IV CZ 1/11

Sąd Najwyższy2011-04-14
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegopełnomocnictwozakres umocowaniainterpretacja pełnomocnictwaSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie gminy na postanowienie o kosztach procesu, uznając pełnomocnictwo powoda za skuteczne w całej instancji.

Gmina wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach procesu, kwestionując umocowanie pełnomocnika powoda do reprezentowania go przed sądem drugiej instancji. Sąd Najwyższy uznał, że pełnomocnictwo udzielone w sposób nieprecyzyjny powinno być interpretowane jako obejmujące całe postępowanie, a nie tylko pierwszą instancję, zwłaszcza w świetle zgodnych działań stron i sądu odwoławczego. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone.

Sprawa dotyczyła zażalenia Gminy M. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, nakazał usunięcie magistrali wodociągowej z nieruchomości powoda J. S. i oddalił powództwo o zapłatę. Zasądził od pozwanej Gminy na rzecz powoda kwotę 2.604 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. Gmina zaskarżyła część tej kwoty (1.800 zł) dotyczącą kosztów zastępstwa procesowego, argumentując, że pełnomocnictwo powoda obejmowało jedynie postępowanie przed Sądem Okręgowym. Sąd Najwyższy, analizując treść pełnomocnictwa i okoliczności sprawy, uznał, że nieprecyzyjne sformułowanie nie ograniczało umocowania do pierwszej instancji. Wskazał, że wskazanie sygnatury i sądu miało charakter identyfikacyjny, a czynności stron i sądu odwoławczego potwierdzały przekonanie o pełnym umocowaniu pełnomocnika. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, pełnomocnictwo udzielone w sposób nieprecyzyjny, wskazujące jedynie sygnaturę i sąd pierwszej instancji, należy interpretować jako obejmujące umocowanie do działania w całym postępowaniu aż do jego prawomocnego zakończenia, jeśli nie ma wyraźnych zwrotów ograniczających ten zakres.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak wyraźnych zwrotów ograniczających pełnomocnictwo do pierwszej instancji oraz zgodne działania stron i sądu odwoławczego wskazują na wolę mocodawcy objęcia umocowaniem całego postępowania. Wskazanie sygnatury i sądu miało charakter identyfikacyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznapowód
Gmina M.instytucjapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo udzielone w sposób nieprecyzyjny obejmuje całe postępowanie, jeśli nie ma wyraźnych ograniczeń. Wskazanie sygnatury i sądu w pełnomocnictwie ma charakter identyfikacyjny, a nie ograniczający zakres umocowania. Działania stron i sądu odwoławczego potwierdzają zgodne przekonanie o pełnym umocowaniu pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo procesowe obejmowało jedynie postępowanie przed Sądem Okręgowym, a nie przed Sądem Apelacyjnym. Pełnomocnik powoda nie był uprawniony do działania w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Pełnomocnictwo, którego powód udzielił w toku postępowania zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny, zakres tego pełnomocnictwa nie wynika jasno z jego treści, co powoduje konieczność dokonania jego interpretacji z uwzględnieniem okoliczności sprawy w celu odtworzenia rzeczywistej woli stron, a zwłaszcza woli samego mocodawcy. Zważywszy, że udzielone przez powoda pełnomocnictwo upoważniało do zastępowanie go „w sprawie”, należało przyjąć, że chodziło o umocowanie do działania w całym toczącym się w sprawie postępowaniu aż do jego prawomocnego zakończenia, a wskazanie sygnatury oraz Sądu, przed którym toczyło się postępowanie, miało jedynie służyć identyfikacji sprawy.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący, sprawozdawca

Mirosław Bączyk

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pełnomocnictwa procesowego w sytuacji nieprecyzyjnego sformułowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy brak jest wyraźnych ograniczeń w pełnomocnictwie i można wnioskować o woli stron na podstawie okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z zakresem pełnomocnictwa, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Pełnomocnictwo nieprecyzyjne – czy działa w całej sprawie?

Dane finansowe

WPS: 909 PLN

zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą: 2604 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 1/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 kwietnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosława Wysocka 
        (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
 
w sprawie z powództwa J. S. 
przeciwko Gminie M. 
o zobowiązanie i zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 14 kwietnia 2011 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie trzecim wyroku  
Sądu Apelacyjnego  
z dnia 28 października 2010 r.,  
 
 
I. oddala zażalenie; 
II. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 300 (trzysta) 
    zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
 
Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 28 października 2010 r., którym 
Sąd Apelacyjny, zmieniając na skutek apelacji powoda J. S. wyrok Sądu 
Okręgowego w B. z dnia 26 maja 2010 r., nakazał usunięcie z nieruchomości 
powoda magistrali wodociągowej, a w pozostałym zakresie dotyczącym roszczenia 
o zapłatę kwoty 909 zł powództwo oddalił, została zasądzona od pozwanej Gminy 
M. na rzecz powoda kwota 2.604 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję 
odwoławczą.  
Postanowienie to pozwana zaskarżyła zażaleniem w części obejmującej 
kwotę 1800 zł zasądzoną na rzecz powoda z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego, wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od niej 
kosztów procesu za drugą instancję jedynie w kwocie 804 zł, odpowiadającej 
wpisowi od apelacji. Skarżąca, przytaczając treść pełnomocnictwa, zgodnie z którą 
pełnomocnik powoda został umocowany do jego zastępowania „[…] w sprawie […] 
toczącej się przed Sądem Okręgowym w B.", podniosła, że Sąd pierwszej instancji 
nie uwzględnił faktu, iż pełnomocnik ten nie był uprawniony do działania w 
postępowaniu przed Sądem drugiej instancji. Pozwana powołała się na wyraźne - 
jej zdaniem - zastrzeżenie, że pełnomocnictwo dotyczyło zastępstwa jedynie przed 
Sądem Okręgowym. Podkreśliła, że powód, wiedząc o braku umocowania swego 
pełnomocnika sam złożył apelację, w której wnosił o  zasądzenie kosztów 
postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa prawnego w pierwszej 
instancji. Wskazała ponadto, że pełnomocnik powoda nie stawił się na rozprawę 
apelacyjną, mimo iż został o niej prawidłowo zawiadomiony. Powołując się na te 
okoliczności, skarżąca zarzuciła, że Sąd Apelacyjny bezpodstawnie zasądził od niej 
na rzecz powoda kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 
za instancję odwoławczą.  
W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o „utrzymanie w mocy” 
zaskarżonego 
postanowienia 
oraz 
zasądzenie 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
3 
Pełnomocnictwo, którego powód udzielił w toku postępowania zostało 
sformułowane w sposób nieprecyzyjny, zakres tego pełnomocnictwa nie wynika 
jasno z jego treści, co powoduje konieczność dokonania jego interpretacji 
z  uwzględnieniem okoliczności sprawy w celu odtworzenia rzeczywistej woli stron,    
a zwłaszcza woli samego mocodawcy (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego 
z dnia 16 kwietnia 2008 r., V CZ 22/09, niepubl. i z dnia z dnia 24 września 2010 r., 
IV CZ 57/10, niepubl.). 
W pełnomocnictwie powód nie posłużył się wyraźnymi zwrotami typu: 
„postępowanie w pierwszej instancji” bądź „postępowanie przed Sądem 
Okręgowym” 
ewentualnie 
innymi 
zbliżonymi 
określeniami, 
które 
mogłyby 
eliminować wątpliwości dotyczące zakresu udzielonego umocowania i w sposób 
jednoznaczny wskazywałyby, że chodziło o zastępstwo procesowe ograniczone do 
danego etapu postępowania. 
Zważywszy, że udzielone przez powoda pełnomocnictwo upoważniało do 
zastępowanie go „w sprawie”, należało przyjąć, że chodziło o umocowanie do 
działania w całym toczącym się w sprawie postępowaniu aż do jego  
prawomocnego zakończenia, a wskazanie sygnatury oraz Sądu, przed którym  
toczyło się postępowanie, miało jedynie służyć identyfikacji sprawy. 
Czynności, które były podejmowane po wydaniu wyroku Sądu Okręgowego 
w B. z dnia 26 maja 2010 r. przez mocodawcę i jego pełnomocnika, świadczą 
wyraźnie o ich zgodnym przekonaniu co do braku ograniczenia udzielonego 
umocowania wyłącznie do zastępstwa przed Sądem pierwszej instancji. Sąd 
odwoławczy, także nie dostrzegając takiego ograniczenia, traktował radcę 
prawnego upoważnionego przez powoda do występowania w sprawie jako jego 
pełnomocnika procesowego, co nie było kwestionowane ani przez powoda, ani 
przez samego pełnomocnika. Pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braku 
apelacji przez wniesienie od niej stosownej opłaty, a wpis od apelacji został 
następnie uiszczony w terminie przez powoda, ponadto pełnomocnik wniósł pismo 
procesowe stanowiące reakcję na odpowiedź pozwanej na apelację wniesioną 
osobiście przez powoda, która to odpowiedź została  wysłana bezpośrednio 

 
4 
powodowi, i pełnomocnik, a nie powód został przez Sąd zawiadomiony o terminie 
rozprawy apelacyjnej.  
Z tych względów można uznać, że pełnomocnik powoda został umocowany 
do występowania w jego imieniu zarówno przed Sądem pierwszej, jak i drugiej 
instancji, co oznacza, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.   
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 
39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.  
O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto stosownie do art. 98 
§ 1 i 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI