IV CZ 110/18

Sąd Najwyższy2019-03-07
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zażaleniepostanowieniekoszty zastępstwa procesowegopomoc prawna z urzęduSąd NajwyższySąd OkręgowyKodeks postępowania cywilnegodopuszczalność zażalenia

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie adwokata na postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu wniosku o wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu, uznając je za niedopuszczalne.

Sprawa dotyczy zażalenia pełnomocnika z urzędu na postanowienie sądu okręgowego odrzucające jego wniosek o wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, uznał, że zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a tym samym zażalenie na nie jest niedopuszczalne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.

Przedmiotem postępowania było zażalenie pełnomocnika powódki, adwokata K. K., na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 3 sierpnia 2018 r., którym odrzucono jego zażalenie na wcześniejsze postanowienie o oddaleniu wniosku o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego jest postanowieniem sądu drugiej instancji kończącym postępowanie w sprawie, co jest warunkiem dopuszczalności zażalenia zgodnie z art. 394^1 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, odwołując się do swojej wcześniejszej judykatury, stwierdził, że postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu lub kosztach zastępstwa procesowego, w tym o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. W związku z tym, zażalenie na takie postanowienie jest niedopuszczalne. Na tej podstawie Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 394^1 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 394^1 § 2 k.p.c. i swoją utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą postanowienia dotyczące kosztów procesu lub zastępstwa procesowego, w tym kosztów pomocy prawnej z urzędu, nie kończą postępowania w sprawie, a zatem zażalenie na nie jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec niedopuszczalności zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznapowódka
Z. S.osoba_fizycznapozwany
K. K.osoba_fizycznapełnomocnik powódki (adwokat z urzędu)

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 394^1 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji na postanowienie sądu pierwszej instancji oraz postanowienia sądu drugiej instancji, na które przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Wskazuje, że zażalenie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z pewnymi wyjątkami.

k.p.c. art. 396 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem sądu drugiej instancji kończącym postępowanie w sprawie. Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu jest niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest nim natomiast postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu lub kosztach zastępstwa procesowego Niedopuszczalne jest w związku z tym również zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

przewodniczący

Wojciech Katner

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia dotyczące kosztów pomocy prawnej z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z pomocą prawną z urzędu i zażaleniem na postanowienie sądu drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością zażalenia, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy zażalenie na koszty pomocy prawnej z urzędu nie przysługuje? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 110/18
POSTANOWIENIE
Dnia 7 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)
‎
SSN Wojciech Katner
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa B. S.
‎
przeciwko Z. S.
‎
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 7 marca 2019 r.,
‎
zażalenia pełnomocnika powódki adwokata K. K.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Z.
‎
z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt I Ca (…),
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej z dnia 10 kwietnia 2017 r. brak było wniosku pełnomocnika z urzędu
adwokata K. K.
o przyznanie mu wynagrodzenia za udzielenie powódce nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dnia 6 marca 2018 r.
adwokat K. K. wniósł
wniosek o przyznanie mu wynagrodzenia za udzielenie powódce nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. oddalił wniosek adwokata K. K. ze względu na wygaśnięcie jego roszczenia, a postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. odrzucił zażalenie adwokata K. K. na postanowienie z dnia 16 marca 2018 r. Adwokat K. K. wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 13 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2018 r. odrzucił to zażalenie. Podkreślił, że jest ono niedopuszczalne stosownie do art. 394
1
k.p.c. Adwokat K. K. wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 3 sierpnia 2018 r., zarzucając
naruszenie art. 394
1
§ 2 w związku z art. 370 w związku z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 394
1
§ 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398
1
, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że zaskarżone
postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 3 sierpnia 2018 r. jest postanowieniem sądu drugiej instancji kończącym postępowanie w sprawie. Rozważanym postanowieniem może być np. postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację albo skargę kasacyjną. Nie jest nim natomiast postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu lub kosztach zastępstwa procesowego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 34, z dnia 6 grudnia 1996 r., II UZ 12/96, OSNAPiUS 1997, nr 15, poz. 279 i z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 28/07, OSNC 2008, nr 2, poz. 29; odmiennie postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2017 r., II UZ 106/17,
Biul. SN - IPUSiSP 2018, nr 3, s. 18
). Niedopuszczalne jest w związku z tym również zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, Biul. SN 2008, nr 4, s. 12 i z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 79).
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 396
6
§ 3 w związku z art. 394
1
§ 2 i § 3 k.p.c.).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI