisowi stałemu. Jeżeli 
ze względu na rodzaj sprawy, w której pismo jest wnoszone, lub rodzaj samego 
wnoszonego pisma, podlega ono opłacie stałej, taki sam charakter ma w świetle 
rozpatrywanego przepisu należna od takiego pisma opłata w wysokości będącej 
ułamkiem lub wielokrotnością ustalonej opłaty stałej. Trafnie przy tym zwrócono uwagę, 
że ustalenie kwoty w wysokości ułamka lub wielokrotności określonej opłaty stałej jest 
tak prostą operacją rachunkową, że konieczność dokonania jej przez adwokata lub 
radcę prawnego oraz skonfrontowania jej wyniku z § 2 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w 
sprawach cywilnych daje się w pełni pogodzić z celem art. 17 ustawy o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych. 

 
 
3 
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z 
3941 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks 
postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 
2005 r. Nr 13, poz. 98).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI