IV CZ 129/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach procesu, uznając, że mimo niedopuszczalności apelacji pozwanego wobec współpozwanej, nie było podstaw do zasądzenia kosztów na jej rzecz na podstawie art. 103 k.p.c.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej A. G.-Z. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego. Pozwana domagała się zasądzenia kosztów od współpozwanego A. J. z uwagi na niedopuszczalną apelację, którą ten złożył. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, uznał, że pozwany nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia na niekorzyść współuczestnika. Choć dopuszczono możliwość orzekania o kosztach między współuczestnikami na podstawie art. 103 k.p.c., w tej konkretnej sprawie Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do zasądzenia kosztów, wskazując na brak zamiaru działania na niekorzyść współpozwanej w apelacji.
Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było zażalenie pozwanej A. G.-Z. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie czwartym wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r. Sprawa pierwotnie dotyczyła powództwa H. G. przeciwko A. J. i A. G.-Z. o zapłatę (odszkodowanie i zadośćuczynienie) oraz o ustalenie. Sąd Okręgowy zasądził część roszczenia od A. J. i ustalił jego odpowiedzialność na przyszłość, oddalając powództwo w pozostałej części, w tym w całości wobec A. G.-Z. Pozwany A. J. złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uwzględnił częściowo apelację A. J. w zakresie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość, natomiast apelację dotyczącą oddalenia powództwa wobec A. G.-Z. odrzucił jako niedopuszczalną. Sąd Apelacyjny oddalił również wniosek A. G.-Z. o zasądzenie od A. J. kosztów postępowania apelacyjnego. To postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem przez A. G.-Z., która domagała się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 99 i 103 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, potwierdził, że pozwany nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi występującemu po tej samej stronie, a jego apelacja na niekorzyść współpozwanego podlega odrzuceniu. Sąd rozważył możliwość zasądzenia kosztów między współuczestnikami na podstawie art. 103 k.p.c., który pozwala na obciążenie strony kosztami wywołanymi jej niesumiennym lub niewłaściwym postępowaniem. Jednakże, w ocenie Sądu Najwyższego, w okolicznościach tej sprawy nie było dostatecznych podstaw do zastosowania tego przepisu. Mimo że apelacja A. J. została zaskarżona w całości, jej wniosek zawężał zakres orzekania sądu odwoławczego jedynie do korzyści pozwanego, a nie na niekorzyść współpozwanej. W uzasadnieniu apelacji również brak było sformułowań świadczących o zamiarze działania na niekorzyść A. G.-Z. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 103 k.p.c. za chybiony i oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do zasądzenia kosztów na rzecz współpozwanej od współpozwanego na podstawie art. 103 k.p.c., mimo niedopuszczalności apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo stwierdził, że pozwany nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia na niekorzyść współuczestnika. Choć art. 103 k.p.c. dopuszcza obciążenie kosztami z powodu niesumiennego lub niewłaściwego postępowania, w tej sprawie brak było dowodów na zamiar działania na niekorzyść współpozwanej w apelacji, a wniosek apelacji nie zmierzał do pogorszenia jej sytuacji procesowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
A. G.- Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. G.- Z. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 103
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi, że niezależnie od wyniku sprawy sąd może włożyć na stronę lub interwenienta obowiązek zwrotu kosztów, wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Sąd Najwyższy rozważał jego zastosowanie do rozstrzygania o kosztach między współuczestnikami po tej samej stronie, ale uznał, że w okolicznościach sprawy nie było ku temu podstaw.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi występującemu po tej samej stronie. Apelacja pozwanego na niekorzyść współpozwanego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W apelacji pozwanego A. J. brak było sformułowań świadczących o zamiarze działania na niekorzyść współpozwanej A. G.-Z. Wniosek apelacji pozwanego zawężał podmiotowe granice orzekania przez sąd odwoławczy tylko do orzeczenia na korzyść pozwanego, a nie na niekorzyść współpozwanej.
Odrzucone argumenty
Zażalenie pozwanej A. G.-Z. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie czwartym wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r.
Godne uwagi sformułowania
pozwany nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi występującemu po tej samej stronie jego apelacja na niekorzyść współpozwanego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu niezależnie od formalnej oceny apelacji skierowanej przeciwko współpozwanemu jako niedopuszczalnej, współpozwany taki staje się stroną postępowania odwoławczego Podstawy prawnej zasądzenia takich kosztów można upatrywać w treści art. 103 k.p.c., który to przepis uniezależnia orzekanie o kosztach od wyniku sprawy, ale wiąże rozstrzygnięcie w tym przedmiocie z niesumiennym lub niewłaściwym postępowaniem m.in. strony, niekoniecznie przeciwnej.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący
Wojciech Katner
członek
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia przepisów dotyczących legitymacji procesowej współuczestników, możliwości zasądzenia kosztów między współuczestnikami na podstawie art. 103 k.p.c. oraz oceny dopuszczalności apelacji w kontekście jej wpływu na sytuację współuczestników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie jeden ze współpozwanym złożył niedopuszczalną apelację, a drugi domaga się zwrotu kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego kosztów i dopuszczalności środków odwoławczych między współuczestnikami, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można żądać zwrotu kosztów od współpozwanego za niedopuszczalną apelację? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 94 400 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 129/12 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa H. G. przeciwko A. G.- Z. i A. J. o zapłatę i ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2012 r., zażalenia pozwanej A. G. – Z. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie czwartym wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., oddala zażalenie 2 Uzasadnienie W sprawie z powództwa H. G. przeciwko A. J. i A. G. – Z. o odszkodowanie w kwocie 94.400 zł, zadośćuczynienie w kwocie 50.000 zł i o ustalenie, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 14 marca 2011 r. zasądził od A. J. na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia kwotę 50 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 marca 2011 r. do dnia zapłaty, ustalił, że pozwany ten ponosić będzie odpowiedzialność w przyszłości za skutki zdarzenia z dnia 15 stycznia 2004 r. i oddalił powództwo w pozostałej części. Oddalenie powództwa obejmowało przeto dalej idące żądanie skierowane przeciwko A. J. i w całości żądanie skierowane przeciwko A. G.- Z. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył pozwany A. J. zaskarżając wyrok w całości. W wyniku jej rozpoznania, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 31 marca 2011 r. uwzględnił częściowo tę apelację przez zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, natomiast w części w jakiej apelacja dotyczyła oddalenia powództwa skierowanego przeciwko współpozwanej A. G.-Z., apelację tę, jako niedopuszczalną, odrzucił oraz oddalił wniosek tej pozwanej o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego. Postanowienie oddalające wniosek o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego zaskarżyła zażaleniem A. G.- Z. Zarzucając naruszenie art. 99 i art. 103 k.p.c. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że pozwany nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi występującemu po tej samej stronie, a jego apelacja na niekorzyść współpozwanego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu (por. m.in. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 22 kwietnia 1991 r., III CZP 34/91, OSNC 1992 nr 2 poz. 24 oraz z dnia 14 listopada 1991 r., III CZP 112/91, OSP 1992 nr 7-8, poz. 169; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 września 1967 r., I PR 245/67, 3 OSNCP 1968 nr 4, poz. 70; z dnia 24 czerwca 1998 r., I PKN 169/98, OSNAPiUS 1999 nr 13, poz. 423; z dnia 1 kwietnia 2003 r., II CKN 1413/00). Pozwana, w związku z apelacją pozwanego zajęła stanowisko procesowe działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Powstaje przeto zagadnienie, czy stan taki uzasadnia zasądzenie od wnoszącego niedopuszczalną apelację współpozwanego na jej rzecz poniesionych przez nią, a wywołanych tą czynnością, kosztów procesu, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej. W literaturze przedmiotu dość zgodnie dopuszcza się rozstrzyganie o zwrocie kosztów procesu pomiędzy podmiotami występującymi w charakterze współuczestników po tej samej stronie procesowej na podstawie art. 103 k.p.c., natomiast Sąd Najwyższy, jak dotychczas, zajmował odmienne stanowisko. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1965 r. I PZ 26/65 (Nowe Prawo nr 5/1966 r.) wyrażono pogląd, że również art. 103 k.p.c., który stanowi, że niezależnie od wyniku sprawy sąd może włożyć na stronę lub interwenienta obowiązek zwrotu kosztów, wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem, ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy chodzi o koszty procesu należne stronie przeciwnej. W sprawie niniejszej mamy do czynienia nie tylko z żądaniem zwrotu kosztów po tej samej stronie procesowej, ale nadto z żądaniem zgłoszonym przez stronę, która na skutek uprawomocnienia się w stosunku do niej wyroku, utraciła procesowy status strony. Wyrok bowiem w stosunku do A. G.-Z. stał się prawomocny wobec braku zaskarżenia go przez powódkę, w części oddalającej powództwo skierowane przeciwko tej pozwanej. Podzielić należy, co do zasady, pogląd wyrażony w uzasadnieniu zażalenia, że niezależnie od formalnej oceny apelacji skierowanej przeciwko współpozwanemu jako niedopuszczalnej, współpozwany taki staje się stroną postępowania odwoławczego. Tak rozumiany status strony a nadto okoliczności sprawy, w tym w szczególności treść apelacji, mogą rodzić przekonanie o potrzebie podjęcia obrony, w tym skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co wiąże się z powstaniem kosztów. Podstawy prawnej zasądzenia takich kosztów można upatrywać w treści art. 103 k.p.c., który to przepis uniezależnia orzekanie o kosztach od wyniku sprawy, ale wiąże rozstrzygnięcie 4 w tym przedmiocie z niesumiennym lub niewłaściwym postępowaniem m.in. strony, niekoniecznie przeciwnej. Nie wykluczając przeto możliwości orzekania na podstawie art. 103 k.p.c. o zwrocie kosztów procesu między podmiotami występującymi po tej samej stronie procesowej, stwierdzić należy, że w okolicznościach sprawy niniejszej nie było ku temu dostatecznych podstaw. Jakkolwiek w apelacji pozwanego A. J. zostało wskazane, że wyrok został zaskarżony w całości, to jednak nie można pominąć, że wniosek apelacji zawężał podmiotowe granice orzekania przez sąd odwoławczy tylko do orzeczenia na korzyść pozwanego, a już na pewno nie na niekorzyść współpozwanej. Również w uzasadnieniu apelacji brak było jakichkolwiek sformułowań świadczących o zamiarze działania na niekorzyść współpozwanej. Stąd też zarzut naruszenia art. 103 k.p.c., w związku z art. 99 k.p.c., okazał się chybiony. Z przedstawionych przeto przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu, co mając na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI