IV CZ 119/11

Sąd Najwyższy2012-01-19
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowekoszty zastępstwa procesowegorozliczenie kosztówapelacjazażalenieSąd Najwyższykodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego 101,64 zł, a od pozwanego na rzecz powódki 120 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Powódka złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, kwestionując sposób rozliczenia kosztów przez Sąd Okręgowy. Zarzuciła naruszenie art. 98 § 1 i art. 100 k.p.c., twierdząc, że jej żądanie zostało uwzględnione w całości, a nie w 74%, co skutkowało nieprawidłowym rozliczeniem kosztów. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne w części dotyczącej rozliczenia kosztów, uchylając zaskarżone postanowienie i dokonując korekty.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1433,64 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą, przyjmując, że żądanie powódki zostało uwzględnione w 74%. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 98 § 1 i art. 100 k.p.c., argumentując, że odsetki nie są wliczane do wartości przedmiotu sporu, a jej żądanie co do zasady zostało uwzględnione w całości. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 98 § 1 i art. 100 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że powódka wygrała proces w 74% jest chybiony, ponieważ o wyniku sprawy decyduje ostateczny rezultat, a nie tylko wartość przedmiotu sporu. Jednakże, Sąd Najwyższy przyznał rację powódce w kwestii błędnego rozliczenia kosztów postępowania odwoławczego. Stwierdził, że przy uwzględnieniu żądania powódki w 26%, koszty postępowania odwoławczego powinny być rozdzielone proporcjonalnie, co skutkowało zasądzeniem od powódki na rzecz pozwanego kwoty 101,64 zł, a nie 1433,64 zł. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od powódki na rzecz pozwanego 101,64 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, a od pozwanego na rzecz powódki 120 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

O wyniku sprawy decyduje ostateczny rezultat porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami ostatecznie uwzględnionymi, przy czym porównania tego dokonuje się mając na względzie ostateczny wynik procesu, nie zaś rozstrzygnięcia w poszczególnych instancjach. Dla zastosowania art. 100 k.p.c. indyferentne znaczenie mają zasady oznaczania wartości przedmiotu sporu (art. 19-25 k.p.c.). Pojęcie „uwzględnienia żądań” w art. 100 k.p.c. obejmuje także ocenę żądania zasądzenia odsetek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że o stopniu wygrania lub przegrania sprawy decyduje porównanie ostatecznie uwzględnionych roszczeń z dochodzonymi, a nie tylko wartość przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sporu służy ustaleniu właściwości rzeczowej sądu i wysokości opłat sądowych, a nie rozliczeniu kosztów według art. 100 k.p.c. Ocena żądania zasądzenia odsetek również wpływa na stosunkowy podział kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

pozwany (w postępowaniu apelacyjnym), powódka (w postępowaniu zażaleniowym)

Strony

NazwaTypRola
A. N. – B.osoba_fizycznapowódka
M. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądy.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego, adwokackiego lub radcowskiego, w tym opłaty stanowiące ich wynagrodzenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 20

Kodeks postępowania cywilnego

Wartość przedmiotu sporu oblicza się według zasad określonych w art. 19-25.

k.p.c. art. 126 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo powinno zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, wskazanie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia, podstawę prawną, uzasadnienie i podpis.

k.p.c. art. 17 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Do właściwości rzeczowej sądów okręgowych należą sprawy o prawa niemajątkowe, w których oprócz orzeczenia w przedmiocie prawa niemajątkowego dochodzi ustalenia albo zaprzeczenia okoliczności o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia o tym prawie.

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który je wydał, lub innemu sądowi równorzędnemu.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli sąd drugiej instancji oddalił zażalenie o zwrocie kosztów, sąd pierwszej instancji zwróci je na rzecz strony, która je poniosła.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje środki zaskarżenia w postępowaniu uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne rozliczenie kosztów postępowania apelacyjnego przez Sąd Okręgowy, mimo prawidłowo przyjętej proporcji. Odsetki nie powinny być wliczane do wartości przedmiotu sporu przy stosunkowym podziale kosztów.

Odrzucone argumenty

Żądanie powódki zostało uwzględnione w całości, a nie w 74%.

Godne uwagi sformułowania

o tym, w jakim stopniu strona wygrała lub przegrała sprawę decyduje rezultat przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami ostatecznie uwzględnionymi Dla zastosowania przywołanego przepisu indyferentne znaczenie mają natomiast wynikające z art. 19-25 k.p.c. zasady oznaczania wartości przedmiotu sporu. wynikający z art. 126 § 2 k.p.c. wymóg formalny wskazania w pierwszym piśmie procesowym wartości przedmiotu sporu w sprawach o roszczenia majątkowe służy jedynie ustalaniu właściwości rzeczowej sądu (...) oraz wysokości należnych opłat sądowych

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Grzegorz Misiurek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 100 k.p.c. w kontekście rozliczania kosztów postępowania apelacyjnego, w szczególności w sprawach, gdzie wartość przedmiotu sporu obejmuje odsetki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczenia kosztów w postępowaniu apelacyjnym i zażaleniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące rozliczania kosztów sądowych, co jest kluczowe dla praktykujących prawników, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Jak Sąd Najwyższy koryguje rozliczenie kosztów apelacyjnych: kluczowa interpretacja art. 100 k.p.c.

Dane finansowe

WPS: 100 474 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 101,64 PLN

koszty postępowania zażaleniowego: 120 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 119/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 stycznia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Grzegorz Misiurek 
 
w sprawie z powództwa A. N. – B. 
przeciwko M. K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 19 stycznia 2012 r., 
zażalenia powódki  
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku  
Sądu Okręgowego w G. 
z dnia 29 kwietnia 2011 r.,  
 
 
1) 
uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od powódki 
na rzecz pozwanego kwotę 101 zł 64 gr. (sto jeden 
złotych 
64/100) 
tytułem 
kosztów 
postępowania 
apelacyjnego; 
2) 
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 120 zł 
(sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Okręgowy w G. postanowieniem zawartym w punkcie 3 sentencji 
wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r. zasądził od powódki kwotę 1433,64 zł tytułem 
zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą na podstawie art. 100 
zd. 1 k.p.c. Uznał, że wraz z odsetkami powódka domagała się zapłaty kwoty 
100.474 zł, a biorąc pod uwagę wynik postępowania żądanie powódki zostało 
uwzględnione w 74%. W kosztach postępowania odwoławczego Sąd ten uwzględnił 
opłatę od apelacji w kwocie 3714 zł oraz koszty zastępstwa procesowego obu stron 
w wysokości po 1800 zł. 
W zażaleniu na to postanowienie powódka zarzuciła naruszenie art. 98 § 1 
i art. 100 k.p.c. przez uznanie, że wygrała proces jedynie w 74%, twierdząc, że jej 
żądanie, co do zasady, zostało uwzględnione w całości. Z ostrożności procesowej 
żaląca zarzuciła naruszenie art. 100 k.p.c. przez nieprawidłowe rozliczenie kosztów 
za instancję odwoławczą nawet przy przyjęciu, że wygrała proces w 74%. 
Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od pozwanego na jej 
rzecz kwoty 1800 zł tytułem kosztów postępowania odwoławczego, a także kosztów 
postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. 
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wywodzi, że odsetki nie są wliczane do 
wartości przedmiotu sporu, a zatem wysokość dochodzonych odsetek nie powinna 
decydować o stosunku, w jakim  strona wygrała proces. W konsekwencji żaląca 
twierdzi, że w niniejszej sprawie nie powinna znaleźć zastosowania zasada 
stosunkowego rozdziału kosztów (art. 100 k.p.c.) ponieważ żądana kwota 
74.273,70 zł została zasądzona w całości, a powódka uległa jedynie w zakresie 
określenia początkowej daty, od której należy liczyć odsetki od dochodzonej kwoty. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione 
w nim zarzuty okazały się zasadne.  

 
3 
Za chybiony należy uznać podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 98 
§ 1 i art. 100 k.p.c., upatrywany przez żalącą w błędnym, w jej ocenie, 
przyjęciu przez Sąd Okręgowy, że powódka wygrała proces jedynie w 74%. 
Skarżąca bezzasadnie bowiem wywodzi, że skoro wartość odsetek stosownie do 
brzmienia art. 20 k.p.c. nie jest wliczana do wartości przedmiotu sporu, to oddalenie 
żądania zasądzenia odsetek w toczącym się postępowaniu nie może stanowić 
podstawy do stosunkowego rozdzielenia pomiędzy stronami sporu kosztów 
postępowania w oparciu o przepis art. 100 k.p.c.  
Zgodnie z art. 100 k.p.c., w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań 
koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak 
włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej 
przeciwnik uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie 
należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądy. W świetle 
przywołanego przepisu - jak podkreśla się w orzecznictwie - o tym, w jakim stopniu 
strona wygrała lub przegrała sprawę decyduje rezultat przeprowadzonego 
porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami ostatecznie uwzględnionymi, 
przy czym porównania tego dokonuje się mając na względzie ostateczny wynik 
procesu, nie zaś rozstrzygnięcia w poszczególnych instancjach (por. m.in. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2010 roku, sygn. akt V CZ 52/10, 
niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2010 roku, sygn. akt 
III CZ 65/09, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2011 roku, 
sygn. akt II CZ 114/11, niepubl.). Dla zastosowania przywołanego przepisu 
indyferentne znaczenie mają natomiast wynikające z art. 19-25 k.p.c. zasady 
oznaczania wartości przedmiotu sporu. Zwrócić bowiem należy uwagę na to, 
że wynikający z art. 126 § 2 k.p.c. wymóg formalny wskazania w pierwszym piśmie 
procesowym wartości przedmiotu sporu w sprawach o roszczenia majątkowe służy 
jedynie ustalaniu właściwości rzeczowej sądu (art. 17 pkt 4 k.p.c.) oraz wysokości 
należnych opłat sądowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
24 października 1969 roku, sygn. akt I CZ 104/69, publ. Biul. SN 1970, nr 7, 
poz. 139). Wobec powyższego, wbrew stanowisku żalącej, nie ma podstaw 
do utożsamiania „wartości przedmiotu sporu” z użytym w art. 100 k.p.c. pojęciem 
„uwzględnienia żądań”, które nie ograniczają się wyłącznie do roszczenia głównego 

 
4 
określonego wartością przedmiotu sporu, ale obejmuje także ocenę żądania 
zasądzenia odsetek.  
Trafnie natomiast, w ramach zarzutu ewentualnego, żaląca wskazała, 
że Sąd Okręgowy w G. naruszył art. 100 k.p.c. dokonując błędnego rozliczenia 
kosztów postępowania za instancję odwoławczą.  
Wobec ustalenia przez Sąd drugiej instancji, iż skarżąca uległa w swoim 
żądaniu w 26% to prawidłowo rozliczone koszty postępowania odwoławczego, 
wynoszące łącznie 7.314 zł (3.714 zł – opłata od apelacji pozwanego, 1.800 zł – 
koszty zastępstwa procesowego powoda, 1.800 zł – koszty zastępstwa 
procesowego pozwanego) powinny być stosownie rozdzielone według następującej 
proporcji: 74% udział pozwanego w kosztach postępowania odwoławczego, co daje 
kwotę 5.142,36 zł i 26% udział powódki w koszach, co daje kwotę 1.901,64 zł. 
Oznacza to, że Sąd Okręgowy orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego, 
przy zachowaniu przyjętej prawidłowo proporcji rozdziału kosztów, powinien 
zasądzić od powódki na rzecz pozwanego kwotę 101,64 zł, a nie jak to uczynił 
w przedmiotowej sprawie kwotę 1.433,64 zł.  
Z tych też względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. W przedmiocie kosztów 
postępowania zażaleniowego (pkt II sentencji) orzeczono na podstawie art. 98 § 1 
k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI