IV CSK 83/17

Sąd Najwyższy2017-09-19
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyśrodek zaskarżeniazagadnienie prawnezasadność skargipostępowanie apelacyjnekontrola orzeczeń

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania, uznając brak istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności, jednocześnie przyjął skargę kasacyjną pozwanego do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał dwie skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Odmówiono przyjęcia skargi powodów do rozpoznania, ponieważ nie wykazali oni istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, powołując się na ugruntowane poglądy orzecznictwa. Jednocześnie przyjęto do rozpoznania skargę kasacyjną pozwanego.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Agnieszki Piotrowskiej rozpoznał dwie skargi kasacyjne wniesione przez powodów A. P., M. P., X. P., Y. P. oraz pozwanego D. X. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 11 października 2016 r. w sprawie o zapłatę. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2017 r. Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania, jednocześnie przyjmując skargę kasacyjną pozwanego do rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym służącym ochronie interesu publicznego i jednolitości wykładni prawa, a jej przyjęcie wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Powodowie nie wykazali istnienia istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ kwestia zakresu uprawnienia sądu drugiej instancji do dokonania odmiennych ustaleń faktycznych bez postępowania dowodowego jest ugruntowana w orzecznictwie. Nie wykazali również oczywistej zasadności skargi opartej na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, co jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji może zmienić ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji bez przeprowadzania postępowania dowodowego uzasadniającego odmienne ustalenia, chyba że szczególne okoliczności wymagają ponowienia lub uzupełnienia tego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowany pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym sąd drugiej instancji ma takie uprawnienie, chyba że zachodzą szczególne okoliczności wymagające ponowienia lub uzupełnienia postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania, przyjęcie skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznapowód
M. P.osoba_fizycznapowód
X. P.osoba_fizycznapowód
Y. P.osoba_fizycznapowód
D. X.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalność formułowania w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zakresu uprawnienia sądu drugiej instancji do dokonania odmiennych ustaleń faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Oczywista zasadność skargi opartej na zarzutach naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisów postępowania - art. 233 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 w zw. z art. 233 § 1 oraz art. 382 i 391 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398⁹ § 1 punkt 1 k.p.c. jest objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia wyniku przestawionej sprawy, nowe i dotychczas w orzecznictwie nie rozstrzygnięte zagadnienie jurydyczne, którego wyjaśnienie może przyczynić się nie tylko do rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także do rozwoju prawa.

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury przyjmowania skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 83/17
POSTANOWIENIE
Dnia 19 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z powództwa A. P., M. P., X. P. i Y. P.
‎
przeciwko D. X.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 19 września 2017 r.,
‎
na skutek dwóch skarg kasacyjnych
- powodów oraz pozwanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt I ACa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania
2) przyjmuje skargę kasacyjną pozwanego do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
skargi kasacyjne wniosły obie strony : powodowie A. P., M. P., X. P., Y. P. oraz pozwany D. X, w związku z czym należy podnieść, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
Stosownie do 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Powodowie oparli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego oraz na oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 punkt 1 k.p.c. jest objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia wyniku przestawionej sprawy, nowe i dotychczas w orzecznictwie nie rozstrzygnięte zagadnienie jurydyczne, którego wyjaśnienie może przyczynić się nie tylko do  rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także do rozwoju prawa. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tej przyczynie kasacyjnej obliguje skarżącego do sformułowania istotnego zagadnienia prawnego, wskazania argumentów prawnych uzasadniających wątpliwości skarżącego prowadzące do możliwych rozbieżnych ocen prawnych oraz przedstawienia własnego stanowiska (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ.).
Skarżący wskazali, że istotne zagadnienie prawne dotyczy zakresu uprawnienia sądu drugiej instancji do dokonania odmiennych ustaleń faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego, ale kwestia ta nie spełnia przedstawionych wyżej wymagań. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i nauce prawa  ugruntowany jest bowiem pogląd zgodnie z którym sąd drugiej instancji może zmienić ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego uzasadniającego odmienne ustalenia, chyba że szczególne okoliczności wymagają  ponowienia lub uzupełnienia tego postępowania (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r.  III CZP 59/98,
OSNC 1999/7-8/124).
Powodowie nie wykazali także przesłanki oczywistej zasadności skargi, opartej na zarzutach naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisów postępowania - art. 233 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., art.
328 § 2 w zw. z art. 233 § 1 oraz art. 382 i 391 § 1 k.p.c. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (
prima facie
), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności
wykładni lub zastosowania prawa  materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z dnia  9 czerwca 2008 r., II UK 38/08), czemu skarżąca nie sprostała zwłaszcza w sytuacji niedopuszczalności formułowania w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych (art. 398
3
§ 3 k.p.c.). W świetle powyższych wskazań brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania, w związku z czym orzeczono jak w sentencji.
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI