IV CZ 106/14

Sąd Najwyższy2015-02-25
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenieskarga kasacyjnapostępowanie nieprocesowewniosek o doręczenieuzasadnienie orzeczeniaSąd Najwyższywspółuczestnictwo procesowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że wniosek o doręczenie uzasadnienia był jednoznaczny i złożony tylko przez jedną stronę.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania J. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z., który odrzucił jego skargę kasacyjną. Powodem odrzucenia było złożenie wniosku o doręczenie uzasadnienia orzeczenia jedynie przez wnioskodawczynię M. S., co uniemożliwiło zaskarżenie skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek był jednoznaczny i nie było podstaw do stosowania przepisów o współuczestnictwie procesowym w postępowaniu nieprocesowym, oddalając tym samym zażalenie.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie uczestnika postępowania J. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 16 września 2014 r., którym odrzucono skargę kasacyjną J. S. od postanowienia z dnia 9 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi tym, że wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, który jest warunkiem dopuszczalności skargi kasacyjnej, złożyła wyłącznie wnioskodawczyni M. S. Uczestnik J. S. w swoim zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących współuczestnictwa procesowego i obowiązku wzywania do uzupełnienia braków pisma. Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonej wykładni art. 3985 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podkreślił, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera się tylko po złożeniu wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. W przedmiotowej sprawie wniosek ten był jasny i złożony wyraźnie w imieniu wnioskodawczyni, co wykluczało potrzebę postępowania naprawczego. Sąd Najwyższy uznał również za chybione zarzuty dotyczące współuczestnictwa procesowego, wskazując, że przepisy te dotyczą postępowań procesowych, a w postępowaniu nieprocesowym (jak sprawa o zasiedzenie) status uczestnika regulowany jest odrębnie, co wyłącza stosowanie przepisów o współuczestnictwie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, termin do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera się tylko dla strony, która złożyła wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem musi być złożony przez stronę, która chce zaskarżyć orzeczenie skargą kasacyjną. Jeśli wniosek jest jasny i złożony w imieniu konkretnej strony, brak jest podstaw do stosowania przepisów o postępowaniu naprawczym lub do rozszerzania skutków wniosku na inne strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Starosta T.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
małoletni M. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
I. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Skarb Państwa - Starosta T.organ_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 3985 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera się tylko wówczas, gdy strona w ustawowym terminie złożyła wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o zażaleniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym w postępowaniu nieprocesowym musi być odpowiednie.

k.p.c. art. 73 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy współuczestnictwa jednolitego w postępowaniu procesowym.

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy warunków wniesienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 3982 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków pisma.

k.p.c. art. 72

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy współuczestnictwa procesowego.

k.p.c. art. 510

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy statusu uczestnika w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o zażaleniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem został złożony wyłącznie przez wnioskodawczynię M. S., co uniemożliwiało zaskarżenie skargą kasacyjną przez uczestnika J. S. Przepisy o współuczestnictwie procesowym nie mają zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 73 § 2 oraz art. 3986 § 2 w zw. z art 3982 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie współuczestnictwa koniecznego i jednolitego między wnioskodawczynią a uczestnikiem. Naruszenie art. 130 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wezwania pełnomocnika do wskazania, czy wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony w imieniu obojga stron.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 3985 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ma skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten otwiera się tylko wówczas, gdy strona w ustawowym terminie złożyła wniosek o takie doręczenie. Pojęcie współuczestnictwa procesowego odnosi się do występowania po stronie powoda lub pozwanego w sprawie rozpoznawanej w trybie procesowym (art. 72 k.p.c.). Stosowanie w postępowaniu nieprocesowym przepisów o procesie musi być odpowiednie (art. 13 § 2 k.p.c.), co z uwagi na samodzielną regulację kwestii podmiotowych nakazuje wyłączenie przepisów dotyczących współuczestnictwa.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Jan Górowski

członek

Anna Owczarek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w kontekście wniosku o doręczenie uzasadnienia i stosowania przepisów o współuczestnictwie procesowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu nieprocesowym; nie rozstrzyga meritum sprawy o zasiedzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wnoszeniem skargi kasacyjnej i stosowaniem przepisów o współuczestnictwie w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy wniosek o uzasadnienie otwiera drzwi do Sądu Najwyższego – i dla kogo?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 106/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku M. S. przy uczestnictwie małoletniego M. S., J. S., I. S., J. S. i Skarbu Państwa - Starosty T. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 lutego 2015 r., zażalenia uczestnika postępowania J. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 16 września 2014 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 16 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Z. odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania J. S. od postanowienia z dnia 9 kwietnia 2014 r. wskazując, że wniosek o doręczenie tego orzeczenia, będącego warunkiem jego zaskarżenia skargą kasacyjną, złożyła wyłącznie wnioskodawczyni M. S. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik J. S. Wnosząc o uchylenie orzeczenia zarzucił naruszenie art. 73 § 2 oraz art. 3986 § 2 w zw. z art 3982 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie, że pomiędzy wnioskodawczynią a uczestnikiem zachodzi współuczestnictwo konieczne i jednolite, wynikające z łączącego ich związku małżeńskiego oraz ustroju wspólności majątkowej, oraz naruszenie art. 130 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wezwania pełnomocnika, reprezentującego obok wnioskodawczyni także uczestnika do wskazania, czy wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia został wniesiony w imieniu ich obojga, czy też wyłącznie w imieniu wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy zważył: Zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 3985 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ma skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten otwiera się tylko wówczas, gdy strona w ustawowym terminie złożyła wniosek o takie doręczenie. Jego zachowanie stanowi bezwzględną przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 listopada 1999 r., III CZ 140/99, nie publ.; z dnia 2 grudnia 1999 r., III CZ 142/99, nie publ.; z dnia 6 grudnia 1999 r., III CZ 145/99, nie publ.; z dnia 13 października 2005 r., I CZ 111/05, nie publ.; z dnia 29 września 2006 r., I CSK 304/06, nie publ.; z dnia 29 listopada 2006 r., II PZ 53/06, OSNAPUS 2008, nr 7- 8, poz. 107; z dnia 28 marca 2007 r., III CSK 66/07, nie publ.; z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 89/07, nie publ.; z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 94/07, nie publ.; z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 33/08, nie publ.; z dnia 28 sierpnia 2008 r., I CSK 342/08, nie publ.; z dnia 16 czerwca 2009 r., V CZ 25/09, nie publ.; z dnia 3 28 czerwca 2010 r., I CSK 331/10, niepubl.; z dnia 30 czerwca 2010 r., V CZ 46/10, nie publ.; z dnia 17 października 2012 r., I CZ 124/12, nie publ.). Jeżeli treść takiego wniosku jest jasna, a tak było w przedmiotowym wypadku, skoro pełnomocnik wyraźnie wskazała w nagłówku pisma, że działa w imieniu wnioskodawczyni M. S., a w treści że w imieniu mocodawcy wnosi o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem jej – jako pełnomocnikowi wnioskodawczyni to brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 130 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Oczywiście chybione są także dalsze zarzuty zażalenia. Pojęcie współuczestnictwa procesowego odnosi się do występowania po stronie powoda lub pozwanego w sprawie rozpoznawanej w trybie procesowym (art. 72 k.p.c.). Może ono mieć postać współuczestnictwa formalnego (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.) albo materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.), a to ostatnie zostać dodatkowo zakwalifikowane jako współuczestnictwo konieczne (art. 72 § 2 k.p.c.) lub jednolite (art. 73 § 2 k.p.c.). W trybie postępowania nieprocesowego, w którym toczy się sprawa o stwierdzenie zasiedzenia, status uczestnika jest uregulowany odrębnie w art. 510 k.p.c. poprzez wskazanie, że zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Stosowanie w postępowaniu nieprocesowym przepisów o procesie musi być odpowiednie (art. 13 § 2 k.p.c.), co z uwagi na samodzielną regulację kwestii podmiotowych nakazuje wyłączenie przepisów dotyczących współuczestnictwa (por. nie publikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 czerwca 1965 r., II CZ 51/65, z dnia 9 grudnia 2011 r., III CZ 71/11, z dnia 17 października 2012 r., I CZ 124/12). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI