IV CZ 115/10

Sąd Najwyższy2010-11-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
krszarząd spółkireprezentacjaapelacjazażaleniekoszty postępowaniakodeks spółek handlowychsąd najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki na odrzucenie jej apelacji z powodu niewłaściwej reprezentacji, potwierdzając wymóg łącznego działania dwóch członków zarządu przy czynnościach sądowych, gdy umowa spółki nie stanowi inaczej.

Spółka złożyła apelację od postanowienia sądu niższej instancji, wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na 1 390 000 zł. Sąd Okręgowy wezwał spółkę do uzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu drugiego członka zarządu, zgodnie z umową spółki wymagającą reprezentacji łącznej dla czynności o wartości powyżej 1 mln zł. Po bezskutecznym terminie, apelacja została odrzucona. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że do czynności sądowych wystarczy reprezentacja jednego członka zarządu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że brak wyraźnego postanowienia w umowie spółki o reprezentacji przy czynnościach sądowych skutkuje zastosowaniem ustawowego wymogu reprezentacji łącznej.

Spółka W. E. H. Spółka z o.o. wniosła o wpis w księdze wieczystej. W toku postępowania, uczestnik W. Spółka z o.o. złożył apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 1 390 000 zł. Zgodnie z odpisem z KRS, spółka była reprezentowana przez jednego członka zarządu przy czynnościach do 1 000 000 zł, a przez dwóch członków łącznie przy czynnościach powyżej tej kwoty. Sąd Okręgowy, uznając apelację za czynność prawną o wartości przekraczającej 1 mln zł, wezwał spółkę do jej podpisania przez drugiego członka zarządu. Po bezskutecznym terminie, Sąd Okręgowy odrzucił apelację. W zażaleniu do Sądu Najwyższego, spółka zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu spółek handlowych, twierdząc, że do czynności sądowych wystarcza reprezentacja jednego członka zarządu, gdyż umowa spółki wymaga reprezentacji łącznej tylko dla czynności prawnych o wartości świadczenia przekraczającej 1 milion złotych. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za nieuzasadnione. Stwierdził, że umowa spółki nie zawiera postanowień dotyczących reprezentacji przy czynnościach sądowych, w związku z czym zastosowanie ma art. 205 § 1 k.s.h., który wymaga współdziałania dwóch członków zarządu. Sąd podkreślił, że dla uchylenia ustawowego wymogu reprezentacji łącznej konieczne jest wyraźne postanowienie w umowie spółki, a bezpieczeństwo obrotu wymaga jednoznaczności w tym zakresie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, do reprezentacji spółki w postępowaniu sądowym wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu, zgodnie z art. 205 § 1 k.s.h., jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej w sposób wyraźny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro umowa spółki nie zawiera wyraźnych postanowień dotyczących reprezentacji przy czynnościach sądowych, zastosowanie ma ustawowy wymóg reprezentacji łącznej (dwóch członków zarządu). Wymóg ten może być uchylony tylko przez wyraźne postanowienie umowy spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił zażalenie

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
W. E. H. Spółka z o.o.spółkawnioskodawca
W. Spółka z o.o.spółkauczestnik postępowania
M. K.osoba_fizycznauczestnik
Przedsiębiorstwo Rolne A. – A. W. Spółka z o.o.spółkauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.s.h. art. 205 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu, jeśli umowa spółki nie zawiera postanowień dotyczących reprezentacji przy czynnościach sądowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wyraźnego postanowienia w umowie spółki o reprezentacji przy czynnościach sądowych skutkuje zastosowaniem ustawowego wymogu reprezentacji łącznej zgodnie z art. 205 § 1 k.s.h.

Odrzucone argumenty

Reprezentacja łączna wymagana jest tylko dla czynności prawnych o wartości świadczenia przekraczającej 1 milion złotych, a do czynności sądowych wystarcza reprezentacja jednego członka zarządu.

Godne uwagi sformułowania

Określony w umowie spółki sposób reprezentacji musi być wyraźny, aby uchylić ustawowy wymóg reprezentacji łącznej. Sprawa reprezentacji ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu. Jeżeli strony chcą uchylić ustawowy wymóg reprezentacji łącznej muszą więc w umowie wyraźnie wskazać przy jakich czynnościach spółkę może reprezentować tylko jeden członek zarządu.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Józef Frąckowiak

sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji spółek kapitałowych w postępowaniu sądowym, zwłaszcza w sytuacji, gdy umowa spółki nie reguluje tej kwestii wprost."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji w umowie spółki dotyczącej reprezentacji w czynnościach sądowych. Może być mniej istotne dla spółek, których umowy jasno określają zasady reprezentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu funkcjonowania spółek – ich reprezentacji w sądzie, co jest częstym problemem praktycznym. Wyjaśnia, kiedy brak precyzji w umowie spółki może prowadzić do odrzucenia ważnych czynności procesowych.

Błąd w umowie spółki kosztował ją 1,4 miliona złotych – dlaczego reprezentacja w sądzie jest tak ważna?

Dane finansowe

WPS: 1 390 000 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 3600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 115/10 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku W. E. H. Spółki z o.o. z siedzibą w W. przy uczestnictwie W. Spółki z o.o. z siedzibą w G., M. K. i Przedsiębiorstwa Rolnego A. – A. W. Spółki z o.o. z siedzibą w T. o wpis w Kw 32127, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2010 r., zażalenia uczestnika postępowania W. Spółki z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 29 lipca 2010 r., oddala zażalenie i zasądza od uczestnika postępowania W. Spółka z o.o. z siedzibą w G. na rzecz wnioskodawcy kwotę 3 600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Skarżąca W. sp. z o.o. z siedzibą w G. zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego, którym Sąd ten odrzucił jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego. W apelacji jako wartość przedmiotu zaskarżenia podano kwotę 1 390 000 zł. Mając na uwadze, że z odpisu z KRS wynikało, iż do reprezentowania spółki w odniesieniu do czynności prawnych o wartości świadczenia nieprzekraczającej 1 000 000 zł uprawniony jest każdy członek zarządu, zaś w odniesieniu do pozostałych czynności - dwóch członków zarządu łącznie, Sąd wezwał spółkę W. do podpisania apelacji przez drugiego członka zarządu. W zakreślonym terminie spółka nie usunęła tego braku. W tej sytuacji zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy apelację odrzucił. W zażaleniu skarżąca zarzuca naruszenie art. 204 w związku z art. 205 § 1 k.s.h. i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zdaniem skarżącej, skoro zgodnie z § 11 ust 7 umowy spółki reprezentacja łączna jest wymagana tylko w przypadku czynności prawnych o wartości świadczenia przekraczającej 1 milion złotych, to do pozostałych czynności, w tym czynności sądowych, uprawniony jest samodzielnie każdy członek zarządu. Czynność sądowa nie może być uznana za czynność, w której można określić wartość świadczenia. Z tego względu, zdaniem skarżącej, może dokonywać jej każdy członek zarządu samodzielnie, gdyż umowa spółki tylko dla czynności o wartości świadczenia przekraczających 1 milion złotych wymaga reprezentacji łącznej. Stanowisko takie nie znajduje jednak uzasadnienia na tle art. 205 § 1 k.s.h. Z przywołanego § 11 ust. 7 umowy spółki wynika, że umowa spółki nie zawiera żadnego postanowienia co do tego, jak ma wyglądać reprezentacja spółki przy dokonywaniu czynności sądowych. Umowa spółki uregulowała bowiem problem reprezentacji tylko co do dokonywania czynności prawnych, różnicując sposób reprezentacji w zależności od wartości świadczenia określonego taką czynnością. Skoro umowa spółki nie zawiera żadnego postanowienia co do tego jak ma wyglądać reprezentacja spółki przy czynnościach sądowych, to zgodnie z art. 205 § 1 k.s.h., do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu. Określony w umowie spółki sposób reprezentacji musi 3 być wyraźny, aby uchylić ustawowy wymóg reprezentacji łącznej. Sprawa reprezentacji ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu. Postanowienia umowy spółki muszą być w tym względzie jednoznaczne, aby nie wywoływać wątpliwości jaką ma być reprezentacja spółki w konkretnym przypadku, zważywszy, że ewentualne braki w reprezentacji pociągają za sobą daleko idące skutki; nieważność czynności prawnej lub odrzucenie czynności procesowej. Jeżeli strony chcą uchylić ustawowy wymóg reprezentacji łącznej muszą więc w umowie wyraźnie wskazać przy jakich czynnościach spółkę może reprezentować tylko jeden członek zarządu. Gdyby wolą wspólników było, aby także przy dokonywaniu czynności sądowych oświadczenie woli miał składać tylko jeden członek zarządu, powinni to wyraźnie wskazać w umowie spółki. Skoro umowa na ten temat nic nie stanowi, to działa, zgodnie z art. 205 § 1 k.s.h., wynikająca z ustawy, reguła reprezentacji łącznej. Mając na względzie powyższe, skoro zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się nieuzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 k.p.c. w związku z art. 394 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 398 oraz art. 391 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI