IV CZ 149/11

Sąd Najwyższy2012-03-22
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaprawomocnośćdowodyopinie biegłychterminy procesoweskarga o wznowienieSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że opinia biegłego sporządzona po uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, złożoną przez pozwanego S. L., który powoływał się na nową okoliczność w postaci opinii biegłego powstałej po uprawomocnieniu się wyroku. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się wyroku nie może być podstawą do wznowienia postępowania, a odmienna ocena okoliczności przez innego biegłego nie stanowi nowej podstawy prawnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego S. L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Skarżący powoływał się na naruszenie art. 403 § 2 k.p.c., wskazując na pojawienie się nowej istotnej okoliczności, której nie mógł wcześniej powołać. Tą okolicznością była opinia prywatna dotycząca „czasowej i lotnej żywotności iskier spawalniczych”, która powstała już po uprawomocnieniu się wyroku. Sąd Najwyższy podkreślił, że środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się wyroku nie może być podstawą do wznowienia postępowania. W szczególności, odmienna ocena okoliczności dokonana w opinii innego biegłego, niż zawarta w opiniach z toku postępowania, nie stanowi podstawy do wznowienia. Sąd wskazał, że dopuszczenie do wznawiania spraw na podstawie odmiennej oceny okoliczności, które były już przedmiotem opinii biegłych, prowadziłoby do naruszenia powagi sądu i przedłużałoby proces w nieskończoność. Rzeczą stron jest dostarczenie sądowi dowodów w trakcie trwania procesu, a nie po jego zakończeniu. Z tego względu, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się wyroku nie może być podstawą do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c., muszą istnieć w momencie wydawania orzeczenia i być ujawnione po jego uprawomocnieniu. Opinia biegłego sporządzona po uprawomocnieniu się wyroku, nawet jeśli odmiennie ocenia okoliczności, nie spełnia tych kryteriów i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

S. L.

Strony

NazwaTypRola
S. L.osoba_fizycznapozwany
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji WARTA Spółka Akcyjna w Warszawiespółkapowód
Ł. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy, o których mowa w tym przepisie, muszą istnieć w momencie wydawania orzeczenia i być ujawnione po jego uprawomocnieniu. Opinia biegłego sporządzona po uprawomocnieniu się wyroku nie spełnia tych kryteriów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się wyroku nie może być podstawą do wznowienia postępowania. Odmienna ocena okoliczności przez innego biegłego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Dopuszczenie wznowienia na podstawie odmiennej oceny biegłego naruszałoby powagę sądu i prowadziłoby do nieskończonego przedłużania procesu.

Odrzucone argumenty

Powołanie się na nową okoliczność w postaci opinii biegłego sporządzonej po uprawomocnieniu się wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie może być podstawą do wznowienia postępowania. Dopuszczenie do wznawiania spraw zakończonych prawomocnym wyrokiem, na podstawie odmiennej oceny okoliczności, które były już przedmiotem opinii biegłych złożonych w toku postępowania, prowadziłoby do naruszenia powagi sądu. Rzeczą stron jest dostarczenie sądowi dowodów, które pozwalają na wydanie sprawiedliwego orzeczenia. Takie rozumienie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c., stanowi racjonalne ograniczenie możliwości wznawiania postępowań zakończonych prawomocnym wyrokiem.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Józef Frąckowiak

sprawozdawca

Iwona Koper

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że nowe opinie biegłych sporządzone po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy nowa opinia została sporządzona po uprawomocnieniu się orzeczenia i nie opiera się na faktach lub dowodach istniejących wcześniej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia w możliwości wznowienia postępowania po jego prawomocnym zakończeniu, co jest kluczowe dla pewności obrotu prawnego. Pokazuje, jak ważne jest aktywne działanie stron w trakcie procesu.

Czy nowa opinia biegłego może uchylić prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 149/11 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 22 marca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
SSN Iwona Koper 
 
 
ze skargi pozwanego S. L.  
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem 
Sądu Apelacyjnego  
z dnia 5 lutego 2010 r.,  
w sprawie z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji WARTA          
Spółki Akcyjnej w Warszawie 
przeciwko S. L. i Ł. P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 22 marca 2012 r., 
zażalenia pozwanego S. L.  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 4 sierpnia 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie 
postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 5 
lutego 2010 r. złożoną przez pozwanego S. L. W zażaleniu na to postanowienie 
skarżący S. L., zarzucając naruszenia art. 403 § 2 k.p.c., wniósł o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia, wskazując, że pojawiła się nowa istotna okoliczność, 
której nie mógł powołać wcześniej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Nową okolicznością, na którą powołuje się skarżący, jest ustalona w opinii 
prywatnej, która powstała już po uprawomocnieniu się wyroku,  tzw. „czasowa 
i  lotna żywotność iskier spawalniczych”. Środek dowodowy, który powstał po 
uprawomocnieniu 
się 
wyroku, 
nie 
może 
być 
podstawą 
do 
wznowienia 
postępowania. W szczególności nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, 
przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., odmienna ocena okoliczności na których oparto 
orzeczenie, dokonana w opinia innego biegłego, niż zawarta w opiniach biegłych 
złożonych w toku rozpoznania sprawy. Podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu 
z dnia 6 maja 2010 r., III PZ 3/10 (niepubl.) oraz w postanowieniu z dnia 14 maja 
1971 r. II CO 3/7, (niepubl). Dopuszczenie do wznawiania spraw zakończonych 
prawomocnym wyrokiem, na podstawie odmiennej oceny okoliczności, które były 
już przedmiotem opinii biegłych złożonych w toku postępowania, prowadziłoby do 
naruszenia powagi sądu. Rzeczą stron jest dostarczenie sądowi dowodów, które 
pozwalają na wydanie sprawiedliwego orzeczenia. Jeżeli więc strona nie 
przedstawi w trakcie procesu opinii, która świadczy o braku jej odpowiedzialności, 
lub nie zakwestionuje skutecznie opinii biegłego złożonej w sprawie, która nie 
wyklucza jej odpowiedzialności, nie może po uprawomocnieniu wyroku, żądać 
wznowienia postępowania, powołują się na nowe okoliczności, które ujawnił kolejny 
biegły. 
Takie 
rozumienie 
nowych 
okoliczności 
faktycznych 
lub 
środków 
dowodowych, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c., stanowi racjonalne 
ograniczenie możliwości wznawiania postępowań zakończonych prawomocnym 
wyrokiem. Wznawianie postępowań zakończonych prawomocnym wyrokiem, na 
podstawie ocen zawartych w opiniach kolejnych biegłych, sporządzanych już po 

 
3 
uprawomocnieniu się orzeczenia, przedłużałoby proces w nieskończoność, 
uzależniając jego zakończenie od aktywności stron nie w czasie jego trwania lecz 
po zakończeniu procesu. Z tego względu, to że skarżący dowiedział się o nowej 
okoliczności na podstawie opinii biegłych sporządzonej już po uprawomocnieniu się 
wyroku, nie może być podstawą do wznowienia postępowania. Jeszcze raz 
powtórzyć należy, że opinia biegłego ma znaczenie w trakcie trwania procesu i do 
stron należy dbałość o to, aby przed jego zakończeniem dostarczyć sądowi 
dowodów i opinii, także zawartych w opiniach wymagających specjalistycznej 
wiedzy, które pozwolą na wydanie sprawiedliwego wyroku. 
Mając na uwadze, że zarzut naruszenia art. 403 § 2 k.p.c., okazał się 
nieuzasadniony Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.      
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI