IV CZ 128/13

Sąd Najwyższy2014-02-12
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
pomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokatakoszty zastępstwa procesowegoochrona dóbr osobistychSąd Najwyższyzażalenieskarga kasacyjnarozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

Sąd Najwyższy podwyższył wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o ochronę dóbr osobistych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Sąd Apelacyjny przyznał 120 zł plus VAT za opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej, opierając się na przepisach dotyczących zadośćuczynienia związanego z warunkami odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o ochronę dóbr osobistych przeciwko osobie fizycznej wykracza poza ten zakres, a wynagrodzenie powinno być ustalone według innych stawek, podwyższając je do 5 400 zł plus VAT.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które przyznało wynagrodzenie w kwocie 120 zł plus VAT pełnomocnikowi z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach dotyczących wynagrodzenia za pomoc prawną w sprawach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Pełnomocnik powoda zarzucił obrazę prawa i wniósł o podwyższenie wynagrodzenia do 6 642 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawa faktyczna roszczenia powoda, dotycząca naruszenia dóbr osobistych przez osobę fizyczną (Dyrektora Zakładu Karnego), wykracza poza zakres spraw związanych ściśle z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. W związku z tym, wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być określone na podstawie innych przepisów, uwzględniając wartość przedmiotu sporu w zakresie roszczenia majątkowego (2 mln zł), dla którego stawka minimalna wynosi 7 200 zł. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, przyznając pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 5 400 zł plus 23% VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie powinno być ustalone na podstawie ogólnych przepisów dotyczących stawek minimalnych, a nie specyficznych przepisów dotyczących zadośćuczynienia za warunki odbywania kary pozbawienia wolności, jeśli podstawa faktyczna roszczenia wykracza poza ten zakres.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o naruszenie dóbr osobistych przeciwko osobie fizycznej, nawet jeśli powód przebywał w zakładzie karnym, nie mieści się w definicji sprawy o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. W związku z tym, zastosowanie stawki minimalnej 120 zł było błędne, a należało zastosować wyższą stawkę wynikającą z wartości przedmiotu sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono zażalenie

Strona wygrywająca

pełnomocnik powoda z urzędu

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowód
Z. D.osoba_fizycznapozwany
adw. M. B.osoba_fizycznapełnomocnik powoda z urzędu

Przepisy (8)

Główne

rozporządzenie art. 11 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do określenia wynagrodzenia w zależności od wartości przedmiotu sporu w sprawach, które nie mieszczą się w specyficznych kategoriach.

rozporządzenie art. 6 § pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stawka minimalna za prowadzenie sprawy o odszkodowanie lub zadośćuczynienie wynosi 7 200 zł (przy wartości przedmiotu sporu 2 mln zł).

Pomocnicze

rozporządzenie art. 11 § pkt 25

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stawka minimalna za prowadzenie sprawy o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania wynosi 120 zł. Określenie „związane z warunkami wykonywania kary…” wiąże podstawę faktyczną żądania zadośćuczynienia lub odszkodowania z powstaniem krzywdy lub szkody wskutek zdarzenia mającego swe źródło w warunkach fizycznych zakładu penitencjarnego.

rozporządzenie art. 19 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia wraz z podatkiem VAT.

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

rozporządzenie art. 2 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia w przypadku braku szczegółowych stawek.

rozporządzenie art. 13 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia w sprawach o ochronę dóbr osobistych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o ochronę dóbr osobistych przeciwko osobie fizycznej wykracza poza zakres spraw związanych z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być ustalone według stawek ogólnych, a nie specyficznych dla spraw o zadośćuczynienie za warunki w zakładzie karnym.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie stawki minimalnej 120 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej w sprawie o ochronę dóbr osobistych, która ma związek z pobytem w zakładzie karnym.

Godne uwagi sformułowania

Określenie „związane z warunkami wykonywania kary…” wiąże podstawę faktyczną żądania zadośćuczynienia lub odszkodowania z powstaniem krzywdy lub szkody wskutek zdarzenia mającego swe źródło w warunkach fizycznych zakładu penitencjarnego. Tak określona podstawa faktyczna, aczkolwiek pozostająca w funkcjonalnym związku z pobytem powoda w zakładzie karnym, wykracza poza ramy określone w § 11 pkt 25 rozporządzenia.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Agnieszka Piotrowska

członek

Maria Szulc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w sprawach, gdzie podstawa faktyczna roszczenia ma związek z pobytem w zakładzie karnym, ale nie dotyczy bezpośrednio warunków odbywania kary."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia i specyficznej sytuacji faktycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się kosztami zastępstwa procesowego i pomocą prawną z urzędu, ponieważ precyzuje interpretację przepisów dotyczących wynagrodzenia w nietypowych sytuacjach.

Jak Sąd Najwyższy ustalił wynagrodzenie adwokata z urzędu w sprawie o ochronę dóbr osobistych?

Dane finansowe

WPS: 2 000 000 PLN

wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu: 6642 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 128/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A. K. przeciwko Z. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2014 r., zażalenia pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2013 r. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznaje ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego pełnomocnikowi powoda z urzędu adw. M. B. wynagrodzenie w kwocie 5 400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych podwyższone o 23% podatku VAT (łącznie 6 642 zł) za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny przyznał ze Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego pełnomocnikowi powoda z urzędu wynagrodzenie w kwocie 120 zł powiększone o stawkę podatku VAT za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podstawę orzeczenia stanowił § 11 pkt 25 w zw. z § 19 pkt1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461; dalej rozporządzenie), gdyż sprawa o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie w kwocie 2 mln zł dotyczyła w istocie zadośćuczynienia związanego z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności, którego to pojęcia nie można ograniczać jedynie do roszczeń związanych z warunkami fizycznymi cel, w których skazani odbywają karę pozbawienia wolności. W zażaleniu od powyższego postanowienia pełnomocnik powoda wniósł o jego zmianę poprzez określenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu na kwotę 6 642 zł i zarzucił obrazę § 6 pkt 7 oraz § 11 pkt 25 w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia poprzez zastosowanie stawki stałej w sytuacji, gdy sprawa nie dotyczy odszkodowania lub zadośćuczynienia związanego z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z § 11 pkt 25 rozporządzenia stawka minimalna za prowadzenie sprawy o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania wynosi 120 zł. Określenie „związane z warunkami wykonywania kary…” wiąże podstawę faktyczną żądania zadośćuczynienia lub odszkodowania z powstaniem krzywdy lub szkody wskutek zdarzenia mającego swe źródło w warunkach fizycznych zakładu penitencjarnego. Skazany (aresztowany) zostaje osadzony w zakładzie, w którym standardy wykonywania kary w zakresie wielkości, wyposażenia celi, odżywienia stosownie do stanu zdrowia, opieki lekarskiej i innych świadczeń, do których ten zakład jest obowiązany nie odpowiadają wymaganiom ustawowym, co powoduje określoną szkodę albo krzywdę. W sprawie niniejszej powód wywodzi roszczenie 3 o złożenie oświadczenia o przeproszeniu oraz roszczenie o zadośćuczynienie nie przeciwko jednostce penitencjarnej, a przeciwko osobie fizycznej – Dyrektorowi Zakładu Karnego, wskazując na naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci, dobrego imienia i prawa do prawdy w związku z pomówieniem go o przygotowanie zbiorowego wystąpienia przeciwko administracji zakładu karnego. Tak określona podstawa faktyczna, aczkolwiek pozostająca w funkcjonalnym związku z pobytem powoda w zakładzie karnym, wykracza poza ramy określone w § 11 pkt 25 rozporządzenia, wobec czego wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być określone na podstawie § 11 pkt 2 oraz § 6 – w zależności od wartości przedmiotu sporu w zakresie roszczenia majątkowego. Z zakresu zaskarżenia wynika, że skarżący kwestionuje wysokość wynagrodzenia tylko w zakresie roszczenia majątkowego (2 mln zł), co do którego stawka minimalna wynosi 7 200 zł (§ 6 pkt 7), wobec czego należało orzec jak w sentencji na podstawie powołanego przepisu oraz § 2 ust. 3, § 13 ust. 4 pkt 2 i § 19 rozporządzenia oraz art. 39816 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI