IV CZ 10/09

Sąd Najwyższy2009-02-26
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargazażaleniepełnomocnik z urzęduterminy procesowenienależyta reprezentacjapodrobione dokumentySąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając ją za spóźnioną i niezasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki J.K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga ta była oparta na zarzutach nienależytej reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu oraz oparcia wyroku na podrobionych dokumentach. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako spóźnioną i niezasadną. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że nie wykazano nieważności postępowania, a zarzuty dotyczące spóźnienia skargi były uzasadnione.

Sąd Najwyższy w składzie Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący), Grzegorz Misiurek i Zbigniew Strus (sprawozdawca) rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2009 r. zażalenie powódki J.K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 października 2008 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie była oparta na dwóch podstawach: pozbawieniu skarżącej możności działania ze względu na nienależytą reprezentację przez pełnomocnika z urzędu oraz oparciu wyroku na podrobionych dokumentach. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając pierwszą podstawę za wyłączoną przez bezsporny udział adwokata w sprawie, a drugą za spóźnioną, gdyż dokumenty były znane skarżącej już wcześniej. Sąd Najwyższy zważył, że nie wykazano nieważności postępowania z powodu pozbawienia skarżącej możności obrony praw. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania z powodu rozpoznania skargi przed wykonaniem postanowienia o zwolnieniu od kosztów i ustanowieniu pełnomocnika, Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie o odrzuceniu skargi wniesionej po terminie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego związane z pierwszą podstawą skargi nie wykazywało związku z terminem wyznaczenia pełnomocnika, a w zażaleniu nie przytoczono argumentów na temat jego działania przed terminem posiedzenia niejawnego. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Przyznano również pełnomocnikowi z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bezsporny udział adwokata w sprawie wyłącza podstawę wznowienia określoną w art. 401 ust. 2 k.p.c. w obu postaciach, zwłaszcza że pozbawienie możności działania musiałoby wynikać z naruszenia prawa przez sąd, a nie z błędu pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że formalny udział pełnomocnika z urzędu wyklucza możliwość wznowienia postępowania z powodu nienależytej reprezentacji lub pozbawienia możności działania, chyba że naruszenie prawa wynikałoby bezpośrednio od sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
J.K.osoba_fizycznapowódka
M.B.osoba_fizycznapozwana
K.D.osoba_fizycznapozwana
E.L.osoba_fizycznapozwana
J.M.osoba_fizycznapozwana
A.C.osoba_fizycznapozwana
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjnyorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 401 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 407 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 408

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania była spóźniona. Bezsporny udział pełnomocnika z urzędu wyłącza podstawę wznowienia z powodu nienależytej reprezentacji. Pozbawienie możności działania musiałoby wynikać z naruszenia prawa przez sąd, a nie z błędu pełnomocnika. Postanowienie o odrzuceniu skargi wniesionej po terminie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Nie wykazano nieważności postępowania.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu rozpoznania skargi przed wykonaniem postanowienia o zwolnieniu od kosztów i ustanowieniu pełnomocnika. Obraza art. 233 § 1 k.p.c. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

bezsporny udział adwokata w sprawie toczącej się przed tym Sądem wyłącza podstawę wznowienia pozbawienie możności działania musiałoby wynikać z naruszenia prawa przez sąd, a nie z ewentualnego błędu pełnomocnika postanowienie odrzucające skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie może być wydane na posiedzeniu niejawnym

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

członek

Zbigniew Strus

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności w kontekście nienależytej reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu oraz spóźnienia skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych przez skarżącą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury wznowienia postępowania i zarzutów związanych z reprezentacją prawną oraz dowodami, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Kiedy spóźniona skarga o wznowienie postępowania nie ma szans na uwzględnienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów pomocy prawnej: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 10/09 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 lutego 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek 
SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi J.K. 
o wznowienie postępowania w sprawie [...] Sądu Apelacyjnego  
w sprawie z powództwa J.K. 
przeciwko M.B., K.D., E.L., J.M. i A.C. 
o zadośćuczynienie i odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 26 lutego 2009 r., 
zażalenia powódki 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt [...], 
 
 
oddala zażalenie i przyznaje adwokatowi A.Ś. prowadzącemu 
Kancelarię Adwokacką kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) 
złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, od 
Skarbu 
Państwa 
- 
Sąd 
Apelacyjny, 
tytułem 
zwrotu 
nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z 
urzędu. 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z 16 października 2008 r. odrzucił skargę 
powódki o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem  Sądu 
Apelacyjnego z 16 marca 2004 r. opartą na zarzucie pozbawienia skarżącej  
możności działania ze względu na nienależytą reprezentacje przez pełnomocnika 
ustanowionego przez sąd, przejawiającą się obojętnym stosunkiem do całości 
postępowania, nieudzielaniem porad i w ogóle pomocy a ponadto wprowadzaniem 
w błąd powódki zmyślonymi twierdzeniami. W skardze powódka zarzuciła również 
pozbawienie jej przez sąd możności działania przez niedoręczanie kopii 
dokumentów stanowiących dowody w sprawie . 
Drugą podstawę skargi wypełnił zarzut oparcia wyroku na podrobionych 
dokumentach. Skarżąca wymieniła zaświadczenie od dr E.W., zaświadczenie 
prywatne i protokół egzaminacyjny nr [...]. 
Należy dodać, że sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem Sądu 
Apelacyjnego z 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt [...], oddalającym apelację powódki od 
wyroku oddalającego jej powództwo o odszkodowanie za szkodę poniesioną 
wskutek nienależytego przygotowania powódki do egzaminu kończącego kurs 
kierowców i uniemożliwienie jej uzyskania pozwolenia na prowadzenie pojazdów. 
Odnośnie do pierwszej podstawy skargi o wznowienie Sąd Apelacyjny wraził 
zapatrywanie, że  bezsporny udział adwokata w sprawie toczącej się przed tym 
Sądem  wyłącza podstawę wznowienia określoną w art. 401 ust. 2 k.p.c. w obydwu 
postaciach, tj. nienależytej reprezentacji i pozbawienia możności działania, 
tym bardziej, że pozbawienie możności działania musiałoby wynikać z naruszenia 
prawa przez sąd, a nie z ewentualnego błędu pełnomocnika.  
Zarzuty podniesione w ramach drugiej podstawy Sąd Apelacyjny uznał za 
spóźnione, ponieważ dokumenty powoływane przez skarżącą były jej znane już 
w dniu 15 grudnia 2006 r. kiedy składała po raz pierwszy skargę o wznowienie 
postępowania opartą na takiej samej podstawie, która to skarga została powódce 
zwrócona z powodu nieusunięcia braków formalnych.  

 
3 
Ponowna  skarga złożona 10 września 2008 r. jest spóźniona, ponieważ 
powódka nie dotrzymała terminu trzymiesięcznego ustanowionego w art. 407 § 1 
k.p.c. 
 
Powódka  reprezentowana przez pełnomocnika  ustanowionego z urzędu, 
w zażaleniu na to postanowienie domagała się jego uchylenia, podnosząc zarzut 
nieważności 
postępowania 
wszczętego 
na 
skutek 
skargi 
o 
wznowienie 
postępowania, 
polegającego 
na 
rozpoznaniu 
skargi 
przed 
wykonaniem 
postanowienia z 9 października 2008 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącej  od 
kosztów sądowych  i ustanowienia dla niej  adwokata, a ponadto obrazę art. 233 
§ 1 k.p.c. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego  
zebranego 
w 
sprawie. 
W 
zażaleniu 
zamieszczono 
żądanie 
przyznania 
pełnomocnikowi 
– 
adwokatowi 
zwrotu 
niepokrytych 
kosztów 
zastępstwa 
procesowego . 
  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia skarżącej możności 
obrony swych praw w postępowaniu wszczętym skargą o wznowienie nie została 
wykazana. Z art. 410 § 1 zdanie drugie k.p.c. wynika, że postanowienie 
odrzucające  skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną 
lub nieopartą na ustawowej podstawie może być wydane na posiedzeniu 
niejawnym. Art. 410 § 2 k.p.c. dopuszcza uzupełnienie skargi w razie wątpliwości 
co do jej dopuszczalności i w takim wypadku nie można byłoby wykluczyć związku 
między pominięciem pełnomocnika już ustanowionego przez sąd lecz jeszcze 
niewyznaczonego, a treścią rozstrzygnięcia. Postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z 9 października 2008 r. wskazuje jednak "inne" przyczyny odrzucenia skargi, 
nieobjęte § 2. W takim wypadku zawiadomienie pełnomocnika o wyznaczeniu do 
reprezentowania powódki przed rozstrzygnięciem skargi mogłoby prowadzić  
przede wszystkim do zmiany podstawy skargi, co ze względu na jej znaczenie 
w określeniu kognicji sądu właściwego oznaczałoby wniesienie odrębnej skargi 
o wznowienie postępowania. Taka możliwość w odniesieniu do pierwszej 
z wymienionych podstaw teoretycznie nadal istnieje, ze względu na art. 408 k.p.c. 
 
Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego związane z pierwszą podstawą nie 

 
4 
wykazuje żadnego związku z terminem wyznaczenia pełnomocnika. W zażaleniu   
nie przytoczono argumentów, na czym miałoby polegać działanie pełnomocnika 
przed terminem posiedzenia niejawnego, a pismo to nie wskazuje jakiejkolwiek 
postaci, ani możliwości takiego działania. W związku z tym zażalenie podlega 
oddaleniu na podstawie art. 3941 § 2 i 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. 
 
Stosownie do postanowień §§ 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002 r., nr 163, poz. 1348 
ze zm.) pełnomocnikowi, który złożył oświadczenie przewidziane w § 20 przyznano 
zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powiększonych o należny podatek 
od towarów i usług (§ 2 ust. 3 i § 20 rozp.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI