IV CZ 124/10

Sygn. akt IV CZ 124/10 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 10 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
SSN Grzegorz Misiurek 
 
 
w sprawie z powództwa J. H. 
przeciwko M. S. 
o rozwiązanie umowy i wydanie nieruchomości, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 10 lutego 2011 r., 
zażalenia pozwanego  
na postanowienie Sądu Okręgowego […] 
z dnia 9 września 2010 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 6 stycznia 2010 r. oddalił powództwo 
wniesione na podstawie art. 3571 k.c. o rozwiązanie łączącej strony umowy 
dzierżawy. 
W wyniku apelacji powódki Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 1  czerwca 2010 
r. zmienił orzeczenie Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że określił wysokość 
czynszu dzierżawnego na rzecz powódki od dnia 1 stycznia 2009 r. dodatkowo na 
kwotę 20 000 zł rocznie, oprócz czynszu płatnego dotychczas na podstawie umowy 
dzierżawy łączącej strony. 
  Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 września 2010 r. Sąd Okręgowy 
odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od tego wyroku stwierdzając, że choć 
wskazano w niej jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 64 128 zł, to w 
rzeczywistości przedmiotem zaskarżenia nie jest cała kwota czynszu rocznego 
w  wysokości 64 128 zł, po jej podwyższeniu przez Sąd Okręgowy, lecz tylko kwota 
podwyżki w wysokości 20 000 zł, a zatem wartość przedmiotu zaskarżenia 
obliczona zgodnie z art. 22 k.p.c. wynosi 20 000 zł i nie przekracza określonego 
w  art. 3982 § 1 k.p.c. progu zaskarżalności skargą kasacyjną wynoszącego 
50 000  zł. 
W zażaleniu na to postanowienie pozwany zarzucił naruszenie art. 23 k.p.c. 
stwierdzając, że zgodnie z art. 383 k.p.c. niedopuszczalna była zmiana w apelacji 
roszczenie zgłoszonego na podstawie art. 3571 k.c. o rozwiązanie umowy 
dzierżawy na roszczenie o podwyższenie wysokości czynszu dzierżawnego na 
podstawie tego przepisu. Skoro Sąd drugiej instancji podwyższył czynsz 
dzierżawny o kwotę 20 000 zł rocznie, to wynosi on obecnie 64 127,84 zł rocznie 
i  zgodnie z art. 22 k.p.c. kwota ta stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia 
w  skardze kasacyjnej, co, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., przesądza o jej 
dopuszczalności. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
 
 

 
3 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W postępowaniu zażaleniowym wywołanym zażaleniem na postanowienie 
odrzucające skargę kasacyjną Sąd Najwyższy nie bada dopuszczalności zmiany 
w  postępowaniu apelacyjnym żądania zgłoszonego w pozwie ani zasadności 
merytorycznego rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Dlatego bez znaczenia dla 
rozstrzygnięcia zażalenia są zarzuty skarżącego dotyczące niedopuszczalności 
zmiany przez powódkę w postępowaniu apelacyjnym roszczenia o rozwiązanie 
umowy dzierżawy zgłoszonego na podstawie art. 3571 k.c., na roszczenie 
o  podwyższenie czynszu dzierżawnego w oparciu o ten sam przepis, jak również 
zarzuty wskazujące na niedopuszczalność uwzględnienia przez Sąd drugiej 
instancji takiego roszczenia. 
Sprawdzając, czy wskazana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu 
zaskarżenia jest prawidłowa Sąd Najwyższy oceny tej dokonuje w oparciu o treść 
rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji i treść skargi kasacyjnej, a nie w oparciu 
o  przedmiot sporu i treść roszczenia wskazanego w pozwie i będącego 
przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 3981 
§ 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od orzeczenia sądu drugiej 
instancji. 
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem orzeczenia Sądu drugiej instancji 
było podwyższenie czynszu dzierżawnego o kwotę 20 000 zł rocznie w umowie 
dzierżawy łączącej strony. W świetle art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. w takiej sprawie 
skarga kasacyjna nie przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. 
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego „sprawą o czynsz 
dzierżawy” w rozumieniu tego przepisu jest zarówno sprawa o zapłatę czynszu, jak 
i sprawa o ustalenie stosunku prawnego lub prawa, czy sprawa o ukształtowanie 
takiego stosunku, jeżeli przedmiotem ustalenia bądź ukształtowania dokonywanego 
orzeczeniem sądu ma być czynsz najmu lub dzierżawy, w tym także sprawa 
o  ustalenie wysokości czynszu lub o jego podwyższenie (porównaj między innymi 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1998 r. II CKN 587/97, OSNC 
1998/12/213 i z dnia 10 czerwca 1999 r. III CKN 1237/98, niepubl.). 

 
4 
Niezależnie więc od tego, na jakiej podstawie prawnej strona dochodzi a sąd 
orzeka o podwyższeniu czynszu dzierżawy, jest to sprawa o czynsz dzierżawy 
w  rozumieniu art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. i skarga kasacyjna w niej nie przysługuje. 
Odnosi się to także do takiego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 3571 
k.c. Z tego względu w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie przysługuje. 
Na marginesie więc tylko można stwierdzić, że nie przysługuje również ze 
względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.) także przy 
założeniu (błędnym), że rozpoznawana sprawa jest sprawą o rozwiązanie umowy 
dzierżawy, jak przyjął skarżący. W takiej sytuacji wartość przedmiotu sporu 
i  zaskarżenia powinna być obliczana zgodnie z zasadami art. 23 k.p.c., a nie art. 
22 k.p.c. Zgodnie z art. 23 k.p.c. w sprawach o rozwiązanie umowy dzierżawy 
wartością przedmiotu sporu przy umowach zawartych na czas nie oznaczony jest 
suma czynszu za okres trzech miesięcy, która w rozpoznawanej sprawie 
niewątpliwie nie przekracza 50 000 zł. Także wartość przedmiotu sporu 
i  zaskarżenia obliczona na podstawie art. 22 k.p.c. jak w sprawie o podwyższenie 
wysokości czynszu, nie przekracza tej kwoty, bowiem wartością przedmiotu sporu 
jest wówczas jedynie kwota podwyżki czynszu jakiej żąda powód, obliczona za rok, 
która w sprawie wynosi 20 000 zł, a nie jak przyjął skarżący suma całego czynszu 
za rok: a więc zsumowana kwota czynszu już płaconego i kwota podwyżki. Takie 
obliczenie wartości przedmiotu sporu jest nieuzasadnione, gdyż kwota już 
płaconego czynszu nie jest przedmiotem roszczenia a tym samym nie może być 
zaliczona do wartości przedmiotu sporu obliczanej zgodnie z art. 22 k.p.c. 
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie 
art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., bowiem zaskarżone postanowienie mimo 
błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. 
 
 
 
 
md