IV CZ 137/12

Sąd Najwyższy2012-12-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniazażaleniesąd drugiej instancjisąd pierwszej instancjirozstrzygnięcie o kosztachart. 108 k.p.c.art. 386 k.p.c.

Sąd Najwyższy sprostował oczywistą omyłkę w oznaczeniu siedziby powoda i zmienił postanowienie sądu okręgowego w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego, pozostawiając ich rozstrzygnięcie sądowi pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej na orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy, prostując oczywistą omyłkę w oznaczeniu siedziby powoda, zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów. Uznał, że sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie powinien samodzielnie rozstrzygać o kosztach postępowania zażaleniowego, lecz pozostawić to sądowi pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2012 r., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania i zasądziło od pozwanej na rzecz powoda kwotę 17.140 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Pozwana wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach, domagając się uchylenia postanowienia i pozostawienia rozstrzygnięcia sądowi pierwszej instancji, ewentualnie zmiany poprzez odstąpienie od obowiązku zwrotu kosztów lub obciążenie nimi Skarbu Państwa. Argumentowała, że odpowiedzialnością za wynik postępowania zażaleniowego obciążono ją, mimo iż wydanie błędnego orzeczenia obciąża sąd, a nie stronę. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 108 § 2 k.p.c., stwierdził, że sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, powinien pozostawić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w instancji odwoławczej sądowi pierwszej instancji. Uznał, że Sąd Okręgowy, rozstrzygając o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, naruszył zakres kognicji wynikający z przepisów. W związku z tym Sąd Najwyższy sprostował oczywistą omyłkę w oznaczeniu siedziby powoda i zmienił punkt postanowienia Sądu Okręgowego dotyczący kosztów, pozostawiając ich rozstrzygnięcie sądowi pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji powinien pozostawić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 108 § 2 k.p.c., który stanowi, że sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawia mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w instancji odwoławczej. Jest to realizacja zasady akcesoryjności orzeczenia o kosztach względem rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania pozwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strony

NazwaTypRola
R. Przedsiębiorstwa Budowlanego I. R. Spółki Jawnej w K.spółkapowód
Mieszkaniowej Spółdzielni Budownictwa Ekologicznego w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, pozostawia mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w instancji odwoławczej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 2 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 350 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia na postanowienie o kosztach.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki w orzeczeniu Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, powinien pozostawić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

prostuje oczywistą omyłkę w oznaczeniu siedziby powoda zmienia punkt 2) zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi pierwszej instancji Sąd Najwyższy zważył: Przepis art. 108 § 2 k.p.c. stanowi, że sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 386 § 2 i 4 k.p.c.) pozostawia mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w instancji odwoławczej. Sąd Okręgowy, który wydał postanowienie kasatoryjne, z uwagi na przedmiot i skutki procesowe zrównane z orzeczeniem o uchyleniu orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, rozstrzygając o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego naruszył zakres kognicji wynikający ze wskazanych przepisów.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Anna Owczarek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozstrzygania o kosztach postępowania zażaleniowego przez sąd drugiej instancji w przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy sąd drugiej instancji uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Kto decyduje o kosztach po uchyleniu wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 137/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 grudnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa R. Przedsiębiorstwa Budowlanego I. R. Spółki Jawnej w K.  
przeciwko Mieszkaniowej Spółdzielni Budownictwa Ekologicznego w upadłości 
likwidacyjnej z siedzibą w G. 
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 20 grudnia 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim postanowienia  
Sądu Okręgowego  
z dnia 23 lutego 2012 r.,  
 
1) prostuje oczywistą omyłkę w oznaczeniu siedziby powoda 
w zaskarżonym postanowieniu z "K. " na "K. " we 
właściwym przypadku; 
2) zmienia punkt 2) zaskarżonego postanowienia w ten 
sposób, 
że 
pozostawia 
rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
postępowania zażaleniowego sądowi pierwszej instancji. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. na skutek zażalenia 
powoda R. Przedsiębiorstwa Budowlanego I. R. Sp. j. w K. na postanowienie Sądu 
Rejonowego z dnia 21 października 2011 r. w przedmiocie umorzenia 
postępowania uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od pozwanej 
Mieszkaniowej Spółdzielni Budownictwa Ekologicznego w G. na rzecz powoda 
kwotę 17.140 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
Zażalenie na powyższe orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia 
o  kosztach postępowania wniosła pozwana. Dochodząc uchylenia postanowienia 
i  pozostawienia rozstrzygnięcia co do nich sądowi pierwszej instancji w orzeczeniu 
kończącym postępowanie w sprawie, ewentualnie zmiany postanowienia poprzez 
odstąpienie na podstawie art. 102 k.p.c. od obowiązku zwrotu kosztów 
postępowania przez pozwaną na rzecz powoda, ewentualnie zmiany poprzez 
zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz powoda 
i  obciążenia kosztami postępowania Skarb Państwa, ponadto przyznania 
skarżącemu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych 
skarżąca wskazała, iż Sąd Okręgowy uwzględniając zażalenie uchylił wadliwe 
orzeczenie Sądu Rejonowego, a z rozstrzygnięcia o kosztach wynika, że 
odpowiedzialnością za wynik postępowania zażaleniowego obciążył skarżącego, 
choć wydanie błędnego orzeczenia obciąża Sąd a nie stronę.  Pozwana zarzuciła, 
że Sąd Okręgowy powinien rozstrzygnąć w przedmiocie kosztów w oparciu 
o przepis art. 108 § 2 k.p.c., ewentualnie na podstawie art. 102 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył: 
Przepis art. 108 § 2 k.p.c. stanowi, że sąd drugiej instancji, uchylając 
zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę sądowi pierwszej instancji do 
ponownego rozpoznania (art. 386 § 2 i 4 k.p.c.) pozostawia mu rozstrzygnięcie 
o kosztach postępowania w instancji odwoławczej. Norma powyższa jest realizacją 
zasady 
akcesoryjności 
orzeczenia 
o 
kosztach 
postępowania 
względem 
rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania pozwu oraz, wiodącej w odniesieniu do 
kosztów postępowania, reguły odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 i art. 
100 k.p.c.). Konsekwentnie, niezależnie od wyniku postępowania odwoławczego, 

 
3 
orzeczenie 
o 
sposobie 
rozliczenia 
związanych 
z 
nim 
kosztów 
będzie 
podporządkowane zasadzie rozstrzygnięcia co do istoty sporu, od której ustawa 
z oznaczonych przyczyn dopuszcza wyjątki (m.in. art. 101, 102, 103 k.p.c.), 
i  nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 1 zd. 1 
k.p.c.). Sąd Okręgowy, który wydał postanowienie kasatoryjne, z uwagi na 
przedmiot i skutki procesowe zrównane z orzeczeniem o uchyleniu orzeczenia 
i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, rozstrzygając o zwrocie kosztów 
postępowania zażaleniowego naruszył zakres kognicji wynikający ze wskazanych 
przepisów.  
 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. 
z art. 39815 § 1 k.p.c. postanowił jak wyżej. Oczywistą omyłkę w oznaczeniu 
siedziby powoda w zaskarżonym postanowieniu sprostowano w oparciu o art. 350 
§ 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI