IV CZ 113/10

Sąd Najwyższy2011-02-10
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnypomoc prawna z urzęduterminy procesowedoręczenia

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, umorzył postępowanie zażaleniowe jako bezprzedmiotowe i oddalił wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu.

Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że mogło być wniesione tylko przez adwokata lub radcę prawnego. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując na naruszenie art. 124 § 2 k.p.c. dotyczącego doręczenia postanowienia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. Jednakże, postępowanie zażaleniowe zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ Sąd Najwyższy wcześniej oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu został oddalony z powodu braku stosownego oświadczenia pełnomocnika.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki H. M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r., które odrzuciło jej zażalenie na wcześniejsze postanowienie tego samego sądu z dnia 30 marca 2010 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny uznał, że zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania mogło być wniesione jedynie przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przyznał rację pełnomocnikowi skarżącej, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 124 § 2 k.p.c. Przepis ten stanowi, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu na wniosek złożony przed upływem terminu, termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia postanowienia pełnomocnikowi. Skoro skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w terminie, a wniosek został uwzględniony, termin do złożenia zażalenia powinien biec od dnia doręczenia postanowienia ustanowionemu pełnomocnikowi. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy stwierdził, że dalsze prowadzenie postępowania zażaleniowego stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w innej, powiązanej sprawie (IV CZ 112/10) Sąd Najwyższy już oddalił zażalenie H. M. na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 355 § 1 w zw. z art. 386 § 3, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. oraz oddalił wniosek o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie złożył wymaganego oświadczenia dotyczącego nieuiszczenia opłat.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, w przypadku ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu na wniosek złożony przed upływem terminu, biegnie od dnia doręczenia postanowienia ustanowionemu pełnomocnikowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 124 § 2 k.p.c., zgodnie z którym w razie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia postanowienia pełnomocnikowi. Skoro skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w terminie, a wniosek został uwzględniony, termin do złożenia zażalenia powinien rozpocząć bieg od dnia doręczenia postanowienia pełnomocnikowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania zażaleniowego

Strona wygrywająca

powódka (w zakresie uchylenia postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
H. M.osoba_fizycznapowódka
B. S.innepozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego, sąd doręcza ustanowionemu pełnomocnikowi odpis postanowienia, a termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje, że zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania mogło być wniesione jedynie przez adwokata lub radcę prawnego.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 20 § § 20

Reguluje zasady przyznawania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 124 § 2 k.p.c. poprzez błędne ustalenie biegu terminu do wniesienia zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi przeprowadzanie ponownej kontroli prawidłowości postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania [...] stało się więc bezprzedmiotowe

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

członek

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminów procesowych przy ustanowieniu pełnomocnika z urzędu oraz kwestia bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i ustanowieniem pełnomocnika z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację przepisów proceduralnych dotyczących terminów i doręczeń, a także kwestię bezprzedmiotowości postępowania. Nie jest jednak na tyle unikalna, by zainteresować szeroką publiczność.

Kiedy termin na zażalenie zaczyna biec? Kluczowa interpretacja SN dla pełnomocników z urzędu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 113/10 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie ze skargi powódki o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2004 r., w sprawie z powództwa H. M. przeciwko B. S. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2011 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r., 1. uchyla zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie zażaleniowe 2. oddala wniosek pełnomocnika powódki o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2010 r. odrzucił zażalenie wniesione osobiście przez H. M. na postanowienie tego Sądu z dnia 30 marca 2010 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania, stwierdzając, że zażalenie to mógł wnieść w imieniu skarżącej jedynie adwokat lub radca prawny (art. 871 § 1 k.p.c.). W zażaleniu pełnomocnik skarżącej (adwokat ustanowiony z urzędu), wskazując na naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 124 § 2 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wznowienie postępowania i wydanie orzeczenia zgodnego z żądaniem pozwu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie podniesiono w zażaleniu, że w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd - stosownie do dyspozycji art. 124 § 2 k.p.c. - doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. Skoro więc skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w terminie siedmiu dni od doręczenia jej postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania i wniosek ten został uwzględniony, to termin do złożenia zażalenia na to postanowienie mógł rozpocząć bieg od dnia doręczenia postanowienia pełnomocnikowi. Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 124 § 2 k.p.c. nie mogło jednak prowadzić do uwzględnienia zażalenia, gdyż postanowieniem z dnia 10 lutego 2011 r., IV CZ 112/10, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie H. M. na postanowienie Sadu Apelacyjnego z dnia 30 marca 2010 r. odrzucające wniesioną przez nią skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 17 marca 2004 r. Przeprowadzanie ponownej kontroli prawidłowości postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania w wymienionej sprawie, do czego w istocie zmierzało zażalenie, stało się więc bezprzedmiotowe. 3 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 355 § 1 w związku z art. 386 § 3, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. oddalił zażalenie. Wobec niezłożenia przez adwokata skarżącej, ustanowionego z urzędu, oświadczenia, że należne mu opłaty nie zostały uiszczone w całości lub w części, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej podlegał oddaleniu (§ 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI