IV CZ 103/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego, uznając, że uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji z powodu konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego nie było uzasadnione w modelu apelacji pełnej.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy, analizując zakres kontroli orzeczenia kasatoryjnego, stwierdził, że w modelu apelacji pełnej sąd odwoławczy jest uprawniony do samodzielnego ustalenia podstawy faktycznej i prawnej, a konieczność częściowego uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia uchylenia wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 stycznia 2014 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 czerwca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy uznał, że ocena Sądu pierwszej instancji o pozorności umowy była przedwczesna i wymagała uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym przesłuchania powoda i ewentualnie świadka K. S. Pozwana w zażaleniu kwestionowała zasadność uchylenia wyroku Sądu Rejonowego, twierdząc, że był on wydany prawidłowo i przesłuchanie powoda było zbędne. Sąd Najwyższy przypomniał, że zakres kontroli orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji jest ograniczony do zbadania prawidłowości zakwalifikowania sytuacji procesowej jako odpowiadającej podstawie orzeczenia oraz stwierdzenia nieważności postępowania. Sąd Najwyższy nie bada zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego, które nie dotyczą nierozpoznania istoty sprawy lub konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Stwierdzono, że w modelu apelacji pełnej sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę od nowa i jest uprawniony do samodzielnego ustalenia podstawy faktycznej i prawnej. W związku z tym, konieczność częściowego uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, w modelu apelacji pełnej sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę od nowa i jest uprawniony do samodzielnego ustalenia podstawy faktycznej i prawnej, a stwierdzona przy rozpoznawaniu apelacji konieczność częściowego uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w modelu apelacji pełnej sąd odwoławczy ma szerokie uprawnienia do merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym do samodzielnego ustalenia podstawy faktycznej i prawnej. Konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego nie jest samoistną przesłanką do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, jeśli sąd odwoławczy może sam przeprowadzić te dowody lub dokonać ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. R. | osoba_fizyczna | powód |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji w postaci nierozpoznania istoty sprawy albo konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kontroli Sądu Najwyższego orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kontroli Sądu Najwyższego orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 394 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 394 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy uznał, że w modelu apelacji pełnej sąd odwoławczy ma prawo do samodzielnego ustalenia podstawy faktycznej i prawnej, a konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Pozwana argumentowała, że wyrok Sądu pierwszej instancji był prawidłowy i nie było potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Zakres kontroli Sądu Najwyższego orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji [...] jest ograniczony jedynie do zbadanie prawidłowości zakwalifikowania przez sąd określonej sytuacji procesowej, jako odpowiadającej przyjętej podstawie tego orzeczenia. Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Najwyższy nie bada zarzutów naruszenia prawa materialnego i zarzutów procesowych, które nie dotyczą określonych w art. 386 § 4 k.p.c. przesłanek uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji w postaci nierozpoznanie istoty sprawy albo konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W przyjętym przez ustawę modelu apelacji pełnej postępowanie apelacyjne obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy, a sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę od nowa. Stwierdzona przy rozpoznawaniu apelacji konieczność częściowego uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia więc uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący, sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji oraz zasady stosowania art. 386 § 4 k.p.c. w kontekście modelu apelacji pełnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zażaleniowego na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji w modelu apelacji pełnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego i zasad stosowania apelacji pełnej, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok? Kluczowa interpretacja art. 386 § 4 k.p.c.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 103/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa P. R. przeciwko K. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2015 r., zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt XII Ga […], uchyla zaskarżony wyrok, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w G. , na skutek apelacji powoda, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 czerwca 2013 r. i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy uznał, że ocena Sądu pierwszej instancji, iż sporna umowa została przez strony zawarta dla pozoru jest przedwczesna z uwagi na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony i ewentualnie, po rozważeniu okoliczności sprawy, przez dodatkowe przesłuchanie w charakterze świadka K. S. Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła zażaleniem pozwana, kwestionując zasadność i potrzebę uchylenia wyroku Sądu Rejonowego. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany bez naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności w świetle zebranych w sprawie dowodów przesłuchanie powoda było zbędne. W niosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie od powoda kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakres kontroli Sądu Najwyższego orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji, zaskarżonego na podstawie art. 394 1 § 1 1 k.p.c., jest ograniczony jedynie do zbadanie prawidłowości zakwalifikowania przez sąd określonej sytuacji procesowej, jako odpowiadającej przyjętej podstawie tego orzeczenia (m. innymi postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, OSNC 2013, nr 3, poz. 14, z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, nie publ., z dnia 10 stycznia 2013, IV CZ 166/12 nie publ.). Sąd Najwyższy poddaje także kontroli prawidłowość stwierdzenia nieważności postępowania przez sąd drugiej instancji (postanowienia SN z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12 i z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, OSNC 2013 nr 4, poz. 54). Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Najwyższy nie bada zarzutów naruszenia prawa materialnego i zarzutów procesowych, które nie dotyczą określonych w art. 386 § 4 k.p.c. przesłanek uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji w postaci nierozpoznanie istoty sprawy albo konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego, który nie jest ograniczony uzasadnieniem wniosku zażalenia o uchylenie zaskarżonego orzeczenia jest zbadanie, czy zachodziły określone wart. 386 § 4 k.p.c. formalne przesłanki do wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia kasatoryjnego. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego ze względu na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych dowodów osobowych. W przyjętym przez ustawę modelu apelacji pełnej postępowanie apelacyjne obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy, a sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę od nowa. Sąd odwoławczy jest więc uprawniony do samodzielnego ustalenia podstawy faktycznej (z ograniczeniami, które wyznaczają procesowe zarzuty apelacji) i prawnej orzeczenia w poddanej pod jego osąd sprawie. Stwierdzona przy rozpoznawaniu apelacji konieczność częściowego uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia więc uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Mając to na względzie Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 394 1 § 3 w zw. z art. 398 15 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 394 1 § 3 w zw. z art. 398 21 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI