IV CZ 123/10

Sygn. akt IV CZ 123/10 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 20 maja 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSN Marta Romańska 
 
 
w sprawie z powództwa Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego SA                   
w W. 
przeciwko A. K. i P. K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 20 maja 2011 r., 
zażalenia pozwanych  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 3 lutego 2010 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Apelacyjny wyrokiem z 4 listopada 2009 r. zmienił wyrok Sądu 
Okręgowego z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie z powództwa Powszechnej Kasy 
Oszczędnościowej Banku Polskiego S.A. w W. przeciwko A. K. i P. K. w ten 
sposób, że utrzymał w mocy w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, 
wydany przez Sąd Okręgowy w E. w dniu 3 lipca 2007 r. (pkt 1), jak również 
zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu 
kosztów postępowania apelacyjnego. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. 
Sąd Apelacyjny, działając na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 395 § 2 
k.p.c., uchylił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego. Rozpoznając 
sprawę w przedmiocie kosztów ponownie, zasądził od pozwanych solidarnie na 
rzecz powoda kwotę 41.697 zł, obejmującą koszty zastępstwa procesowego 
powoda w postępowaniu apelacyjnym (5.400 zł) i opłatę od apelacji (36.297 zł). W 
zażaleniu pozwani wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia, powtórne 
rozpoznanie i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., wprowadzonym w następstwie wyroku 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05 (OTK-A 2007, nr 3, 
poz. 32), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu 
drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia 
sądu pierwszej instancji..  
Sąd Apelacyjny uwzględnił zażalenie powoda w przedmiocie kosztów 
postępowania apelacyjnego. Pierwotnie zasądzono solidarnie od pozwanych kwotę 
5.400 zł, która stanowiła koszty zastępstwa procesowego powoda. W wyniku 
stwierdzenia, że wniesione przez powoda zażalenie jest oczywiście uzasadnione, 
Sąd 
Apelacyjny, 
stosując 
instytucję 
tzw. 
autoremedury 
uchylił skarżone 
postanowienie i orzekł na nowo w przedmiocie kosztów postępowania 
odwoławczego. Na zasądzoną kwotę w wysokości 41.697 zł, obok kwoty 5.400 zł, 
składa się ponadto kwotą 36.297 zł tytułem opłaty od apelacji uiszczonej od 
wniesionego środka zaskarżenia (k. - 411). W zażaleniu skarżący zarzucili 
naruszenie art. 109 § 1 k.p.c. przez jego zastosowanie, w sytuacji, w której powód 

 
3 
nie złożył ich zdaniem wniosku o przyznanie zwrotu kosztów procesu. 
Twierdzili  oni, że powód w apelacji nie domagał się przyznania kosztów od 
przeciwnika procesowego, lecz dosłownie wnioskował o zasądzenie ich od niego 
dla drugiej strony postępowania. Takie sformułowanie nie pozwala zdaniem 
skarżących uznać, że powód w apelacji złożył wniosek o przyznanie zwrotu 
kosztów procesu w rozumieniu art. 109 § 1 k.p.c. 
Zgodnie z art. 109 § 1 k.p.c. roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona 
najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie 
orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie 
kosztów według norm przepisanych. Przepis ten ma charakter prekluzyjny wobec 
strony zastępowanej przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, radcy 
prawnego oraz rzecznika patentowego. Nie ulega wątpliwości, że o zwrocie 
kosztów postępowania należnych stronie reprezentowanej przez radcę prawnego 
sąd nie orzeka z urzędu (por. postanowienie SN z 19 marca 1996 r., III CZP 23/96, 
LEX nr 50559). 
W sporządzonej w sprawie apelacji powód zaskarżył wyrok sądu pierwszej 
instancji w całości oraz wnosił o jego zmianę poprzez utrzymanie nakazu zapłaty 
w mocy (pkt a), jak również o „zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów 
procesu, w tym wynagrodzenia pełnomocnika procesowego za obydwie instancje 
według norm przepisanych” (k. - 406). Ponadto w uzasadnieniu apelacji 
stwierdzono, że „pozwany kwestionuje również w całości samo rozstrzygnięcie 
o kosztach procesu, a w szczególności pkt 3 wyroku, albowiem w ocenie powoda 
brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz pozwanych kwoty w tym punkcie 
wskazanej, zaś orzeczenie Sądu wskutek braku wskazania motywów takiego, 
a nie innego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie poddaje się kontroli 
instancyjnej” (k. 408). 
Bez wątpienia wnoszący apelację popełnił w petitum pisma błąd polegający 
na wadliwym określeniu podmiotów postępowania. Uchybienie to należy jednak 
postrzegać w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej, która nie powinna rzutować na 
uprawnienie strony wygrywającej proces do uzyskania zwrotu jego kosztów. 
Nie należy kierować się wyłącznie brzmieniem zawartego w piśmie sformułowania, 

 
4 
lecz należy mieć na względzie treść pisma i sformułowane żądania. Treść pisma 
nie pozostawia wątpliwości co do rzeczywistego określenia stron i formułowanych 
żądań. Intencją skarżącego, reprezentowanego przez radcę prawnego, było 
zaskarżenie niekorzystnego wyroku oraz doprowadzenie do uzyskania innego  
rozstrzygnięcia. Powód zaskarżył bowiem wyrok sądu pierwszej instancji w całości 
oraz wnosił o jego zmianę poprzez utrzymanie nakazu zapłaty w mocy.  
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest 
zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony. Przepis ten ustanawia dwie zasady rozstrzygania o kosztach 
procesu, tj. zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadę orzekania 
o zwrocie kosztów niezbędnych i celowych. Orzekanie o kosztach w procesie 
zakłada zwrot kosztów przez podmiot przegrywający na rzecz podmiotu 
wygrywającego. Odstępstwa od zasady odpowiedzialności za wynik procesu nie 
uzasadnia oczywisty błąd pisarski, polegający na przestawieniu pojęć „powoda” 
i „pozwanego”. 
Z powyższych względów należy uznać, że zasądzenie od pozwanych 
solidarnie na rzecz powoda kwoty 41.697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 
apelacyjnego było prawidłowe. 
Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c.).