IV CZ 126/11

Sygn. akt IV CZ 126/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 22 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Barbara Myszka 
 
 
w sprawie z powództwa A. K. Spółki z o.o. z siedzibą                            w S. 
przeciwko R. Spółce z o.o. z siedzibą w Z. i S. Spółce z o.o. z siedzibą w D. 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 22 lutego 2012 r., 
zażalenia strony powodowej  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 8 lipca 2011 r.,  
 
 
1) 
odrzuca zażalenie na postanowienie w przedmiocie 
sprawdzenia 
i 
ustalenia 
wartości 
przedmiotu 
zaskarżenia  (punkt 1 zaskarżonego postanowienia), 
2) 
oddala zażalenie w pozostałej części. 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Powódka A. K. Sp. z o.o. w S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu 
Okręgowego z dnia 19 stycznia 2011 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu 
Rejonowego z dnia 9 czerwca 2010 r., którym oddalone zostało powództwo 
skierowane przeciwko pozwanym R. Sp. z o.o. w Z. oraz S. Sp. z o.o. w  D. o 
ustalenie istnienia bliżej określonych stosunków prawnych dzierżawy, ewentualnie 
o wydanie bliżej określonych części nieruchomości. 
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2011 r., Sąd Okręgowy sprawdził i ustalił 
wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej na kwotę 84.244,46 zł wobec 
pozwanej R. Sp. z o.o. w Z. a wobec pozwanej S. Sp. z o.o. w D. na kwotę 
46.730,22 zł oraz odrzucił skargę kasacyjną w stosunku do wymienionej spółki S. 
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że w niniejszej sprawie 
powódka dochodziła dwóch roszczeń o ustalenie istnienia odrębnych stosunków 
prawnych łączących ją z dwoma podmiotami. Uznał przy tym, że nie miało 
znaczenia to, iż ewentualne ustalenie istnienia tych stosunków prawnych umożliwi 
powódce prowadzenie jednej inwestycji. W ocenie Sądu Okręgowego nie 
zachodziła więc tożsamość podstawy faktycznej i prawnej ani tym bardziej 
wspólność praw po stronie pozwanych, a jedynie współuczestnictwo formalne. Z 
tego względu wartość przedmiotu zaskarżenia wobec obydwu pozwanych nie 
podlegała zliczeniu. Sąd Okręgowy ustalił, że wobec pozwanej S. Sp. z o.o. w D. 
wynosiła ona 46.730,22 zł, a jej obliczenia dokonał w oparciu o sumę czynszu 
dzierżawnego za okres roku. Sąd Okręgowy przyjął, że w niniejszej sprawie 
minimalna wartość przedmiotu zaskarżenia, warunkująca dopuszczalność skargi 
kasacyjnej wynosiła 75.000 zł. Z tego względu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. 
odrzucił skargę kasacyjną powódki w stosunku pozwanej S. Sp. z o.o. w D. 
Powódka 
wniosła 
zażalenie 
na 
postanowienie 
Sądu 
Okręgowego. 
Zarzuciła w nim naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. polegające na błędnym 
przyjęciu, że w sprawie występuje współuczestnictwo formalne pozwanych, 
a w konsekwencji naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. polegające na błędnym przyjęciu, 
że skarga kasacyjna powódki wobec pozwanej S. Sp. z o.o. jest niedopuszczalna. 
Powódka wywodziła, że z pozwanymi łączy ją jeden stosunek prawny, 

 
3 
o charakterze złożonym, chociaż mający źródło w dwóch odrębnie zawartych 
umowach, na co wskazuje zakres projektu budowy elektrowni wiatrowych, silna 
więź gospodarcza i funkcjonalna pomiędzy tymi umowami, tworzącymi wspólne 
przedsięwzięcie. W ocenie powódki za przyjęciem współuczestnictwa materialnego 
przemawiają – wykazujące cechę wspólności – obowiązek oddania do korzystania 
gruntu 
stanowiącego 
własność 
każdej 
z pozwanych 
oraz 
współdziałania 
przy  realizacji projektu, a ponadto wyrażenie przez pozwanych wspólnej zgody na 
realizację projektu poprzez złożenie podpisów na mapach dotyczących jego 
lokalizacji oraz okoliczność, że wydane zostało tylko jedno pozwolenie na budowę. 
W związku z tym powódka wnosiła o ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na 
kwotę 130.975 zł w stosunku do obydwu pozwanych i uchylenie zaskarżonego 
postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że według art. 3941 § 1 k.p.c. 
zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej 
instancji odrzucające skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności 
z prawem prawomocnego orzeczenia oraz co do kosztów procesu, które nie były 
przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, a na podstawie art. 3941 § 2 
k.p.c. w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, także na postanowienie 
sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, za wyjątkiem 
postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania 
i postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu 
pierwszej 
instancji. 
Oznacza 
to, 
że 
zażalenie 
do 
Sądu 
Najwyższego 
na  postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie sprawdzenia i ustalenia 
wartości przedmiotu zaskarżenia, które nie kończy postępowania w sprawie, 
jest  niedopuszczalne. Z tego względu zażalenie powoda w części dotyczącej 
ustalenia w  postanowieniu Sądu Okręgowego wartości przedmiotu  zaskarżenia 
postanowienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 373 w zw. z art. 370, 39821 
i 3941 § 3 k.p.c. 
Kwestia prawidłowości ustalenia przez Sąd Okręgowy wartości przedmiotu 
zaskarżenia skargi kasacyjnej wobec pozwanej S. Sp. z o.o. podlega jednak 

 
4 
rozważeniu – pomimo braku wniosku przewidzianego w art. 380 w zw. z 39821 
i 3941 § 3 k.p.c. – jako przesłanka zastosowania art. 3982 § 1 k.p.c., którego 
naruszenie 
podniesione 
zostało 
w 
zażaleniu 
i w 
którym 
przewidziano, 
że w sprawach 
gospodarczych 
o 
prawa 
majątkowe 
skarga 
kasacyjna 
jest  niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 
siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych. W tym zakresie zażalenie nie zasługuje 
na uwzględnienie. Nie można podzielić wyrażonego w zażaleniu poglądu, 
że  w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do przyjęcia istnienia po stronie 
pozwanych współuczestnictwa materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.). Ocena w tym 
zakresie zależy od treści żądania w pozwie i okoliczności przytoczonych na jego 
poparcie. W niniejszej sprawie powódka wniosła o ustalenie istnienia dwóch 
odrębnych stosunków prawnych dzierżawy. Wynika to jednoznacznie z rozdzielenia 
obu żądań w pozwie, które odnosiły się do dwóch różnych stosunków 
prawnych dzierżawy a ich źródłem były umowy zawarte przez powódkę, w różnym 
czasie, oddzielnie z każdą z pozwanych spółek. Tak sformułowane żądania 
nie zostały  zmienione w toku procesu, na co wskazuje treść oświadczenia 
pełnomocnika powódki, mającego na celu ich doprecyzowanie (k. 523), i co 
znajduje potwierdzenie we wnioskach zawartych w apelacji powódki (k. 996v.). 
Gospodarczy związek i znaczenie umów zawartych z różnymi podmiotami jedynie 
z punktu widzenia powoda, nie oznacza, że prawa i obowiązki drugiej strony każdej 
z tych umów są wspólne. Bez żadnych wątpliwości nie można także uznać, 
że prawa i obowiązki pozwanych spółek są oparte na tej samej podstawie 
faktycznej i prawnej.  
Wobec tego Sąd Okręgowy słusznie uznał, że zostały spełnione jedynie 
przesłanki do przyjęcia współuczestnictwa formalnego po stronie pozwanych 
określone w art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c., a to uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej 
w stosunku do pozwanej S. Sp. o.o. w D. Wartość przedmiotu zaskarżenia 
względem tej pozwanej jest niższa niż siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych i nie 
zlicza się jej z wartością przedmiotu zaskarżenia względem drugiej z pozwanych.  
Z tych względów, należało na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c. oddalić zażalenie w tej części, w jakiej było skierowane do rozstrzygnięcia 
w przedmiocie  odrzucenia  skargi kasacyjnej.  

 
5