IV CZ 117/10

Sąd Najwyższy2011-02-17
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
reprezentacja spółkizarząd spółkikodeks spółek handlowychczynności sądoweapelacjazażalenieSąd Najwyższywartość przedmiotu sporu

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki na odrzucenie jej apelacji z powodu niewłaściwej reprezentacji, potwierdzając wymóg łącznego działania dwóch członków zarządu przy czynnościach sądowych, gdy umowa spółki nie stanowi inaczej.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił apelację spółki W. Sp. z o.o. z powodu jej niewłaściwej reprezentacji – apelacja została podpisana tylko przez jednego członka zarządu, podczas gdy umowa spółki wymagała reprezentacji łącznej dla czynności o wartości powyżej 1 miliona złotych. Spółka twierdziła, że do czynności sądowych wystarcza reprezentacja samodzielna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że umowa spółki nie zawiera postanowień dotyczących reprezentacji w czynnościach sądowych, co skutkuje zastosowaniem art. 205 § 1 k.s.h. i wymogiem reprezentacji łącznej przez dwóch członków zarządu.

Skarżąca W. Spółka z o.o. z siedzibą w G. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który odrzucił jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w L. Apelacja dotyczyła wpisu zmiany wierzyciela w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy odrzucił apelację, ponieważ została ona podpisana tylko przez jednego członka zarządu spółki, podczas gdy umowa spółki przewidywała reprezentację łączną dwóch członków zarządu dla czynności prawnych o wartości przekraczającej 1 000 000 zł. Spółka argumentowała, że do czynności sądowych, które nie mają określonej wartości świadczenia, wystarcza reprezentacja samodzielna każdego członka zarządu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że umowa spółki nie zawierała postanowień dotyczących reprezentacji przy czynnościach sądowych. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 205 § 1 Kodeksu spółek handlowych, obowiązuje ustawowy wymóg reprezentacji łącznej przez dwóch członków zarządu. Sąd zaznaczył, że postanowienia umowy spółki uchylające ten wymóg muszą być wyraźne i jednoznaczne, aby zapewnić bezpieczeństwo obrotu prawnego. Ponieważ umowa spółki nie zawierała takich postanowień w odniesieniu do czynności sądowych, Sąd Najwyższy uznał, że wymóg reprezentacji łącznej był zasadny, a apelacja została prawidłowo odrzucona. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od skarżącej spółki na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, do dokonywania czynności sądowych wymagana jest reprezentacja łączna dwóch członków zarządu, jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej w sposób wyraźny.

Uzasadnienie

Umowa spółki nie zawierała postanowień dotyczących reprezentacji przy czynnościach sądowych. Wobec braku takich postanowień, zastosowanie ma art. 205 § 1 k.s.h., który przewiduje reprezentację łączną dwóch członków zarządu. Wyraźne postanowienia uchylające ten wymóg są konieczne dla bezpieczeństwa obrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
W. Spółka z o.o. z siedzibą w G.spółkauczestnik postępowania
"W. E. M." Spółki z o.o. z siedzibą w W.spółkawnioskodawca
"W. E. H." Spółki z o.o. z siedzibą w W.spółkapoprzedni wnioskodawca
M. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Przedsiębiorstwo Rolne A. – A. W. Spółki z o.o. z siedzibą w T.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.s.h. art. 205 § § 1

Kodeks spółek handlowych

W przypadku braku odmiennych postanowień w umowie spółki, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa spółki nie zawierała postanowień dotyczących reprezentacji przy czynnościach sądowych, co skutkuje zastosowaniem ustawowego wymogu reprezentacji łącznej. Postanowienia umowy spółki uchylające ustawowy wymóg reprezentacji łącznej muszą być wyraźne i jednoznaczne.

Odrzucone argumenty

Do czynności sądowych, które nie mają określonej wartości świadczenia, wystarcza reprezentacja samodzielna każdego członka zarządu.

Godne uwagi sformułowania

Umowa spółki uregulowała bowiem problem reprezentacji tylko co do dokonywania czynności prawnych, różnicując sposób reprezentacji w zależności od wartości świadczenia określonego taką czynnością. Skoro umowa spółki nie zawiera żadnego postanowienia co do tego jak ma wyglądać reprezentacja spółki przy czynnościach sądowych, to zgodnie z art. 205 3 § 1 k.s.h., do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu. Określony w umowie spółki sposób reprezentacji musi być wyraźny, aby uchylić ustawowy wymóg reprezentacji łącznej. Sprawa reprezentacji ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.s.h. dotyczących reprezentacji spółek przez zarząd w czynnościach sądowych, gdy umowa spółki nie reguluje tej kwestii wprost."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji w umowie spółki dotyczącej reprezentacji w czynnościach sądowych. Interpretacja może być odmienna, jeśli umowa spółki zawiera jasne postanowienia w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania spółek - reprezentacji prawnej, co jest kluczowe dla prawników i przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie.

Reprezentacja spółki w sądzie: jeden członek zarządu to za mało? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1 390 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 117/10 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Hubert Wrzeszcz ze skargi uczestnika postępowania W. Spółki z o.o. z siedzibą w G. na wpis zmiany wierzyciela w KW 32128 w sprawie z wniosku "W. E. M." Spółki z o.o. z siedzibą w W. poprzednio "W. E. H." Spółki z o.o. z siedzibą w W. przy uczestnictwie W. Spółki z o.o. z siedzibą w G., M. K. i Przedsiębiorstwa Rolnego A. – A. W. Spółki z o.o. z siedzibą w T. o wpis w Kw 32128, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2011 r., zażalenia uczestnika postępowania W. Spółki z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Sądu Okręgowego we W. z dnia 29 lipca 2010 r., oddala zażalenie; zasądza od uczestnika postępowania W. Spółka z o.o. z siedzibą w G. na rzecz wnioskodawcy kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Skarżąca W.sp. z o.o. z siedzibą w G. zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego we W., którym Sąd ten odrzucił jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w L. W apelacji jako wartość przedmiotu zaskarżenia podano kwotę 1 390 000 zł. Mając na uwadze, że z odpisu z KRS wynikało, iż do reprezentowania spółki w odniesieniu do czynności prawnych o wartości świadczenia nieprzekraczającej 1 000 000 zł uprawniony jest każdy członek zarządu, zaś w odniesieniu do pozostałych czynności - dwóch członków zarządu łącznie, Sąd wezwał spółkę W. do podpisania apelacji przez drugiego członka zarządu. W zakreślonym terminie spółka nie usunęła tego braku. W tej sytuacji zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy apelację odrzucił. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 204 w związku z art. 205 § 1 k.s.h. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zdaniem skarżącej, skoro zgodnie z § 11 ust 7 umowy spółki reprezentacja łączna jest wymagana tylko w przypadku czynności prawnych o wartości świadczenia przekraczającej 1 milion złotych, to do pozostałych czynności, w tym czynności sądowych, uprawniony jest samodzielnie każdy członek zarządu. Czynność sądowa nie może być uznana za czynność, w której można określić wartość świadczenia. Z tego względu, zdaniem skarżącej, może dokonywać jej każdy członek zarządu samodzielnie, gdyż umowa spółki tylko dla czynności o wartości świadczenia przekraczających 1 milion złotych wymaga reprezentacji łącznej. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 26 listopada 2010 r., IV CZ 115/10, nie publ.) wyjaśnił, że stanowisko takie nie znajduje jednak uzasadnienia na tle art. 205 § 1 k.s.h. Z przywołanego § 11 ust. 7 umowy spółki wynika, że umowa spółki nie zawiera żadnego postanowienia co do tego, jak ma wyglądać reprezentacja spółki przy dokonywaniu czynności sądowych. Umowa spółki uregulowała bowiem problem reprezentacji tylko co do dokonywania czynności prawnych, różnicując sposób reprezentacji w zależności od wartości świadczenia określonego taką czynnością. Skoro umowa spółki nie zawiera żadnego postanowienia co do tego jak ma wyglądać reprezentacja spółki przy czynnościach sądowych, to zgodnie z art. 205 3 § 1 k.s.h., do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu. Określony w umowie spółki sposób reprezentacji musi być wyraźny, aby uchylić ustawowy wymóg reprezentacji łącznej. Sprawa reprezentacji ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu. Postanowienia umowy spółki muszą być w tym względzie jednoznaczne, aby nie wywoływać wątpliwości jaką ma być reprezentacja spółki w konkretnym przypadku, zważywszy, że ewentualne braki w reprezentacji pociągają za sobą daleko idące skutki; nieważność czynności prawnej lub odrzucenie czynności procesowej. Jeżeli strony chcą uchylić ustawowy wymóg reprezentacji łącznej muszą więc w umowie wyraźnie wskazać przy jakich czynnościach spółkę może reprezentować tylko jeden członek zarządu. Gdyby wolą wspólników było, aby także przy dokonywaniu czynności sądowych oświadczenie woli miał składać tylko jeden członek zarządu, powinni to wyraźnie wskazać w umowie spółki. Skoro umowa na ten temat nic nie stanowi, to działa, zgodnie z art. 205 § 1 k.s.h., wynikająca z ustawy, reguła reprezentacji łącznej. Mając na względzie powyższe, skoro zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się nieuzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 k.p.c. w związku z art. 394 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 398 oraz art. 391 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI