IV CZ 110/07

Sygn. akt IV CZ 110/07 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 stycznia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) 
SSN Jan Górowski (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Strus 
 
w sprawie z wniosku M. G. i S. G. 
przy uczestnictwie J. Ś. i J. W. 
o rozgraniczenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2008 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania J. Ś.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt IV Ca 
(…), 
 
oddala zażalenie w części dotyczącej odrzucenia wniosku o doręczenie 
postanowienia z uzasadnieniem i odrzuca je w pozostałym zakresie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 września 2007 r. Sąd Okręgowy w R. 
oddalił wniosek uczestniczki J. Ś. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o 
doręczenie jej postanowienia z uzasadnieniem z dnia 25 czerwca 2007 r., oddalającego 
jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 18 grudnia 2006 r. o 
rozgraniczeniu nieruchomości, oraz odrzucił wniosek o doręczenie jej tego orzeczenia z 
uzasadnieniem. 
Ustalił, że uczestniczka ta w dniu 27 czerwca 2007 r. złożyła wniosek 
o doręczenie jej odpisu wskazanego orzeczenia z dnia 25 czerwca 2007 r. nie 
zawierający żądania uzasadnienia oraz o przesłanie jej także odpisu postanowienia 
także z 25 czerwca 2007 r. w przedmiocie kosztów sądowych zapadłego w wyniku 
zażalenia wnioskodawców M. G. i S. G. 

 
2 
J. Ś. nie była obecna przy ogłoszeniu postanowień w dniu 25 czerwca 2007 r. 
Zatelefonowała jednak w tym dniu do Sekretariatu Sądu i została wtedy poformowana 
przez kierownika zarówno o treści orzeczenia tj. o oddaleniu jej apelacji, jak również o 
możliwości złożenia skargi kasacyjnej. Pracownik ten pouczył skarżącą o tym, że w 
terminie 7 dni może złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia. 
W dniu 20 lipca 2007 r. J. Ś. wniosła wniosek o przywrócenie jej terminu do 
złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 25 czerwca 2007 
r., podnosząc, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i dołączyła do niego wniosek 
o doręczenie jej postanowienia z uzasadnieniem celem wniesienia skargi kasacyjnej. 
W zażaleniu pełnomocnik powódki zarzucając sprzeczność dokonanych ustaleń 
Sądu podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i wniósł o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu wniosku (pkt 2) oraz jego zmianę w dalszej 
części przez przywrócenie uchybionego terminu (pkt 1). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Wprawdzie w dniu 27 czerwca 2007 r. J. Ś. wniosła wniosek o doręczenie jej 
przedmiotowego postanowienia, ale skoro nie zawierał on żądania doręczenia jej 
uzasadnienia, to nie był złożony w trybie określonym w art. 387 § 3 k.p.c. Wniosek taki 
pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. orzeczenie 
Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1998 r., III CZ 149/98, nie publ.). 
Ponieważ uczestniczka wystąpiła z wnioskiem na podstawie art. 387 § 3 k.p.c. 
dopiero w dniu 20 lipca 2007 r. to nastąpiło to po terminie wymienionym w tym przepisie 
i z tego względu podlegał odrzuceniu (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 
marca 2000 r., IV CZ 18/00, OSNC 2000, nr 10, poz. 181). Wniosek spóźniony jest 
bezskuteczny w tym sensie, że nie otwiera drogi do wniesienia skargi kasacyjnej (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZ 86/01, nie publ.). 
Strona, która zaniechała wystąpienia przed upływem tygodnia od ogłoszenia 
orzeczenia z wnioskiem o jego doręczenie z uzasadnieniem nie jest uprawniona do 
wniesienia skargi kasacyjnej. Może ona jednak na ogólnych zasadach, żądać 
przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem celem 
wniesienia skargi kasacyjnej, co skarżąca uczyniła w piśmie z dnia 20 lipca 2007 r. 
Ponieważ został on zaskarżonym postanowieniem oddalony, dopuszczalność zażalenia 
w tej części zależała od odpowiedzi na pytanie, czy jest to orzeczenie kończące 
postępowanie w sprawie. 

 
3 
Uwzględniając dorobek judykatury i literatury można przyjąć, że do tej kategorii 
należą postanowienia, których uprawomocnienie się zamyka drogę do rozstrzygnięcia 
sprawy co do istoty przez sąd danej instancji, jeżeli w chwili ich wydania sąd jest 
zwolniony z obowiązku dalszego rozpoznawania sprawy (por. np. uchwały składu 
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego: z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 
1999, nr 5, poz. 87, z dnia 31 maja 2000 r., III CZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1 i z 
dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, ONSC 2001, nr 2, poz. 22 oraz 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, Biul. S.N. 
2005, nr 10, s. 14). Tymczasem niewątpliwie postępowanie o przywrócenie stronie 
terminu do dokonania czynności procesowej jest postępowaniem wpadkowym 
względem głównego nurtu postępowania. Celem tego postępowania nie jest, ani 
rozstrzyganie o zasadności roszczeń dochodzonych przez strony, ani też o 
dopuszczalności wyrokowania w sprawie. Zadanie sądu rozpoznającego wniosek strony 
o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej sprowadza się do oceny 
jego dopuszczalności i zasadności. W postępowaniu tym sąd ustala, czy zgłaszając 
wniosek strona zachowała wymagania formalne, oraz czy nie dokonanie czynności w 
przepisanym terminie nie było spowodowane przez okoliczności wywołane przez stronę. 
Nie są to jednak nigdy okoliczności składające się na podstawę faktyczną powództwa 
ani też okoliczności decydujące o dopuszczalności rozpoznawania sprawy. 
Postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o 
doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem nie jest postanowieniem kończącym 
postępowanie w sprawie, gdyż dopiero po jego rozpoznaniu zachodzi konieczność 
rozstrzygnięcia samego wniosku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 
marca 2001 r., III CZ 138/00 nie publ.). 
Z tego względu zażalenie o ile dotyczyło wniosku o przywrócenie terminu było 
niedopuszczalne, i w związku z tym podlegało odrzuceniu (art. 373 k.p.c. w zw. z art. 
39318 § 3 k.p.c.). 
Wprawdzie postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z 
uzasadnieniem sądu apelacyjnego jest postanowieniem kończącym postępowanie w 
sprawie i jako takie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego, niemniej w tej części 
zażalenie okazało się nieuzasadnione, skoro, jak to już zasygnalizowano, wniosek 
uczestniczki o doręczenie orzeczenia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem na 
podstawie art. 387 § 3 k.p.c. został złożony po upływie terminu przewidzianego w tym 
przepisie. 

 
4 
Niezaskarżalne, gdyż niekończące postępowania w sprawie postanowienie o 
oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu wywarło wpływ na wynik sprawy, ponieważ 
doprowadziło do odrzucenia wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem. 
Badanie na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. w 
wyniku tzw. uprzedniej kontroli prawidłowości tego orzeczenia przy rozpoznawaniu 
zażalenia na odrzucenie wniosku jest dopuszczalne (por. np. postanowienia Sądu 
Najwyższego: z dnia 8 marca 2000 r., I CZ 259/99, z dnia 15 stycznia 2001, II CZ 
197/04, z dnia 23 września 2004 r., III CZ 71/04 niepublikowane i z dnia 21 listopada 
2001, I CZ 165/01, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 102). Warunkiem jednak takiej kontroli 
niezaskarżalnego 
postanowienia, 
które 
miało 
wpływ 
na 
wynik 
sprawy, 
jest 
zamieszczenie w środku odwoławczym stosownego wniosku (por. postanowienia Sądu 
Najwyższego: z dnia 23 września 2004 r., III CZ 71/04 niepublikowane i z dnia 15 
stycznia 2001 r., I PZ 85/00, OSNP 2002 nr 19, poz. 464). Gdy w sprawie występuje 
profesjonalny pełnomocnik wniosek powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie 
ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich 
niewyrażonych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 
197/04 i powołane już z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, niepublikowane). 
Skarżąca takiego wniosku w zażaleniu nie zawarła, a same tylko rozważania 
dotyczące nietrafności orzeczenia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu nie 
mogą wywołać skutku określonego w art. 380 k.p.c. 
Na marginesie można zauważyć, że ocena dowodów zgodnie z zasadą 
bezpośredniości należy w zasadzie do sądu prowadzącego postępowanie dowodowe. 
Sąd Najwyższy jest sądem „prawa” a nie „faktów”. 
Z tych względów na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd 
Najwyższy w dalszej części zażalenie oddalił.