IV CZ 117/19

Sąd Najwyższy2020-01-24
SNCywilnepostępowanie zabezpieczająceŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnazażaleniesąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyprawo procesowe cywilneprawo do sądukontrola instancyjna

Sąd Najwyższy sprostował oczywiste niedokładności w komparycji zaskarżonego postanowienia i oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie zabezpieczenia roszczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej zabezpieczenia roszczenia. Sąd Najwyższy dokonał sprostowania oczywistych niedokładności w komparycji zaskarżonego postanowienia, wpisując właściwy przedmiot sprawy. Następnie oddalił zażalenie, uznając, że skarga kasacyjna od postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia powództwa nie przysługuje, a tym samym nie doszło do naruszenia prawa do sądu ani kontroli instancyjnej.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanej Spółki Wodnej "K." w likwidacji na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną strony pozwanej od postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego rozstrzygające w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 350 § 3 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. i innymi przepisami, dokonał sprostowania oczywistych niedokładności w komparycji zaskarżonego postanowienia, wpisując właściwy przedmiot sprawy, tj. "o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli" oraz dodając oznaczenie powództwa interwenienta głównego. Następnie Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wbrew zarzutom skarżącej, nie pozbawiono jej prawa do sądu ani kontroli instancyjnej, gdyż postanowienie Sądu Okręgowego zostało zaskarżone zażaleniem do Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w przedmiocie zabezpieczenia powództwa, a przepisy regulujące postępowanie zabezpieczające nie przewidują takiej możliwości. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w przedmiocie zabezpieczenia powództwa, a przepisy regulujące postępowanie zabezpieczające nie przewidują takiej możliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 398¹ § 1 k.p.c. i art. 519¹ § 1 k.p.c. wskazał, że skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, a w sprawach o zabezpieczenie powództwa nie ma zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Spółka Wodna "K."

Strony

NazwaTypRola
Zakład Gospodarki Komunalnej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkapowód
Spółka Wodna "K." w likwidacji z siedzibą w B.spółkapozwany
C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B.spółkainterwenient główny

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym, skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis § 3 stosuje się odpowiednio do postanowień sądu drugiej instancji wydanych w przedmiocie zabezpieczenia.

k.p.c. art. 350 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może sprostować oczywiste niedokładności, błędnie wpisane nazwisko, nazwę albo oznaczenie osoby, firmy, przedmiotu, a także liczbę lub liczbę z literami, albo inne podobne niedokładności.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie oddalenia zażalenia lub apelacji, sąd drugiej instancji w przedmiocie kosztów orzeka stosownie do wyniku postępowania w drugiej instancji, mając na względzie postanowienia o kosztach w sprawach o uchylenie lub stwierdzenie nieważności prawomocnego orzeczenia sądu polubownego, o którym mowa w art. 1206 § 2 pkt 1 i 2.

k.p.c. art. 179 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zawieszenie postępowania nie wstrzymuje postępowania wpadkowego.

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalna jest skarga kasacyjna od postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia.

k.p.c. art. 519 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące procesu stosuje się odpowiednio do innych postępowań.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna od postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia powództwa nie przysługuje. Przepisy regulujące postępowanie zabezpieczające nie przewidują zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji skargą kasacyjną. Prawo do kontroli instancyjnej zostało zrealizowane poprzez rozpoznanie zażalenia przez sąd drugiej instancji.

Odrzucone argumenty

Odrzucenie skargi kasacyjnej w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia pozbawiło skarżącą prawa do sądu. Naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP przez błędne uznanie niezaskarżalności postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

prostuje oczywiste niedokładności w komparycji zaskarżonego postanowienia nie było przeszkód prawnych do rozpoznania zażalenia rozstrzygnięcie zażalenia strony pozwanej nie miało wpływu na prawa i obowiązki interwenienta głównego wbrew stanowisku skarżącej, w postępowaniu w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia, nie została ona pozbawiona [...] prawa do kontroli instancyjnej przepisy regulujące postępowanie zabezpieczające nie przewidują zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji skargą kasacyjną

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący

Monika Koba

członek

Władysław Pawlak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od postanowień w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia oraz interpretacja zakresu prawa do sądu i kontroli instancyjnej w kontekście postępowań wpadkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postanowień (w przedmiocie zabezpieczenia) i nie zmienia ogólnych zasad dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zaskarżaniem postanowień o zabezpieczeniu, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 117/19
POSTANOWIENIE
Dnia 24 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)
‎
SSN Monika Koba
‎
SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa Zakładu Gospodarki Komunalnej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
‎
przeciwko Spółce Wodnej "K." w likwidacji z siedzibą w B.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
oraz z powództwa interwenienta głównego C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
przeciwko Zakładowi Gospodarki Komunalnej Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. i Spółce Wodnej "K."
w likwidacji z siedzibą w B.
o ustalenie oraz zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 24 stycznia 2020 r.,
‎
zażalenia pozwanej Spółki Wodnej "K." w likwidacji z siedzibą w B.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt V AGz (…),
1.
prostuje oczywiste niedokładności w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że w miejsce oznaczenia przedmiotu sprawy "o zapłatę" wpisuje "o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli", po czym dodaje sformułowanie o treści: "oraz z powództwa interwenienta głównego C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko Zakładowi Gospodarki Komunalnej Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. i Spółce Wodnej "K." w likwidacji z siedzibą w B. o ustalenie oraz zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli";
2. oddala zażalenie;
3. pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie
w sprawie.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w (...) odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej Spółki Wodnej „(...)” w likwidacji w B. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 27 lutego 2019 r. oddalającego zażalenie pozwanej od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 18 grudnia 2018 r. rozstrzygającego w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia strony powodowej Zakładu Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. w S. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli.
W zażaleniu strona pozwana domaga się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego. Zarzuciła naruszenie: art. 398
6
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 519
1
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczenia z uwagi na jej niedopuszczalność i uznanie niezaskarżalności przedmiotowego postanowienia, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej prawa do sądu; art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie i błędne uznanie, iż w związku z tym, że postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia nie mieści się w katalogu postanowień, od których przysługuje skarga, prawo do kontroli instancyjnej i sądowej nie przysługuje skarżącej, w sytuacji gdy prawo do dwuinstancyjności postępowania i prawo do sądu są zagwarantowane przez Konstytucję RP.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wprawdzie postanowieniem z dnia 14 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie w sprawie, na zgodny wniosek stron (k. 368), ale z uwagi na to, iż skarga kasacyjna została odrzucona od postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia powództwa, mając na względzie art. 179 § 3 zd. 1 k.p.c., nie było przeszkód prawnych do rozpoznania zażalenia.
W związku z tym, że w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia została już zgłoszona interwencja główna (k. 2 i n. akt VIII GC (…)), a także z uwagi na niedokładność w oznaczeniu przedmiotu sprawy, należało dokonać sprostowania jego komparycji na podstawie art. 350 § 3 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c., art. 398²¹ k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż rozstrzygnięcie zażalenia strony pozwanej nie miało wpływu na prawa i obowiązki interwenienta głównego, gdyż postępowanie zabezpieczające nie dotyczyło powództwa objętego interwencją główną.
Wbrew stanowisku skarżącej, w postępowaniu w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia, nie została ona pozbawiona, zagwarantowanego Konstytucją RP, prawa do kontroli instancyjnej, gdyż postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżyła zażaleniem, które rozpoznał Sąd drugiej instancji (k. 153).
W sprawach rozpoznawanych w procesie skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie (art. 398
1
§ 1 k.p.c.), a w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym, od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego, spadkowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 519¹§ 1 k.p.c.).
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu drugiej instancji wydanego w przedmiocie zabezpieczenia powództwa. Dodatkowo należy podnieść, że przepisy regulujące postępowanie zabezpieczające nie przewidują zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji skargą kasacyjną.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
14
k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeknie sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, gdyż oddalenie zażalenia nastąpiło co prawda od postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną, ale odrzucającego tę skargę od postanowienia w kwestii wpadkowej, które nie kończy postępowania w sprawie, jak tego wymaga art. 108 § 2 k.p.c.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI