IV CZ 141/11

Sąd Najwyższy2012-03-16
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnawartość przedmiotu sporudopuszczalnośćroszczenie majątkoweroszczenie niemajątkowelinia energetycznanieruchomośćSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając dochodzone roszczenie za majątkowe, co przy wartości przedmiotu sporu poniżej progu dopuszczalności skargi kasacyjnej, czyniło ją niedopuszczalną.

Powódka wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, który odrzucił jej skargę kasacyjną z powodu niskiej wartości przedmiotu sporu (1200 zł), uznając ją za niedopuszczalną. Sąd Okręgowy powołał się na art. 3982 § 1 k.p.c., wskazując, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroków dotyczących roszczeń windykacyjnych lub negatoryjnych niezależnie od wartości, jeśli przeprowadzono postępowanie rozgraniczeniowe, czego w tej sprawie zabrakło. Powódka w zażaleniu argumentowała, że jej roszczenie o usunięcie lub przesunięcie linii energetycznej ma przede wszystkim charakter niemajątkowy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że roszczenie ma charakter wyłącznie majątkowy, a powódka nie wykazała jego niemajątkowego charakteru.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki E. W. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 12 sierpnia 2011 r., które odrzuciło skargę kasacyjną powódki. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia wynoszącą 1200 złotych. Sąd Okręgowy powołał się na judykaturę, zgodnie z którą skarga kasacyjna przysługuje od wyroków orzekających o roszczeniu windykacyjnym lub negatoryjnym niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, jeśli sąd przeprowadził rozgraniczenie na podstawie art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ponieważ w tej sprawie takie postępowanie nie zostało przeprowadzone, skarga kasacyjna została uznana za niedopuszczalną. W zażaleniu powódka zarzuciła naruszenie art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c., argumentując, że dochodzone przez nią roszczenie o usunięcie napowietrznej linii energetycznej z nieruchomości lub jej przesunięcie, w celu umożliwienia rozbudowy budynku, ma przede wszystkim charakter niemajątkowy, a jedynie w niewielkim zakresie majątkowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na niejawnej rozprawie, oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że co do zasady jedno roszczenie jest albo majątkowe, albo niemajątkowe. Wskazał, że żądanie ma charakter majątkowy, gdy zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron, decyduje o tym ścisłe powiązanie z mieniem powoda. Do roszczeń niemajątkowych należą te, których przedmiotem jest ochrona praw niemajątkowych. Sąd uznał, że podstawa faktyczna pozwu, dotycząca usunięcia lub przesunięcia linii energetycznej w celu umożliwienia rozbudowy budynku i jego ubezpieczenia, ma charakter wyłącznie majątkowy. Powódka nie wskazała żadnych okoliczności faktycznych świadczących o ochronie dóbr niemajątkowych. W konsekwencji, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Roszczenie to ma charakter wyłącznie majątkowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że o majątkowym lub niemajątkowym charakterze roszczenia decyduje jego treść oraz podstawa faktyczna, a konkretnie majątkowy lub niemajątkowy charakter dobra chronionego. Roszczenie majątkowe zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. W tym przypadku, żądanie usunięcia lub przesunięcia linii energetycznej w celu rozbudowy budynku i jego ubezpieczenia ma bezpośredni wpływ na stan majątkowy powódki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

E. Spółka Akcyjna w G.

Strony

NazwaTypRola
E. W.osoba_fizycznapowódka
E. Spółka Akcyjna w G.spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 3982 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej, wskazując na wyjątki od wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o roszczenia windykacyjne lub negatoryjne, jeśli przeprowadzono rozgraniczenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu niedopuszczalności.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 36

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Przepis dotyczący postępowania rozgraniczeniowego, którego przeprowadzenie może wpływać na dopuszczalność skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznawania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie powódki ma charakter wyłącznie majątkowy. Nie przeprowadzono postępowania rozgraniczeniowego. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest poniżej progu dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powódki ma przede wszystkim charakter niemajątkowy.

Godne uwagi sformułowania

co do zasady jedno roszczenie może być albo roszczeniem majątkowym, albo nie majątkowym Decyduje zatem o tym ścisłe powiązanie zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem powoda, czyli istotny jest bezpośredni wpływ rozstrzygnięcia na stan majątkowy powoda. Tak ukształtowane roszczenie ma charakter wyłącznie majątkowy.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Maria Szulc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie charakteru majątkowego lub niemajątkowego roszczenia w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i infrastruktury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku postępowania rozgraniczeniowego i niskiej wartości przedmiotu sporu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę kryteriów dopuszczalności skargi kasacyjnej i rozróżnienia między roszczeniami majątkowymi a niemajątkowymi.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kryteria.

Dane finansowe

WPS: 1200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 141/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 16 marca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Marta Romańska (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSN Maria Szulc (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa E. W. 
przeciwko E. Spółce Akcyjnej w G. 
o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 16 marca 2012 r., 
zażalenia powódki  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 12 sierpnia 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił na podstawie art. 
3986  § 2 k.p.c. skargę kasacyjną powódki uznając, że z uwagi na wskazaną 
wartość przedmiotu zaskarżenia (1200 złotych) jest ona niedopuszczalna z uwagi 
na treść art. 3982  § 1 k.p.c. Powołując poglądy judykatury, iż skarga kasacyjna 
przysługuje od wyroku orzekającego o roszczeniu windykacyjnym lub negatoryjnym 
niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli sąd przeprowadził 
rozgraniczenie na podstawie art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo 
geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163) wskazał, iż w sprawie 
niniejszej postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało przeprowadzone, a zatem 
wniesienie skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne. 
W zażaleniu od powyższego postanowienia powódka zarzuciła naruszenie 
art. 3982  § 1 zd. 1 k.p.c i wniosła o jego uchylenie. Podniosła, że dochodzone 
roszczenie   tj. „domaganie się usunięcia napowietrznej linii energetycznej ze swojej 
nieruchomości, bądź też przesunięcie jej przez pozwaną w taki sposób, aby mogła 
bezpiecznie i zgodnie z prawem rozbudować budynek”, ma przede wszystkim 
charakter niemajątkowy, a majątkowy jedynie w niewielkim zakresie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie jest uzasadnione. 
Przede wszystkim wskazać należy, że co do zasady jedno roszczenie może 
być albo roszczeniem majątkowym, albo nie majątkowym. Natomiast skarżąca 
wywodzi, że zgłoszone roszczenie ma przede wszystkim charakter niemajątkowy, 
a majątkowy jedynie w niewielkim zakresie, przy czym nie wskazuje, która część 
roszczenia jest w jej ocenie częścią niemajątkową - czy domaganie się usunięcia 
linii napowietrznej, czy jej przesunięcia. Zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze 
podkreśla się, że żądanie ma charakter majątkowy wówczas, gdy zmierza 
do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki 
majątkowe stron. Decyduje zatem o tym ścisłe powiązanie zasadniczego 
przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem powoda, czyli istotny jest bezpośredni wpływ 
rozstrzygnięcia na stan majątkowy powoda. O majątkowym lub niemajątkowym 
charakterze roszczenia decyduje więc majątkowy lub niemajątkowy charakter 

 
3 
dobra, które zdaniem powoda zostało naruszone i którego ochrony się domaga  
(patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., II PK 240/08, LEX 53829). 
Do roszczeń niemajątkowych należą te, których przedmiotem jest ochrona praw 
niemajątkowych tj. takich, których przedmiotem nie są dobra materialne. 
W konsekwencji o majątkowym lub niemajątkowym charakterze roszczenia 
decyduje w takim samym stopniu jego treść, jak i podstawa faktyczna określająca 
dobro tym roszczeniem chronione. Może bowiem być tak, że roszczenie 
o określonej treści, w zależności od określenia dobra chronionego (interes 
ekonomiczny lub dobro niematerialne np. dobro osobiste) może być roszczeniem 
majątkowym lub niemajątkowym. Wbrew wywodom zażalenia podstawa faktyczna 
pozwu została określona jasno - powódka domagała się usunięcia linii 
energetycznej z nieruchomości bądź też jej przesunięcia, aby mogła bezpiecznie 
i zgodnie z prawem rozbudować budynek oraz go ubezpieczyć. Tak ukształtowane 
roszczenie ma charakter wyłącznie majątkowy. W powoływanym w zażaleniu 
piśmie z dnia 20 lutego 2011 r. nie zostały wskazane żadne okoliczności faktyczne, 
które mogłyby świadczyć, że powódka żąda ochrony dóbr o charakterze 
niemajątkowym. 
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c w zw. z art. 39814  
k.p.c. zażalenie podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI