IV CZ 10/20

Sąd Najwyższy2020-06-24
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnadoręczeniaProkuratoria GeneralnaSkarb Państwatermin procesowypostępowanie cywilneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem powinno nastąpić do Prokuratorii Generalnej, a nie do pełnomocnika procesowego Skarbu Państwa.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną Skarbu Państwa z powodu wniesienia jej po terminie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących doręczeń, wskazując, że orzeczenie z uzasadnieniem powinno być doręczone Prokuratorii Generalnej, a nie jego pełnomocnikowi. Sąd Najwyższy przychylił się do tego argumentu, uchylając postanowienie sądu niższej instancji.

Sąd Okręgowy w T. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. od postanowienia z dnia 31 maja 2019 r., uznając ją za wniesioną po upływie ustawowego terminu. Wnioskodawca złożył zażalenie, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 398⁶ § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 133 § 3 zdanie drugie k.p.c. Głównym argumentem było to, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu, ponieważ zaskarżone orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi strony, a nie organowi właściwemu do reprezentowania Skarbu Państwa, czyli Prokuratorii Generalnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że zgodnie z ustawą o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym należy do Prokuratorii Generalnej, a doręczenia pism i orzeczeń w takich sprawach dokonuje się do Urzędu Prokuratorii Generalnej. Przepis ten wyłącza stosowanie art. 133 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut skarżącego jest słuszny, a termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu od doręczenia orzeczenia pełnomocnikowi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem Skarbu Państwa, w sprawach gdzie zastępstwo procesowe wykonuje Prokuratoria Generalna, powinno nastąpić do Urzędu Prokuratorii Generalnej.

Uzasadnienie

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że Prokuratoria Generalna ma wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym, a doręczenia pism i orzeczeń dokonuje się do Urzędu Prokuratorii Generalnej, co wyłącza stosowanie przepisów o doręczeniach do pełnomocnika procesowego w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawca (Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G.)

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G.instytucjawnioskodawca
D. B.osoba_fizycznauczestnik
C. M.osoba_fizycznauczestnik
E. M.osoba_fizycznauczestnik
A. K.osoba_fizycznauczestnik
L. W.osoba_fizycznauczestnik
A. W.osoba_fizycznauczestnik
J. W.osoba_fizycznauczestnik
F. M.osoba_fizycznauczestnik
P. M.osoba_fizycznauczestnik
J. M.osoba_fizycznauczestnik
H. M.osoba_fizycznauczestnik
K. M.osoba_fizycznauczestnik
D. M.osoba_fizycznauczestnik
A. L.osoba_fizycznauczestnik
A. M.osoba_fizycznauczestnik
L. M.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

ustawa o PGRP art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

Określa wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym przez Prokuratorię Generalną.

ustawa o PGRP art. 44

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje dokonywanie doręczeń pism i orzeczeń do Urzędu Prokuratorii Generalnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sytuacji, w której skarga kasacyjna została wniesiona po terminie.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach, w których przepisy szczególne nie regulują danego zagadnienia.

k.p.c. art. 133 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy doręczeń pism sądowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 listopada 2019 r.

k.p.c. art. 398¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem Skarbu Państwa powinno nastąpić do Prokuratorii Generalnej, a nie do profesjonalnego pełnomocnika. Przepis art. 44 ustawy o Prokuratorii Generalnej wyłącza stosowanie art. 133 § 3 k.p.c. w zakresie doręczeń do Prokuratorii Generalnej.

Godne uwagi sformułowania

Do zadań Prokuratorii Generalnej należy wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym sądy mają obowiązek stosować art. 44 ustawy o PGRP z urzędu

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący, sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w sprawach Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną, zwłaszcza w kontekście terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Skarbu Państwa i roli Prokuratorii Generalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim są doręczenia w sprawach Skarbu Państwa, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów. Pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne aspekty postępowania.

Błąd w doręczeniu orzeczenia Skarbu Państwa: Sąd Najwyższy uchyla decyzję o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 10/20
POSTANOWIENIE
Dnia 24 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marian Kocon
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego
Lasy Państwowe Nadleśnictwo G.
‎
przy uczestnictwie D. B., C. M., E.M., A. K., L. W., A. W., J. W., F. M., P. M., J. M.,
H. M., K. M., D. M., A. L., A. M. i L. M.
‎
o stwierdzenie zasiedzenia,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 24 czerwca 2020 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w T.
‎
z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VIII Ca (…),
uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. od postanowienia tego Sądu z dnia 31 maja 2019 r. z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego terminu.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 398
6
§ 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., art. 133 § 3 zdanie drugie k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 listopada 2019 r.). Wskazał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez Skarb Państwa nie rozpoczął biegu, gdyż zaskarżone orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone jego profesjonalnemu pełnomocnikowi, zamiast organowi uprawnionemu do reprezentowania Skarbu Państwa przed sądem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Do zadań Prokuratorii Generalnej należy wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2020 r., poz. 762; dalej: „ustawa o PGRP”). W sprawach, w których zastępstwo wykonuje Prokuratoria Generalna, sąd, trybunał lub inny organ orzekający dokonuje doręczeń pism i orzeczeń do Urzędu Prokuratorii Generalnej (art. 44 ustawy o PGRP). Przepis ten wyłącza stosowanie art. 133 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 listopada 2019 r.,
W sprawach, w których Prokuratoria Generalna wykonuje zastępstwo wyłączne Skarbu Państwa (art. 4 ust. 1 pkt 1) oraz zastępstwo obligatoryjne Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych (art. 7 ust. 2, art. 12 ust. 4), doręczeń do Urzędu Prokuratorii Generalnej dokonuje się od samego początku - na każdym etapie postępowania - do chwili ustania zastępstwa Prokuratorii, czyli do zakończenia sprawy, przy czym sądy mają obowiązek stosować art. 44 ustawy o PGRP z urzędu. Skoro Prokuratoria Generalna ma obowiązek podejmować czynności zastępstwa z mocy ustawy, nie musi zgłaszać się do sprawy, żeby sąd, trybunał lub inny organ orzekający miał obowiązek dokonywać doręczeń do Urzędu Prokuratorii Generalnej.
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w którym czynności wykonuje Prokuratoria, doręczenia powinny być dokonywane zgodnie z art. 44 ustawy o PGRP także wtedy, gdy odnoszą się do czynności związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, które są podejmowane przed sądem powszechnym (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I CSK415/06, nie publ.; z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II CSK 616/13, nie publ; z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III CSK 263/13, nie publ.).
Nie można zatem odmówić słuszności zarzutowi skarżącego w części podważającej ocenę, że termin do wniesienia przez wnioskodawcę skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 31 maja 2019 r. rozpoczął bieg od doręczenia tego orzeczenia z uzasadnieniem pełnomocnikowi Skarbu Państwa. Wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanka odrzucenia skargi kasacyjnej nie mogła usprawiedliwiać wydania tego rozstrzygnięcia.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
15
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI