IV CZ 106/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie uchylające orzeczenie sądu pierwszej instancji, uznając, że sąd drugiej instancji prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o zasiedzenie służebności. Uczestniczka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że zażalenie przysługuje w celu kontroli prawidłowości uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie oceny meritum. Uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy, który zaniechał istotnych ustaleń faktycznych.
Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania E. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 kwietnia 2016 r., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 30 września 2015 r. w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia służebności. Uczestniczka E. B. zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 386 § 1, § 4 i § 6 k.p.c., i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 394[1] § 1[1] k.p.c., podkreślił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy, a nie ocena merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy oznacza niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia, co może wynikać z braku właściwie ustalonych podstaw faktycznych. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji, uchylając orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie narusza zasady dwuinstancyjności. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ zaniechał poczynienia istotnych ustaleń faktycznych, ograniczając się jedynie do ogólnej oceny prawnej dopuszczalności zaliczenia posiadania służebności. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie narusza przepisów postępowania cywilnego, jeśli prawidłowo stwierdzi nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że celem zażalenia do SN w przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania jest kontrola prawidłowości tej czynności, a nie ocena meritum. Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, wynikające z braku istotnych ustaleń faktycznych, uzasadnia uchylenie orzeczenia przez sąd drugiej instancji bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Starosta R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Spółka Akcyjna w G. | spółka | wnioskodawca |
| E. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| Skarb Państwa - Starosta R. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja art. 176
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy, który zaniechał poczynienia istotnych ustaleń faktycznych. Zażalenie do Sądu Najwyższego w tym trybie służy kontroli prawidłowości uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie ocenie meritum.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 386 § 1, § 4 i § 6 k.p.c. przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy Nierozpoznanie istoty sprawy oznacza niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia. Sąd pierwszej instancji poprzestając jedynie na ogólnej ocenie prawnej dopuszczalności zaliczenia posiadania służebności przez poprzednika wnioskodawcy zaniechał poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych.
Skład orzekający
Hubert Wrzeszcz
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Iwona Koper
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zażalenia do Sądu Najwyższego w przypadku uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także pojęcie nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania zażaleniowego i sytuacji nierozpoznania istoty sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące kontroli orzeczeń przez Sąd Najwyższy i pojęcia nierozpoznania istoty sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy Sąd Najwyższy może uchylić decyzję sądu drugiej instancji? Kluczowa interpretacja przepisów o zażaleniu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 106/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku E. Spółki Akcyjnej w G. przy uczestnictwie E. B. i Skarbu Państwa - Starosty R. o stwierdzenie zasiedzenia służebności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2017 r., zażalenia uczestniczki postępowania E. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I Ca [...], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w W. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 30 września 2015 r., w sprawie z wniosku E. SA w G., z udziałem E. B. i Skarbu Państwa - Starosty R., o stwierdzenie zasiedzenia służebności. Postanowienie zaskarżyła uczestniczka E. B. zarzucając naruszenie art. 386 § 1, § 4 i § 6 k.p.c. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 394 1 § 1 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Taka konstrukcja oznacza, że Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II CZ 26/13, niepubl.). Nierozpoznanie istoty sprawy oznacza niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia. Dotyczy to również sytuacji, w której sąd pierwszej instancji dokonał oceny prawnej roszczenia bez oparcia jej o właściwie ustaloną podstawę faktyczną i w sprawie zachodzi potrzeba poczynienia po raz pierwszy niezbędnych ustaleń faktycznych. Skorzystanie w takim wypadku z możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, zagwarantowaną w art. 176 Konstytucji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2015 r., I CZ 68/15, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., I CZ 168/12, OSNC 2013, nr 5, poz. 68). Taka sytuacja wystąpiła w sprawie, gdyż Sąd I instancji poprzestając jedynie na ogólnej ocenie prawnej dopuszczalności zaliczenia posiadania służebności przez poprzednika wnioskodawcy zaniechał poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych. Dlatego Sąd Okręgowy - przyjmując, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy - nie naruszył art. 386 § 4 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu. jw l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI