IV CZ 128/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy podwyższył wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o ochronę dóbr osobistych.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Sąd Apelacyjny przyznał 120 zł plus VAT za opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej, opierając się na przepisach dotyczących zadośćuczynienia związanego z warunkami odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o ochronę dóbr osobistych przeciwko osobie fizycznej wykracza poza ten zakres, a wynagrodzenie powinno być ustalone według innych stawek, podwyższając je do 5 400 zł plus VAT.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które przyznało wynagrodzenie w kwocie 120 zł plus VAT pełnomocnikowi z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach dotyczących wynagrodzenia za pomoc prawną w sprawach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Pełnomocnik powoda zarzucił obrazę prawa i wniósł o podwyższenie wynagrodzenia do 6 642 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawa faktyczna roszczenia powoda, dotycząca naruszenia dóbr osobistych przez osobę fizyczną (Dyrektora Zakładu Karnego), wykracza poza zakres spraw związanych ściśle z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. W związku z tym, wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być określone na podstawie innych przepisów, uwzględniając wartość przedmiotu sporu w zakresie roszczenia majątkowego (2 mln zł), dla którego stawka minimalna wynosi 7 200 zł. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, przyznając pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 5 400 zł plus 23% VAT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno być ustalone na podstawie ogólnych przepisów dotyczących stawek minimalnych, a nie specyficznych przepisów dotyczących zadośćuczynienia za warunki odbywania kary pozbawienia wolności, jeśli podstawa faktyczna roszczenia wykracza poza ten zakres.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o naruszenie dóbr osobistych przeciwko osobie fizycznej, nawet jeśli powód przebywał w zakładzie karnym, nie mieści się w definicji sprawy o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. W związku z tym, zastosowanie stawki minimalnej 120 zł było błędne, a należało zastosować wyższą stawkę wynikającą z wartości przedmiotu sporu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono zażalenie
Strona wygrywająca
pełnomocnik powoda z urzędu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| adw. M. B. | osoba_fizyczna | pełnomocnik powoda z urzędu |
Przepisy (8)
Główne
rozporządzenie art. 11 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa do określenia wynagrodzenia w zależności od wartości przedmiotu sporu w sprawach, które nie mieszczą się w specyficznych kategoriach.
rozporządzenie art. 6 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Stawka minimalna za prowadzenie sprawy o odszkodowanie lub zadośćuczynienie wynosi 7 200 zł (przy wartości przedmiotu sporu 2 mln zł).
Pomocnicze
rozporządzenie art. 11 § pkt 25
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Stawka minimalna za prowadzenie sprawy o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania wynosi 120 zł. Określenie „związane z warunkami wykonywania kary…” wiąże podstawę faktyczną żądania zadośćuczynienia lub odszkodowania z powstaniem krzywdy lub szkody wskutek zdarzenia mającego swe źródło w warunkach fizycznych zakładu penitencjarnego.
rozporządzenie art. 19 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia wraz z podatkiem VAT.
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
rozporządzenie art. 2 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia w przypadku braku szczegółowych stawek.
rozporządzenie art. 13 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia w sprawach o ochronę dóbr osobistych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o ochronę dóbr osobistych przeciwko osobie fizycznej wykracza poza zakres spraw związanych z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być ustalone według stawek ogólnych, a nie specyficznych dla spraw o zadośćuczynienie za warunki w zakładzie karnym.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie stawki minimalnej 120 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej w sprawie o ochronę dóbr osobistych, która ma związek z pobytem w zakładzie karnym.
Godne uwagi sformułowania
Określenie „związane z warunkami wykonywania kary…” wiąże podstawę faktyczną żądania zadośćuczynienia lub odszkodowania z powstaniem krzywdy lub szkody wskutek zdarzenia mającego swe źródło w warunkach fizycznych zakładu penitencjarnego. Tak określona podstawa faktyczna, aczkolwiek pozostająca w funkcjonalnym związku z pobytem powoda w zakładzie karnym, wykracza poza ramy określone w § 11 pkt 25 rozporządzenia.
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący
Agnieszka Piotrowska
członek
Maria Szulc
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w sprawach, gdzie podstawa faktyczna roszczenia ma związek z pobytem w zakładzie karnym, ale nie dotyczy bezpośrednio warunków odbywania kary."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia i specyficznej sytuacji faktycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się kosztami zastępstwa procesowego i pomocą prawną z urzędu, ponieważ precyzuje interpretację przepisów dotyczących wynagrodzenia w nietypowych sytuacjach.
“Jak Sąd Najwyższy ustalił wynagrodzenie adwokata z urzędu w sprawie o ochronę dóbr osobistych?”
Dane finansowe
WPS: 2 000 000 PLN
wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu: 6642 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 128/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A. K. przeciwko Z. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2014 r., zażalenia pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2013 r. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznaje ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego pełnomocnikowi powoda z urzędu adw. M. B. wynagrodzenie w kwocie 5 400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych podwyższone o 23% podatku VAT (łącznie 6 642 zł) za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny przyznał ze Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego pełnomocnikowi powoda z urzędu wynagrodzenie w kwocie 120 zł powiększone o stawkę podatku VAT za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podstawę orzeczenia stanowił § 11 pkt 25 w zw. z § 19 pkt1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461; dalej rozporządzenie), gdyż sprawa o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie w kwocie 2 mln zł dotyczyła w istocie zadośćuczynienia związanego z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności, którego to pojęcia nie można ograniczać jedynie do roszczeń związanych z warunkami fizycznymi cel, w których skazani odbywają karę pozbawienia wolności. W zażaleniu od powyższego postanowienia pełnomocnik powoda wniósł o jego zmianę poprzez określenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu na kwotę 6 642 zł i zarzucił obrazę § 6 pkt 7 oraz § 11 pkt 25 w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia poprzez zastosowanie stawki stałej w sytuacji, gdy sprawa nie dotyczy odszkodowania lub zadośćuczynienia związanego z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z § 11 pkt 25 rozporządzenia stawka minimalna za prowadzenie sprawy o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania wynosi 120 zł. Określenie „związane z warunkami wykonywania kary…” wiąże podstawę faktyczną żądania zadośćuczynienia lub odszkodowania z powstaniem krzywdy lub szkody wskutek zdarzenia mającego swe źródło w warunkach fizycznych zakładu penitencjarnego. Skazany (aresztowany) zostaje osadzony w zakładzie, w którym standardy wykonywania kary w zakresie wielkości, wyposażenia celi, odżywienia stosownie do stanu zdrowia, opieki lekarskiej i innych świadczeń, do których ten zakład jest obowiązany nie odpowiadają wymaganiom ustawowym, co powoduje określoną szkodę albo krzywdę. W sprawie niniejszej powód wywodzi roszczenie 3 o złożenie oświadczenia o przeproszeniu oraz roszczenie o zadośćuczynienie nie przeciwko jednostce penitencjarnej, a przeciwko osobie fizycznej – Dyrektorowi Zakładu Karnego, wskazując na naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci, dobrego imienia i prawa do prawdy w związku z pomówieniem go o przygotowanie zbiorowego wystąpienia przeciwko administracji zakładu karnego. Tak określona podstawa faktyczna, aczkolwiek pozostająca w funkcjonalnym związku z pobytem powoda w zakładzie karnym, wykracza poza ramy określone w § 11 pkt 25 rozporządzenia, wobec czego wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być określone na podstawie § 11 pkt 2 oraz § 6 – w zależności od wartości przedmiotu sporu w zakresie roszczenia majątkowego. Z zakresu zaskarżenia wynika, że skarżący kwestionuje wysokość wynagrodzenia tylko w zakresie roszczenia majątkowego (2 mln zł), co do którego stawka minimalna wynosi 7 200 zł (§ 6 pkt 7), wobec czego należało orzec jak w sentencji na podstawie powołanego przepisu oraz § 2 ust. 3, § 13 ust. 4 pkt 2 i § 19 rozporządzenia oraz art. 39816 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. es
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI