I NSP 243/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę referendarza sądowego na przewlekłość postępowania, wskazując na brak tzw. zdolności postulacyjnej do samodzielnego reprezentowania się w Sądzie Najwyższym.
Referendarz sądowy P. K. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Skarżący zarzucił brak postępu w jego sprawie od września 2022 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, odrzucił ją, powołując się na art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakazuje obowiązkowe zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego w Sądzie Najwyższym, z wyłączeniami, do których skarżący się nie zaliczał. Brak możliwości usunięcia tego braku formalnego skutkował odrzuceniem skargi.
Skarżący P. K., będący referendarzem sądowym, wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarga dotyczyła postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr [...] z 26 kwietnia 2022 r. Skarżący podniósł, że jego odwołanie wpłynęło do Sądu Najwyższego 6 września 2022 r. i od tego czasu nie nastąpił żaden postęp w sprawie. W związku z tym domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania. Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi. Sąd Najwyższy uznał skargę za podlegającą odrzuceniu. Kluczowym argumentem było zastosowanie art. 87¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który nakłada obowiązek występowania przed Sądem Najwyższym z udziałem adwokata lub radcy prawnego. Sąd wskazał, że ten obowiązek nie dotyczy jedynie określonych sytuacji, takich jak postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych czy ustanowienie pełnomocnika, ani gdy stroną jest sędzia, prokurator, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, czy też adwokat lub radca prawny. Skarżący, będąc referendarzem sądowym, nie należał do żadnej z tych kategorii. Sąd podkreślił, że brak tzw. zdolności postulacyjnej, czyli możliwości samodzielnego reprezentowania się w Sądzie Najwyższym przez osoby nieobjęte wyłączeniem, jest brakiem nieusuwalnym. W związku z tym, wniesienie środka zaskarżenia przez podmiot nieposiadający tej zdolności skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. Na tej podstawie Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 87¹ § 1 k.p.c., odrzucił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak ten jest nieusuwalny i skutkuje odrzuceniem skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w Sądzie Najwyższym. Wyjątki od tej reguły nie obejmują referendarza sądowego. Brak zdolności postulacyjnej jest brakiem nieusuwalnym, co prowadzi do odrzucenia środka zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec odrzucenia skargi)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego | organ_państwowy | inna strona postępowania |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakłada obowiązek występowania przed Sądem Najwyższym z udziałem adwokata lub radcy prawnego.
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku braku usuwalnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 87¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wyjątki od obowiązku zastępstwa procesowego w Sądzie Najwyższym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zdolności postulacyjnej skarżącego do samodzielnego występowania przed Sądem Najwyższym.
Godne uwagi sformułowania
brak tzw. zdolności postulacyjnej brak nieusuwalny konieczność odrzucenia wniesionego środka
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Kamil Zaradkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w Sądzie Najwyższym w sprawach skarg na przewlekłość postępowania oraz dla osób niebędących sędziami, prokuratorami, notariuszami, profesorami nauk prawnych, adwokatami, radcami prawnymi czy rzecznikami patentowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zdolności postulacyjnej w Sądzie Najwyższym; nie rozstrzyga meritum skargi na przewlekłość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na praktyczne zastosowanie przepisów o zastępstwie procesowym w Sądzie Najwyższym, choć nie dotyczy skomplikowanych zagadnień merytorycznych.
“Referendarz skarżył przewlekłość SN, ale sam nie mógł reprezentować się w sądzie. Dlaczego?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSP 243/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela (przewodniczący) SSN Mariusz Załucki (sprawozdawca) SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie ze skargi P. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NKRS 82/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 kwietnia 2024 r., odrzuca skargę. Mariusz Załucki Jacek Grela Kamil Zaradkiewicz UZASADNIENIE Skarżący P. K., będący referendarzem sądowym, w imieniu własnym wniósł skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Sądem Najwyższym w sprawie odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z 26 kwietnia 2022 r. W skardze zarzucił, że jego odwołanie od w/w uchwały KRS wpłynęło do Sądu Najwyższego 6 września 2022 r., następnie przydzielono je do składu rozpoznającego sprawę i od tego czasu jego status jest niezmienny. W związku z tym wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego wniosła o jej odrzucenie, względnie o oddalenie w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Do postępowania przed Sądem Najwyższym w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania toczonego przed Sądem Najwyższym zastosowanie znajduje art. 87 1 § 1 k.p.c. kreujący obowiązek występowania przed tym sądem z udziałem adwokata lub radcy prawnego. Przepisu tego nie stosuje się tylko w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy (art. 87 1 § 2 k.p.c.). Skarżący do takich osób nie należy. Zgodnie z dyspozycją w/w przepisu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym strona działająca osobiście nie posiada tzw. zdolności postulacyjnej. Zainicjowanie postępowania przed Sądem Najwyższym przez inny podmiot niż wymienione w § 1 przepisu, tak jak w niniejszej sprawie, nie jest brakiem formalnym w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego, którego usunięcie byłoby możliwe na skutek wezwania strony do jego uzupełnienia. Jest to brak nieusuwalny i powoduje konieczność odrzucenia wniesionego środka. Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 6 § 3 w zw. z art. 87 1 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia. Mariusz Załucki Jacek Grela Kamil Zaradkiewicz [SOP] [ms]