IV Cz 116/13

Sygn. akt IV Cz 116/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Jastrzębski (spr) Sędziowie SO: Henryk Rudy, Mariola Watemborska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 roku w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z nadzoru nad egzekucją z nieruchomości położonej w U. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy w Słupsku prowadzi księgę wieczysta Kw (...) , stanowiącą własność W. S. , prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku J. M. na wniosek wierzycieli (...) spółki z o.o. w B. , (...) spółki z o.o. w O. , J. Ż. , Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku S. B. , Gminy M. U. , C. D. , K. G. , FM Banku (...) w W. , Spółdzielczej (...) w G. , (...) spółki z o.o. w W. , (...) S.A. w W. z udziałem dłużniczki W. S. na skutek zażalenia wierzycieli C. D. , (...) spółki z o.o. w W. , Gminy M. U. na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 31 grudnia 2012 roku, sygn. akt IX Co 4423/11 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w stosunku nadzoru nad egzekucja z nieruchomości położonej w U. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy w Słupsku prowadzi księgę wieczystą (...) wszczętej przez wierzycieli: C. D. (sygn. akt KM 3459/12), (...) spółkę z o.o. w W. (sygn. akt KM 5493/12) i Gminę M. U. (sygn. akt KM 2913/12). Sygn. akt IV Cz 116/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Słupsku umorzył postępowanie związane z nadzorem nad egzekucją prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku J. M. , z nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w Słupsku prowadzi księgę wieczysta Kw (...) . W uzasadnieniu wskazał, że egzekucja z opisanej nieruchomości, a konkretnie z przysługującego dłużniczce W. S. , spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w U. przy ul. (...) , została wszczęta w dniu 14 lipca 2011 roku na wniosek wierzyciela (...) spółki z o.o. w B. . Do egzekucji z ww. ograniczonego prawa rzeczowego przyłączyli wierzyciele wskazani w rubrum postanowienia. Sąd Rejonowy w Słupsku ustalił, że do dnia 14 lipca 2012 roku, ani (...) spółka z o.o. w B. , ani żaden inny wierzyciel nie wniósł o dokonanie opisu i oszacowania lokalu mieszkalnego położonego w U. przy ul. (...) . W konsekwencji egzekucja z przedmiotowej nieruchomości - na podstawie art. 823 k.p.c. - ulegała umorzeniu z mocy prawa w odniesieniu od wszystkich wierzycieli i tym samym zbędnym pozostaje sprawowanie nadzoru nad egzekucją z nieruchomości, co legło u podstaw umorzenia postępowania na mocy art. 355 § 1 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc . Przedmiotowe postanowienie zaskarżył wierzyciel Gmina M. U. domagając się jego zmiany i kontynuowania egzekucji na swoją rzecz, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Słupsku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że zgodnie z art. 927 k.p.c. , każdy z wierzycieli biorących udział w postępowaniu egzekucyjnym ma samodzielną pozycję i bezczynność pierwotnego wierzyciela w świetle art. 823 k.p.c. nie może powodować umorzenia postepowania egzekucyjnego również w odniesieniu do pozostałych wierzycieli. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł również wierzyciel C. D. , domagając się jego uchylenia w dotyczącej go części i dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że przyłączył się do egzekucji prowadzonej z nieruchomości dłużniczki na podstawie wniosku z dnia 20 lipca 2012 roku, a wiec już po dacie, z nadejściem której miało nastąpić według Sądu Rejonowego umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Podniósł przy tym, że skoro każdy z wierzycieli ma takie same prawa, to umorzenie postepowania egzekucyjnego w stosunku do jego osoby mogło by w oparciu o art. 823 k.p.c. nastąpić dopiero w lipcu 2013 roku. Wreszcie zażalenie na przedmiotowe postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku wniósł wierzyciel (...) spółka z o.o. w W. , domagając się jego uchylenia w zakresie jej dotyczącym. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, że został przyłączony do egzekucji z nieruchomości dłużniczki dopiero w dniu 27 listopada 2012 roku, a skoro zgodnie z art. 927 k.p.c. ma takie same prawa jak pierwszy z wierzycieli, to umorzenie postepowania z uwagi na upływ terminu mogłoby nastąpić dopiero w dniu 27 listopada 2013 roku. Rozpoznając złożone zażalenia Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażaleniom nie sposób odmówić zasadności. Godzi się przypomnieć, że przepisy k.p.c. dopuszczają prowadzenie w tym samym czasie w stosunku do określonej nieruchomości tylko jednego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tą zasadą, jeżeli toczy się już postępowanie egzekucyjne z wniosku jednego wierzyciela i nie doszło jeszcze do zajęcia nieruchomości, postępowania zainicjowane wnioskami innych wierzycieli łączy się z postępowaniem wszczętym najwcześniej ( art. 921 § 2 zdanie drugie w związku z art. 925 k.p.c. ). Jeżeli natomiast zajęcie nieruchomości zostało już dokonane, co miało miejsce w realiach rozpoznawanej sprawy, jedność postępowania egzekucyjnego zapewnia art. 927 k.p.c. , przewidujący, że wierzyciel, który skierował egzekucję do nieruchomości przez innego wierzyciela, przyłącza się do postępowania wszczętego wcześniej, przy czym nie może żądać powtórzenia czynności już dokonanych, mając w pozostałym zakresie te same prawa co pierwszy wierzyciel. W tej sytuacji, z mocy ustawy, dochodzi do obligatoryjnego połączenia postępowania wszczętego później z postępowaniem toczącym się wcześniej, w wyniku czego kształtuje się jedno wielopodmiotowe postępowanie egzekucyjne. Wierzyciel, który przyłączył się do egzekucji na podstawie art. 927 k.p.c. , zajmuje w postępowaniu stanowisko równorzędne z pierwszym wierzycielem. Może on zgłaszać wnioski zmierzające do rozwoju postępowania, a także wnioski o zawieszenie lub umorzenie postępowania. Może także cofać wnioski już przez siebie zgłoszone, jednakże tylko dopóty, dopóki komornik lub sąd nie dokona czynności uwzględniających wniosek. W składaniu wszelkich wniosków wierzyciel jest zależny od innych wierzycieli, jednakże działa w imieniu własnym. Podsumowując należy stwierdzić, że po przyłączeniu się kolejnych wierzycieli na podstawie art. 927 k.p.c. do toczącego się postępowania egzekucyjnego, w którego ramach skierowano egzekucję do nieruchomości, a więc po jego poszerzeniu strony podmiotowej, toczy się jedno postępowanie egzekucyjne, obejmujące jedną egzekucję. W konsekwencji toczy się także jedna - w znaczeniu procesowo-technicznym - sprawa egzekucyjna, jednakże przyłączenie się wierzyciela do postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 927 k.p.c. należy traktować jak wszczęcie egzekucji na jego rzecz, z uwzględnieniem możliwości zgłaszania wniosków zmierzające do rozwoju postępowania, w terminach liczonych od momentu wszczęcia postepowania egzekucyjnego przez wierzycieli przyłączonych. Z kolei w myśl z kolei art. 823 k.p.c. , postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Termin powyższy biegnie od dnia dokonania ostatniej czynności egzekucyjnej, a w razie zawieszenia postępowania - od ustania przyczyny zawieszenia. Wierzyciel jest gestorem postępowania egzekucyjnego i decyduje sam, w jaki sposób egzekucja ma być prowadzona. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nakładają na wierzyciela szereg obowiązków, których wykonanie umożliwia organowi egzekucyjnemu prowadzenie egzekucji. Art. 823 k.p.c. określa wypadki umorzenia egzekucji z mocy samego prawa i tym samym wprowadza domniemanie zaniechania prowadzenia egzekucji przez wierzyciela. Ustawodawca założył racjonalność działania wierzyciela. Jeżeli wierzyciel nie zamierza prowadzić egzekucji, nie musi w zasadzie podejmować żadnych czynności, aby postępowanie to się zakończyło. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy samego prawa następuje przy bezczynności wierzyciela, gdy upłynął rok od ostatniej czynności organu egzekucyjnego, nie zaś po upływie roku od ostatniej czynności wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym (Komentarz do art. 823 kodeksu postępowania cywilnego. S. Kozik. – za pośrednictwem Systemu Informacji Prawnej Lex Omega). Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że egzekucja z przysługującego dłużniczce spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w U. przy ul. (...) , została wszczęta w dniu 14 lipca 2011 roku na wniosek wierzyciela (...) spółki z o.o. w B. . Z uwagi na fakt, iż do dnia 14 lipca 2012 roku do komornika sądowego prowadzącego egzekucje nie wpłynął opłacony wniosek wierzyciela o przeprowadzenie opisu i oszacowania wskazanej wyżej nieruchomości, postepowanie egzekucyjne w tym zakresie uległo umorzeniu z mocy prawa z dniem 14 lipca 2012 roku. Jednakże jedynie w stosunku do pierwotnego wierzyciela. Analizując w pierwszej kolejności sytuację żalącej się Gminy przypomnieć należy, że złożyła ona wniosek o wszczęcie egzekucji w dniu 27.06.2012, w dniu 4.07.2012 r. komornik zawiadomił wierzyciela o przyłączeniu do egzekucji dotyczącej ww wskazanej nieruchomości, zaś w dniu 16.08.2012 r. poinformował wierzyciela iż w przedmiocie egzekucji z lokalu mieszkalnego zlecono biegłym sądowym wykonanie operatu szacunkowego nieruchomości (patrz; k-1, k-6, k-25 akt KM 2913/12). Zważywszy zatem, że wierzyciel przyłączający się do egzekucji nie może żądać powtórzenia czynności już dokonanych nie sposób przyjąć, że Gmina pozostawała w zwłoce i nie dokonała czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania, zatem w stosunku do niej postepowanie uległo umorzeniu z mocy prawa. Nieco inna sytuacja zachodzi w przypadku skarżących wierzycieli C. D. i (...) spółki z o.o. w W. , którzy nie mogli skutecznie przyłączyć się to przedmiotowej egzekucji, gdyż ich wnioski o przyłączenie zostały złożone już po dacie umorzenia egzekucji z mocy prawa (odpowiednio w dniu: 20 lipca 2012 roku i w dniu 6 listopada 2012 roku). W ocenie Sądu Okręgowego, w sytuacji gdy owi wierzyciele domagali się we wnioskach egzekucji z nieruchomości dłużniczki, rzeczą komornika pozostawało nadanie biegu tym wnioskom: wszczęcie egzekucji z nieruchomości z wniosku C. D. i przyłączenie do tej egzekucji drugiego ze wskazanych wyżej wierzycieli. Konsekwencją powyższego pozostawać winno inne niż w stosunku do wierzyciela pierwotnego obliczanie terminów do dokonania czynności w rozumieniu art. 823 k.p.c. Zważyć należy zatem, że wprawdzie komornik, w ocenie sądu II instancji w sposób niewłaściwy zakwalifikował wnioski wskazanych wyżej wierzycieli to w sposób poprawny zawiadomił sąd o konieczności nadzoru nad egzekucja z nieruchomości konsekwencją czego pozostawało zarejestrowanie tych spraw w repertorium Co, a następnie połączenie ich do jednej sprawy IX Co 4423/11. Z tych też względów brak jest podstaw do podzielenia w przypadku żalących się wierzycieli, argumentacji sądu I instancji co do umorzenia wobec nich nadzoru nad egzekucja z nieruchomości i dlatego na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 k.p.c. orzeczono jak w sentencji postanowienia.