IV CZ 140/12

Sąd Najwyższy2012-12-20
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargamajątek wspólnypodział majątkupostępowanie cywilneSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w sprawie podziału majątku wspólnego. Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania nie była oparta na ustawowej podstawie, ponieważ powołane okoliczności (choroba skarżącego) nie stanowiły nowej podstawy wznowienia ani nie wykazywały pozbawienia możliwości działania w postępowaniu, co skutkowało oddaleniem zażalenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania, S. M., na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 18 października 2011 r., którym odrzucono jego skargę o wznowienie postępowania. Postępowanie pierwotnie zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 20 października 2010 r., które oddaliło apelację S. M. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 26 sierpnia 2009 r. w przedmiocie podziału majątku wspólnego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie jako nieopartą na ustawowej podstawie. W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.c., w tym art. 409 w zw. z art. 187, art. 410 § 1, art. 401 pkt 2, art. 403 § 2 oraz 412 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeśli jest niedopuszczalna, wniesiona po terminie lub nieoparta na ustawowej podstawie. Stwierdził, że skarga S. M. nie spełniała tych wymogów. Powołana podstawa z art. 403 § 2 k.p.c. (nowa okoliczność) nie została wypełniona, gdyż stan zdrowia skarżącego był znany sądowi drugiej instancji. Ponadto, okoliczności wskazujące na pozbawienie możliwości działania w postępowaniu apelacyjnym (art. 401 pkt 2 k.p.c.) nie zostały wykazane, zwłaszcza że skarżący miał ustanowionego pełnomocnika, a sam brał aktywny udział w postępowaniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie, jeśli powołane okoliczności były znane sądowi w toku postępowania lub nie wykazują pozbawienia możliwości działania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choroba skarżącego, jeśli była znana sądowi drugiej instancji, nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Ponadto, brak należytej reprezentacji lub pozbawienie możliwości działania musi wynikać z naruszenia przepisów prawa, a nie tylko z subiektywnych odczuć strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (w kontekście oddalenia zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznawnioskodawca
S. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 409

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 187

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 412

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 411

Kodeks postępowania cywilnego

uchylony

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie, ponieważ powołane okoliczności (choroba, brak reprezentacji) nie spełniały wymogów określonych w przepisach k.p.c. dotyczących wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia art. 409 w zw. z art. 187 k.p.c.; art. 410 § 1, art. 401 pkt 2, art. 403 § 2 oraz 412 k.p.c. zostały odrzucone jako nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

Podlega odrzuceniu skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalna, lub nieoparta na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.). dla uznania, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, nie jest wystarczające samo sformułowanie podstawy wznowienia ale konieczne jest jej oparcie na okolicznościach, które ją wypełniają ocena, czy skarga opiera się o ustawową podstawę wznowienia nie ogranicza się do stwierdzenia, czy okoliczności wskazane przez skarżącego dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje Ujawnione w skardze okoliczności nie wyczerpują także, wbrew ocenie żalącego, podstawy pozbawienia go możności działania w postępowaniu apelacyjnym.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, w szczególności wymogu oparcia jej na ustawowej podstawie i faktycznych okolicznościach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania cywilnego i wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wznowienia postępowania, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć, które mogłyby zainteresować szerszą publiczność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 140/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Anna Owczarek ze skargi uczestnika postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 20 października 2010 r., w sprawie z wniosku D. M. przy uczestnictwie S. M. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2012 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 18 października 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 18 października 2011 r., Sąd Okręgowy odrzucił skargę S. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 20 października 2010 r., którym została oddalona jego apelacja od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 26 sierpnia 2009 r. którym dokonano podziału majątku dorobkowego powstałego w czasie trwania związku małżeńskiego zainteresowanych, jako nieopartą na ustawowej podstawie. W zażaleniu z dnia 12 marca 2012 r. uczestnik wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do dalszego rozpoznania. Skarżący podniósł naruszenie art. 409 w zw. z art. 187 k.p.c.; art. 410 § 1, art. 401 pkt 2, art. 403 § 2 oraz 412 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podlega odrzuceniu skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalna, lub nieoparta na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.). W dawniejszym orzecznictwie przyjmowano, że dla uznania, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, nie jest wystarczające samo sformułowanie podstawy wznowienia ale konieczne jest jej oparcie na okolicznościach, które ją wypełniają (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2003 r., III CZ 130/03, z dnia 26 marca 2004 r., IV CZ 29/04 i z dnia 31 marca 2004 r., III CZ 13/04 niepubl.). Po uchyleniu art. 411 k.p.c. w judykaturze utrwalił się pogląd, że ocena, czy skarga opiera się o ustawową podstawę wznowienia nie ogranicza się do stwierdzenia, czy okoliczności wskazane przez skarżącego dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2005 r., II CZ 41/05, z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06 niepublikowane oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., III CSK 56/07, LEX nr 334985). 3 Skarga S. M., wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu nie jest oparta na ustawowej podstawie zarówno w węższym, jak i szerszym wyżej określonym znaczeniu. Żalący w skardze powołał się na podstawę zawartą w art. 403 § 2 k.p.c., natomiast przytoczył okoliczności nawiązujące, do podstawy określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c., tj. podniósł, że nie był on należycie reprezentowany oraz nie miał możności obrony swoich praw, z uwagi na chorobę, którą jest dotknięty. Tymczasem stan zdrowia skarżącego był Sądowi drugiej instancji znany zarówno z dokumentacji lekarskiej (por. k. 98) jak i z oświadczenia uczestnika złożonego na rozprawie apelacyjnej w dniu 20 października 2010 r. Skoro był on Sądowi Okręgowemu znany w toku postępowania drugoinstancyjnego, to nie mógł stanowić nowej okoliczności w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. i tym samym być podstawą wznowienia postępowania. Ujawnione w skardze okoliczności nie wyczerpują także, wbrew ocenie żalącego, podstawy pozbawienia go możności działania w postępowaniu apelacyjnym. Skarżący nie zaprzeczył, że ustanowiony przez niego na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. pełnomocnik z wyboru był należycie powiadomiony o rozprawie, która odbyła się w dniu 20 października 2010 r. Oświadczył także, że nie wypowiedział pełnomocnictwa pełnomocnikowi z wyboru i nadal ustanowiony przez niego pełnomocnikiem adwokat ma umocowanie do działania w jego imieniu. Poza tym skarżący brał aktywny udział w postępowaniu apelacyjnym, składał wnioski procesowe, oświadczenia, i jak już zasygnalizowano, uczestniczył także w rozprawie. Jak wyjaśniono w judykaturze dla wyczerpania omawianej podstawy wznowienia postępowania strona powinna wskazać, że w zakończonym prawomocnym orzeczeniem postępowaniu była pozbawiona możliwości działania "wskutek naruszenia przepisów prawa", (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2007 r., I CZ 60/07, niepubl.). Ujawnione w skardze okoliczności nie wskazują na to, jakoby Sad Okręgowy rozpoznając sprawę na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. naruszył przepisy kodeksu postepowania cywilnego. 4 Ze wskazanych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI