IV CZ 116/12

Sygn. akt IV CZ 116/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 listopada 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Marta Romańska 
 
 
w sprawie z powództwa M. P. 
przeciwko Gminie L. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 9 listopada 2012 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku  
Sądu Apelacyjnego  
z dnia 21 lutego 2012 r.,  
 
 
1) uchyla i zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie 
obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego; 
2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 900 (dziewięćset) 
złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego 
przed Sądem Najwyższym 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
 
2 
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r., Sąd Apelacyjny w pkt I. oddalił apelację 
powoda M. P., wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 21 listopada 
2011 r., oddalającego powództwo skierowane przeciwko pozwanej Gminie L. o 
zapłatę kwoty 438.000  zł tytułem odszkodowania, a w pkt II. zasądził od powoda 
na rzecz pozwanej kwotę 5.400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. 
Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach Sąd Apelacyjny wskazał, że w sprawie 
zastosowanie 
znajdowała 
przewidziana 
w 
art. 
98 
§ 
1 
k.p.c. 
zasada 
odpowiedzialności za wynik procesu. Sam fakt trudnej sytuacji majątkowej powoda 
nie uzasadniał zastosowania zasady słuszności. Powód miał świadomość treści 
rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego i przedstawionej argumentacji, a decydując się 
na wniesienie apelacji musiał się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów 
w  przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia. 
Powód zaskarżył zażaleniem postanowienie zawarte w pkt II. wyroku Sądu 
Apelacyjnego, żądając zmiany tego postanowienia i nieobciążania go obowiązkiem 
zwrotu pozwanemu kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie uchylenia 
tego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu w tym zakresie 
do  ponownego rozpoznania. W zażaleniu podniósł błędne niezastosowanie 
art.  102 k.p.c. Ponadto reprezentujący powoda adwokat, ustanowiony z urzędu, 
wniósł o przyznanie nieopłaconych w całości ani w części kosztów pomocy prawnej 
udzielonej w postępowaniu zażaleniowym. 
W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie 
kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. 
W ocenie Sąd Najwyższego w rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny 
bezzasadnie odmówił zastosowania względem powoda art. 102 w zw. z art. 391 § 1 
k.p.c., przyjmując, że w świetle argumentacji przywołanej przez Sąd Okręgowy 
na  uzasadnienie wyroku oddalającego powództwo powód powinien był liczyć się 
z  koniecznością ponoszenia kosztów procesu wynikłych z wniesionej przez niego 
apelacji. Nie zostało bowiem uwzględnione, że w okolicznościach rozpoznawanej 
sprawy, a zwłaszcza wobec treści pisma Wojewody z dnia 10 grudnia 2010 r., z 

 
 
3 
którego wynika, że Skarb Państwa – Wojewoda nie jest właściwy do naprawienia 
szkody,  powód mógł mieć przekonanie, iż to właśnie pozwana ma legitymację 
bierną. Jedyną podstawą oddalenia powództwa wobec Gminy L. był brak po jej 
stronie materialnoprawnej legitymacji. Jak wskazuje sam Sąd Apelacyjny pisemna 
argumentacja Sądu pierwszej instancji była mało precyzyjna. Dodać też trzeba, że 
powód występujący w postępowaniu bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika 
zarzucał także naruszenie przepisów postępowania. To wszystko, w połączeniu z 
trudną sytuacją materialną powoda, którą obrazuje treść złożonego oświadczenia 
majątkowego, mogło uzasadniać odstąpienie od  obciążania go kosztami procesu 
poniesionymi przez pozwaną Gminę w  postępowaniu apelacyjnym na podstawie 
art. 102 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. 
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39816 w zw. z art. 3941 
§  3 k.p.c., postanowił jak w sentencji, o kosztach postępowania zażaleniowego 
orzekając według art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. 
oraz § 21 na podstawie § 13 ust. 2 pkt 2 i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie … (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es