IV CZ 13/06

Sąd Najwyższy2006-02-15
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćsprawa majątkowaustalenie nieważności umowynieruchomościkoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Gminy F. na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając, że sprawy o ustalenie nieważności umowy majątkowy charakter i podlegają progowi wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną Gminy F. z powodu niedopuszczalności, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiągnęła wymaganego progu kwotowego. Gmina zarzuciła, że sprawa o ustalenie nieważności umowy nie ma charakteru majątkowego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sprawy o ustalenie, nawet jeśli nie dotyczą roszczeń pieniężnych, mają charakter majątkowy, jeśli orzeczenie wpływa na stosunki majątkowe stron, a tym samym skarga kasacyjna była niedopuszczalna.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej Gminy F. na postanowienie Sądu Okręgowego w S., które odrzuciło skargę kasacyjną Gminy od wyroku dotyczącego ustalenia nieważności umowy sprzedaży i umowy przeniesienia własności nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał skargę za niedopuszczalną z powodu niespełnienia wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia, określonego w art. 398^2 § 1 k.p.c. Gmina w zażaleniu argumentowała, że sprawa o ustalenie nieważności umowy nie ma charakteru majątkowego i nie podlega tym ograniczeniom. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że zgodnie z art. 19 k.p.c. i utrwalonym orzecznictwem, sprawy o ustalenie mogą mieć charakter majątkowy, jeśli ich rozstrzygnięcie wpływa na stosunki majątkowe stron. Ponieważ przedmiotowa sprawa dotyczyła ustalenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, miała ona oczywisty wpływ na majątek stron, co czyniło skargę kasacyjną niedopuszczalną z powodu niespełnienia wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, oddalając zażalenie i zasądzając koszty postępowania zażaleniowego od Gminy na rzecz powodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o ustalenie nieważności umowy sprzedaży i umowy przeniesienia własności nieruchomości ma charakter majątkowy, ponieważ jej rozstrzygnięcie ma oczywisty wpływ na stosunki majątkowe stron.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sprawy o ustalenie, podobnie jak sprawy o świadczenie czy ukształtowanie prawa, mogą mieć charakter majątkowy, jeśli orzeczenie w nich wydane wpływa na stosunki majątkowe stron. Dotyczy to również spraw o ustalenie nieważności umów dotyczących praw majątkowych, takich jak własność nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznapowód
S. S.osoba_fizycznapowód
J.S.osoba_fizycznapozwany
Gmina F.instytucjapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa minimalną wartość przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 19

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje, że do spraw majątkowych zalicza się nie tylko sprawy o roszczenia pieniężne, ale także inne sprawy majątkowe.

k.p.c. art. 394^1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy o ustalenie, których rozstrzygnięcie wpływa na stosunki majątkowe stron, mają charakter majątkowy. Skarga kasacyjna w sprawach majątkowych podlega wymogowi wartości przedmiotu zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Sprawa o ustalenie nieważności umowy nie ma charakteru majątkowego i nie podlega ograniczeniom wynikającym z wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Sprawa ma zaś charakter majątkowy, gdy zgłoszone w niej żądanie zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Sprawami majątkowymi mogą być nie tylko sprawy o świadczenie, lecz także sprawy o ustalenie oraz o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, ponieważ również takie w takich sprawach orzeczenie ma wpływ na stosunki majątkowe stron.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru majątkowego spraw o ustalenie nieważności umów dotyczących praw majątkowych i dopuszczalności skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu k.p.c. i stanu prawnego z okresu wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię w sprawach o ustalenie nieważności umów.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 600 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 13/06 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 lutego 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSA Krzysztof Strzelczyk 
 
 
w sprawie z powództwa I. S. i S. S. przeciwko J.S., i in. o ustalenie nieważności 
umowy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 15 lutego 2006 r., 
zażalenia pozwanej Gminy F.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w S. 
z dnia 22 grudnia 2005 r.,  
 
 
oddala zażalenie i zasądza od pozwanej Gminy na rzecz 
powodów 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w S. odrzucił skargę 
kasacyjną pozwanej Gminy F. od wyroku tego Sądu z dnia 13 października 2005 r. 
uznając, że jest ona niedopuszczalna z tego względu, że wartość przedmiotu 
zaskarżenia nie osiąga progu kwotowego określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. 
W  zażaleniu pozwana wnosiła o uchylenie powyższego postanowienia 
zarzucając, że wniesione zostało w sprawie powództwo o ustalenie, co oznacza, że 
sprawa nie ma charakteru majątkowego, a w konsekwencji nie dotyczą jej 
ograniczenia, o jakich mowa w art. 3982 § 1 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zażalenie nie jest zasadne. Podobnie jak w stanie prawnym obowiązującym 
od dnia 1 lipca 2000 r., również obecnie dopuszczalność skargi kasacyjnej 
(poprzednio kasacji) uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia, 
a   określenie takiej wartości możliwe jest w sprawach majątkowych, do których -
zgodnie z art. 19 k.p.c. - zalicza się nie tylko sprawy o roszczenia pieniężne, ale 
także inne sprawy majątkowe. Sprawa ma zaś charakter majątkowy, gdy zgłoszone 
w niej żądanie zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni 
wpływ na stosunki majątkowe stron. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie 
Sądu Najwyższego wyjaśnione zostało, że sprawami majątkowymi mogą być nie 
tylko sprawy o świadczenie, lecz także sprawy o ustalenie oraz o ukształtowanie 
prawa lub stosunku prawnego, ponieważ również takie w takich sprawach 
orzeczenie ma wpływ na stosunki majątkowe stron. 
Przedmiotem sprawy jest żądanie ustalenia nieważności warunkowej 
sprzedaży oraz umowy przeniesienia własności nieruchomości. Rozstrzygnięcie 
takiego żądania ma oczywisty wpływ na stosunki majątkowe stron, zatem 
dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu 
zaskarżenia, która, jak niewadliwie ustalił Sąd Okręgowy, nie osiąga progu 
oznaczonego w art. 3982 § 1 k.p.c. 
Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 
3941 w  zw. z art. 39814 k.p.c. 

 
3 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI