Orzeczenie · 2021-05-13

IV CSKP 45/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-05-13
SNCywilneubezpieczeniaŚrednianajwyższy
autocascokradzież pojazduodpowiedzialność ubezpieczycielaOWUrażące niedbalstwozwiązek przyczynowydokumenty pojazduskarga kasacyjna

Powódka E. Sp. z o.o. domagała się od (...) Towarzystwa Ubezpieczeń E. S.A. kwoty 89 662,36 zł z tytułu umowy ubezpieczenia autocasco po kradzieży wynajętego pojazdu. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, jednak Sąd Apelacyjny zmienił wyrok i oddalił je. Sąd drugiej instancji ustalił, że zgodnie z OWU AC, ubezpieczyciel nie odpowiadał za szkody powstałe wskutek kradzieży, gdy klucze lub dokumenty pojazdu nie były należycie zabezpieczone lub gdy poszkodowany nie przedłożył dokumentów umożliwiających identyfikację pojazdu. W rozpatrywanej sprawie, pracownik powódki pozostawił pozwolenie czasowe w schowku pojazdu, który następnie został skradziony. Sąd Apelacyjny uznał to za rażące niedbalstwo i podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki. Podkreślono, że kluczowe było ustalenie, czy wystąpiło zdarzenie ubezpieczeniowe zgodnie z umową. Ponieważ dokumenty pojazdu znajdowały się wewnątrz skradzionego samochodu, co było sprzeczne z postanowieniami OWU AC, ochrona ubezpieczeniowa nie obejmowała tej sytuacji. W związku z tym, nie było potrzeby rozważania kwestii rażącego niedbalstwa czy zasad słuszności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja postanowień OWU autocasco dotyczących wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku kradzieży pojazdu z dokumentami w środku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnych zapisów OWU oraz stanu faktycznego pozostawienia dokumentów w pojeździe.

Zagadnienia prawne (4)

Czy pozostawienie dokumentów pojazdu (pozwolenia czasowego) w skradzionym samochodzie wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela z umowy autocasco na podstawie postanowień OWU?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozostawienie dokumentów pojazdu w skradzionym samochodzie, zgodnie z postanowieniami OWU, wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy wystąpiło zdarzenie ubezpieczeniowe zgodnie z umową. Pozostawienie dokumentów pojazdu wewnątrz skradzionego samochodu, wbrew postanowieniom OWU AC, oznacza, że ochrona ubezpieczeniowa nie obejmowała tej sytuacji.

Czy pozostawienie dokumentu pozwolenia czasowego w schowku pojazdu stanowi rażące niedbalstwo w rozumieniu art. 827 § 1 k.c. i pozostaje w związku przyczynowym ze szkodą?

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że tak, jednak Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia ta nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie wystąpiło zdarzenie ubezpieczeniowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nawet jeśli uznać zachowanie pracownika za rażące niedbalstwo, to nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ umowa ubezpieczenia nie obejmowała ochrony w przypadku kradzieży pojazdu z dokumentami w środku.

Czy odmowa wypłaty odszkodowania z powodu pozostawienia dokumentów w pojeździe jest zgodna z zasadami słuszności (art. 827 § 1 k.c. in fine)?

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że zapłata odszkodowania nie odpowiadałaby względom słuszności, gdyż postanowienia umowy były standardowe, a w okolicznościach sprawy nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności. Sąd Najwyższy nie rozważał tej kwestii szczegółowo, uznając ją za nieistotną dla rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy pominął argumentację dotyczącą zasad słuszności, ponieważ uznał, że nie wystąpiło zdarzenie ubezpieczeniowe, co wyłączało odpowiedzialność ubezpieczyciela.

Czy uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego było wystarczająco szczegółowe zgodnie z art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie było wystarczające, ponieważ zawierało elementy niezbędne do przedstawienia stanowiska sądu drugiej instancji i umożliwiało kontrolę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego nie miało kardynalnych braków uniemożliwiających rekonstrukcję motywów orzeczenia, a argumentacja była determinowana zarzutami apelacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Pozwana (...) Towarzystwo Ubezpieczeń (...) Spółka Akcyjna w S.

Strony

NazwaTypRola
E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapowódka
(...) Towarzystwu Ubezpieczeń (...) Spółce Akcyjnej w S.spółkapozwana

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 827 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd Najwyższy odniósł się do interpretacji rażącego niedbalstwa i zasad słuszności w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela, jednak ostatecznie uznał, że nie miały one zastosowania w tej sprawie z uwagi na brak wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego.

k.c. art. 805 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Dotyczy obowiązku ubezpieczyciela wypłaty odszkodowania po zajściu zdarzenia ubezpieczeniowego.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy treści uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy treści uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji w obecnym stanie prawnym.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 361 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przywołany przez skarżącą w kontekście związku przyczynowego między zachowaniem kierowcy a szkodą.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Przywołany przez skarżącą w kontekście swobody umów i granic wyznaczonych przez właściwości stosunku prawnego, zasady współżycia społecznego i ustawy.

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

k.c. art. 807

Kodeks cywilny

Dotyczy obowiązku ubezpieczyciela do wypłaty odszkodowania.

k.c. art. 355 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy obowiązku zachowania należytej staranności.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Dotyczy zakazu nadużywania prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozostawienie dokumentów pojazdu w skradzionym samochodzie wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela z umowy autocasco na podstawie postanowień OWU. • Nie wystąpiło zdarzenie ubezpieczeniowe, w związku z którym ubezpieczyciel zagwarantowałby zapłatę odszkodowania.

Odrzucone argumenty

Pozostawienie pozwolenia czasowego w schowku pojazdu nie nosiło znamion rażącego niedbalstwa. • Nie istniał związek przyczynowy między pozostawieniem dokumentu a szkodą. • Zapłata odszkodowania odpowiadałaby względom słuszności, gdyż powódka nie miała możliwości negocjacji umowy. • Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego było lakoniczne i pozbawione wyjaśnienia istotnych okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

istota sprawy... polegała na rozstrzygnięciu innego zagadnienia - określenia zdarzenia ubezpieczeniowego • ochroną ubezpieczeniową nie były bowiem objęte przypadki utraty pojazdu wskutek kradzieży, jeśli dokumenty samochodu... w chwili kradzieży pozostawały w pojeździe.

Skład orzekający

Beata Janiszewska

przewodniczący, sprawozdawca

Marcin Krajewski

członek

Joanna Misztal-Konecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień OWU autocasco dotyczących wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku kradzieży pojazdu z dokumentami w środku."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych zapisów OWU oraz stanu faktycznego pozostawienia dokumentów w pojeździe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego ubezpieczenia autocasco i częstej sytuacji kradzieży pojazdu, a rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej interpretacji OWU, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.

Czy zostawienie dokumentów w samochodzie może pozbawić Cię odszkodowania z AC po kradzieży?

Dane finansowe

WPS: 89 662,36 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst