IV CZ 119/19

Sąd Najwyższy2020-02-26
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
KRSspółka jawnazażalenieSąd Najwyższypostępowanie rejestroweorzeczenie kasatoryjnedopuszczalność zażalenia

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu rejestrowym, uznając je za niedopuszczalne.

Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie sądu okręgowego, które uchyliło postanowienie sądu rejonowego o wykreśleniu wspólnika ze spółki jawnej i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że w postępowaniu rejestrowym zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji jest niedopuszczalne ze względu na specyfikę tego postępowania, odmienną od postępowania procesowego.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykreślenie wspólnika ze spółki jawnej po jego oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy spółki. Po wydaniu przez referendarza sądowego postanowienia o oddaleniu wniosku, sąd rejonowy uwzględnił skargę wnioskodawcy i wykreślił wspólnika. Sąd okręgowy, rozpoznając apelację uczestnika, uchylił postanowienie sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wnioskodawca złożył zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu okręgowego. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że w postępowaniu rejestrowym, ze względu na jego odrębności (w tym nakaz wydania orzeczenia kasatoryjnego przez sąd drugiej instancji w przypadku uwzględnienia apelacji), nie ma zastosowania przepis art. 394(1) § 1(1) k.p.c. dopuszczający zażalenie do Sądu Najwyższego na orzeczenie kasatoryjne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Specyfika postępowania rejestrowego, w tym nakaz wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia kasatoryjnego w przypadku uwzględnienia apelacji, wyklucza stosowanie art. 394(1) § 1(1) k.p.c., który dopuszcza zażalenie do Sądu Najwyższego na orzeczenie kasatoryjne w postępowaniu procesowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strony

NazwaTypRola
R. Spółka Jawnaspółkawnioskodawca
B. T.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 394(1) § § 1(1)

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394(1) § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398(6) § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 694 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 694 § 7

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego w postępowaniu rejestrowym na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji ze względu na specyfikę tego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Do istoty postępowania rejestrowego należy nakaz wydania przez sąd drugiej instancji w razie uwzględnienia apelacji orzeczenia kasatoryjnego. Jest to zasadnicza różnica w stosunku do postępowania procesowego, w którym zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c., regułą jest - w razie zasadności apelacji - wydanie orzeczenia reformatoryjnego.

Skład orzekający

Anna Kozłowska

przewodniczący

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska o niedopuszczalności zażalenia do SN na orzeczenie kasatoryjne w postępowaniu rejestrowym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań rejestrowych i specyfiki orzeczeń kasatoryjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności środków zaskarżenia w specyficznym postępowaniu rejestrowym, co jest ważne dla praktyków.

Kiedy zażalenie do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne? Wyjaśnienie w sprawie rejestrowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 119/19
POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska (przewodniczący)
‎
SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
‎
SSN Maria Szulc
w sprawie z wniosku R. Spółki Jawnej z siedzibą w B.
‎
przy uczestnictwie B. T.
‎
o wpis do rejestru,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 26 lutego 2020 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt VII Ga (…),
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Wnioskodawca, R.  spółka jawna z siedzibą w B., wniosła o wykreślenie
wspólnika B.T.  z Krajowego Rejestru Sądowego,
dołączając pisemne oświadczenie tego wspólnika z dnia 26 czerwca 2018 r. o wypowiedzeniu umowy spółki jawnej  z  zachowaniem sześciomiesięcznego terminu wypowiedzenia.           W toku postępowania uczestnik B. T.  przedłożył własne oświadczenie z dnia 20 grudnia 2018 r. o uchyleniu się od skutków prawnych opisanego wyżej oświadczenia ze względu na błąd z dowodami jego doręczenia pozostałym wspólnikom spółki.
Postanowieniem z dnia 4 marca 2019 r.,
referendarz sądowy oddalił wniosek. Po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy na to orzeczenie referendarza, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 30 maja 2019 r. wykreślił  wspólnika B. T.  z Krajowego Rejestru Sądowego, nie  sporządzając uzasadnienia postanowienia zgodnie z art. 694
6
§ 1 k.p.c. W  wyniku  apelacji uczestnika B. T.  Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia
20 września 2019 r.
uchylił zaskarżone postanowienie i
przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania (art. 694
7
k.p.c.).
W zażaleniu na to orzeczenie, opartym na art. 394
1
§ 1
1
k.p.c., wnioskodawca wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 września 2019 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Artykuł 394
1
§ 1
1
k.p.c. stanowiący, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania znajduje odpowiednie zastosowanie - na podstawie odesłania zawartego w art. 13 § 2 k.p.c. - także do postanowień orzekających co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego sformułowano pogląd (por. postanowienie
z dnia 25 października 2012 r., I CZ 144/12, niepubl. oraz uzasadnienie postanowienia z dnia 26 lutego 2015 r., III CZ 7/15, OSNC 2015, nr 6, poz.79), podzielany przez Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie, że stosowaniu art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. w postępowaniu rejestrowym sprzeciwiają się odrębności tego postępowania, wynikające m. in. z art. 694
7
k.p.c., przewidującego, że w razie uwzględnienia środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w postępowaniu rejestrowym, dotyczącego wpisu do Krajowego Rejestru  Sądowego, sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi rejestrowemu. Do istoty postępowania rejestrowego należy nakaz wydania przez sąd drugiej instancji w razie uwzględnienia apelacji orzeczenia kasatoryjnego. Jest to zasadnicza różnica w stosunku do postępowania procesowego, w którym zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c., regułą jest - w razie zasadności apelacji - wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Sąd drugiej instancji może natomiast uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania tylko w przypadkach określonych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c. Orzeczenie kasatoryjne należy zatem do istoty postępowania rejestrowego, w postępowaniu tym - inaczej niż w procesie, - nie ma miejsca na kontrolę prawidłowości wyboru  przez sąd drugiej instancji między rozstrzygnięciem kasatoryjnym a reformatoryjnym. Prowadzi to do konkluzji, że wyłączenie stosowania w postępowaniu rejestrowym art. 386 § 1 i § 4 k.p.c. wyklucza także możliwość stosowania w tym postępowaniu art. 394
1
§ 1
1
k.p.c., dopuszczającego zażalenie służące kontroli prawidłowości orzeczenia kasatoryjnego wydanego przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., stanowiącego wyjątek od reguły wyrażonej w art. 386 § 1 k.p.c.
Ze względu na niedopuszczalność wniesionego zażalenia Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 w związku z art. 394
1
§ 3 orzekł jak w sentencji.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI