IV CZ 132/11

Sygn. akt IV CZ 132/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 22 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku A. B. i M. B. 
przy uczestnictwie J. M. 
o zniesienie współwłasności, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 22 lutego 2012 r., 
zażalenia uczestnika postępowania  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 27 lipca 2011 r.,  
 
 
 
zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek 
o uzupełnienie postanowienia oddala. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
M. i A. małż. B. wystąpili o zniesienie współwłasności nieruchomości bliżej 
opisanej w petitum wniosku przez przyznanie im tej nieruchomości na własność z 
równoczesnym zasądzeniem spłaty na rzecz uczestnika J. M. 
Postanowieniem z dnia 29 marca 2011 r. Sąd Rejonowy w X. stwierdził swą 
niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu – Sądowi Gospodarczemu 
w Y., uznając, że jest ona w istocie sprawą o podział majątku wspólnego 
wspólników, podlegającą rozpoznaniu przez sąd gospodarczy. 
Na skutek zażalenia wnioskodawców, Sąd Okręgowy w Y. postanowieniem z 
dnia 30 czerwca 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie, przyjął bowiem, że ze 
względu na regulację zawartą w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24  maja 1989 r. o 
rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz.U. Nr 33, poz. 175 ze zm.), 
sprawa nie podlega rozpoznaniu przez sąd gospodarczy. 
Kolejnym postanowieniem z dnia 27 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy uzupełnił 
swoje postanowienie z dnia 30 czerwca 2011 r. w ten sposób, że zasądził od 
uczestnika na rzecz wnioskodawców kwoty po 400 zł tytułem zwrotu kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
W 
uzasadnieniu 
stwierdził, 
że 
wniosek 
o  uzupełnienie postanowienia jest uzasadniony, ponieważ wnioskodawcy zgłosili 
żądanie przyznania im kosztów postępowania zażaleniowego, które znajdowało 
podstawę w art. 520 § 2 k.p.c. Z twierdzeń wnioskodawców zawartych 
w  uzasadnieniu wniosku oraz z twierdzeń uczestnika przytoczonych w jego piśmie 
z dnia 28 marca 2011 r. wynika, że interesy uczestników są sprzeczne. W tej 
sytuacji, skoro wnioskodawcy uzyskali orzeczenie sądu odwoławczego zgodne 
z  wnioskami zażaleniowymi, uzasadnione było włożenie na uczestnika obowiązku 
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, na które składały się opłata od 
zażalenia (200 zł) oraz koszty zastępstwa w postępowaniu zażaleniowym ustalone 
na podstawie § 12 ust. 2 pkt 1, § 7 pkt 6 i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców 
prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 

 
3 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, 
poz. 1349 ze zm.) w kwocie 600 zł. 
W zażaleniu na ostatnio wymienione postanowienie uczestnik postępowania 
zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 108 § 1 zdanie pierwsze w związku 
z  art. 13 § 2 k.p.c. przez rozstrzygnięcie o kosztach wpadkowego postępowania 
zażaleniowego przez sąd drugiej instancji w sytuacji, w której właściwy do 
orzeczenia o tych kosztach był sąd pierwszej instancji, i art. 520 § 2 w związku 
z  art. 328 § 2 oraz art. 13 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że zachodzi jedna 
z  przesłanek określonych w art. 520 § 2 k.p.c., uzasadniająca zastosowanie tego 
przepisu. W konkluzji żalący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia 
i  oddalenie żądania wnioskodawców o zasądzenie kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., sąd rozstrzyga o kosztach 
w  każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Przytoczony przepis wyraża 
zasadę unifikacji i koncentracji kosztów, zgodnie z którą dopiero w orzeczeniu 
końcowym sąd orzeka o wszystkich kosztach przy zastosowaniu zasady 
adekwatnej do wyniku postępowania. O tym w jakim stopniu strona wygrała lub 
przegrała proces decyduje przy tym rezultat przeprowadzonego porównania 
roszczeń dochodzonych z roszczeniami uwzględnionymi, którego dokonuje się, 
mając na względzie ostateczny wynik procesu, nie zaś rozstrzygnięcia 
w  poszczególnych instancjach (zob. postanowienia Sądu najwyższego z dnia 
12  sierpnia 1965 r., I CZ 80/65, OSNCP 1966, nr 3, poz. 47, z dnia 8 lipca 1971 r., 
I CZ 103/71, nie publ., z dnia 10 października 2007 r., II PZ 36/07, OSNP 2008, 
nr  21 – 22, poz. 319, z dnia 22 października 2010 r., III CZ 44/10, nie publ., z dnia 
3 grudnia 2010 r., I CZ 120/10, nie publ. i z dnia 16 lutego 2011 r., II CZ 203/10, 
nie  publ.). 
Uwzględniając w niniejszej sprawie wniosek uczestnika o uzupełnienie 
postanowienia z dnia 30 czerwca 2011 r. przez orzeczenie o kosztach 
postępowania 
zażaleniowego 
Sąd 
Okręgowy 
wyszedł 
z 
założenia, 
że 
postanowienie sądu drugiej instancji o uchyleniu postanowienia sądu pierwszej 

 
4 
instancji jest orzeczeniem kończącym sprawę w rozumieniu art. 108 § 1 zdanie 
pierwsze k.p.c. oraz że o sposobie rozstrzygnięcia o tych kosztach decyduje wynik 
postępowania zażaleniowego. 
Pogląd ten nie może być uznany za prawidłowy, postanowienie 
w  przedmiocie właściwości sądu bowiem nie kończy głównego postępowania 
w  sprawie. Kończy jedynie postępowanie wpadkowe, natomiast sprawa pozostaje 
nadal w toku. Z tej przyczyny przewidziany w art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. 
obowiązek rozstrzygnięcia o kosztach nie dotyczy postanowienia sądu drugiej 
instancji uchylającego postanowienie sądu pierwszej instancji o przekazaniu 
sprawy innemu sądowi. O kosztach postępowania zażaleniowego, o które uczestnik 
wnosił w zażaleniu, Sąd pierwszej instancji rozstrzygnie natomiast w orzeczeniu 
kończącym postępowanie główne, mając na względzie zasady określone w art. 520 
k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2010 r., V CZ 
48/10, nie publ., z dnia 8 kwietnia 2011 r., II CZ 207/10, nie publ., z dnia 11 sierpnia 
2011 r., I CZ 41/11, nie publ. i z dnia 21 października 2011 r., IV CZ 84/11, 
nie publ.). 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek 
o  uzupełnienie postanowienia oddalił. 
Trzeba dodać, że również o kosztach postępowania zażaleniowego przed 
Sądem Najwyższym rozstrzygnie Sąd pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym 
postępowanie w sprawie.