IV CSK 82/18

Sąd Najwyższy2018-06-28
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty leczeniazadośćuczynieniesamochódniepełnosprawnośćart. 444 k.c.rozbieżności orzecznicze

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie.

Powód wniósł skargę kasacyjną, domagając się przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni art. 444 § 1 k.c. w związku z art. 361 k.c. w zakresie kosztów zakupu samochodu jako niezbędnych do zminimalizowania skutków obrażeń ciała. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., a kwestia zaliczenia kosztów zakupu samochodu jako szkody jest oceniana indywidualnie w każdej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie zapłaty. Powód domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, a konkretnie art. 444 § 1 k.c. w związku z art. 361 k.c., w zakresie kosztów zakupu samochodu jako niezbędnych do zminimalizowania skutków obrażeń ciała wynikłych z czynu niedozwolonego. Sąd Najwyższy przypomniał, że nie jest trzecią instancją sądową i rozpoznaje jedynie skargę kasacyjną. Podkreślił, że przesłanka z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania poważnych wątpliwości interpretacyjnych lub rozbieżności w orzecznictwie, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał zaistnienia tej przesłanki. Powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że art. 444 § 1 k.c. obejmuje "wszelkie koszty" wynikłe na skutek rozstroju zdrowia lub uszkodzenia ciała, a celem odszkodowania jest restytucja stanu istniejącego przed wypadkiem lub zapewnienie warunków życiowych zbliżonych do tych sprzed zdarzenia. Kwestia zaliczenia kosztów zakupu samochodu jako objętych hipotezą tej normy jest podlegająca indywidualnej ocenie w każdej sprawie, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, i nie można jej kwalifikować jako kreującej rozbieżności w orzecznictwie. W konsekwencji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego, stosując art. 102 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Kwestia zaliczenia kosztów zakupu samochodu osobowego jako objętych hipotezą art. 444 § 1 k.c. jest podlegająca indywidualnej ocenie w każdej rozstrzyganej sprawie, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, i nie można jej kwalifikować jako kreującej rozbieżności w orzecznictwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazał, że art. 444 § 1 k.c. obejmuje wszelkie koszty wynikłe na skutek rozstroju zdrowia, a celem odszkodowania jest restytucja lub zapewnienie zbliżonych warunków życiowych. Ocena celowości i niezbędności zakupu samochodu jako kosztu związanego ze szkodą jest indywidualna dla każdej sprawy i nie tworzy rozbieżności orzeczniczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w Ł.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.c. art. 444 § § 1

Kodeks cywilny

Obejmuje wszelkie koszty wynikłe na skutek rozstroju zdrowia lub uszkodzenia ciała, których ocena należy do sądu na podstawie okoliczności sprawy i sytuacji życiowej poszkodowanego.

Pomocnicze

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie sądów. Kwestia zaliczenia kosztów zakupu samochodu jako szkody jest oceniana indywidualnie w każdej sprawie i nie tworzy rozbieżności orzeczniczych.

Odrzucone argumenty

Istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów w zakresie kosztów zakupu samochodu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Pojęcie "wszelkie koszty" oznacza koszty różnego rodzaju, których nie da się z góry określić, a których ocena, na podstawie okoliczności sprawy, należy do sądu. Celem odszkodowania w ramach art. 444 § 1 k.c. jest restytucja stanu istniejącego przed wypadkiem, a jeśli jego przywrócenie nie jest możliwe, zastąpienie stanu dawnego stanem, w którym poszkodowanemu zostaną zapewnione warunki życiowe zbliżone do tych, jakie miał przed wyrządzeniem mu uszczerbku.

Skład orzekający

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście indywidualnej oceny kosztów związanych ze szkodą na osobie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii odszkodowawczej, ale jego wartość contentowa jest ograniczona do procedury kasacyjnej i braku rozbieżności orzeczniczych.

Czy koszt zakupu samochodu po wypadku zawsze należy się od sprawcy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 82/18
POSTANOWIENIE
Dnia 28 czerwca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z powództwa T. S.
‎
przeciwko
[…]
Towarzystwu Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w Ł.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 czerwca 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 18 września 2017 r., sygn. akt I ACa
[…]
,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub  wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.
Powód we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał
Przesłankę z  art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. Podał, że w sprawie
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów tj. art. 444 § 1 k.c. w związku z art. 361 k.c., w zakresie w jakim niezbędne jest doprecyzowanie warunków, w których koszt zakupu samochodu osobowego czy innych przedmiotów wspomagających poruszanie się staje się kosztem koniecznym do zminimalizowania skutków obrażeń ciała wynikłych z czynu niedozwolonego.
Odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości (ze wskazaniem, na czym te poważne wątpliwości polegają), nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151 i z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Oczywiste jest przy  tym, że budzący wątpliwości interpretacyjne przepis musi znajdować w sprawie zastosowanie, a jego wykładnia - mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a nadto potrzeba wykładni nie może ograniczać się do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł interpretacyjnych bądź w drodze prostego zastosowania przepisów.
Skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziła tak rozumiana przesłanka z art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że artykuł 444 § 1 k.c. obejmuje "wszelkie koszty" wynikłe na skutek rozstroju zdrowia lub uszkodzenia ciała. Pojęcie "wszelkie koszty" oznacza koszty różnego rodzaju, których nie da się z góry określić, a których ocena, na podstawie okoliczności sprawy, należy do sądu. Rozmiar obowiązku odszkodowawczego w ramach tego przepisu określić jest trudniej niż przy szkodzie o charakterze majątkowym. Koszty, do pokrycia których należy zobowiązać podmiot ponoszący odpowiedzialność za szkodę (sprawca szkody, ubezpieczyciel), muszą mieścić się w granicach szkody objętej obowiązkiem odszkodowawczym (art. 415 k.c.) i w tym zakresie możliwe jest zastosowanie art. 361 § 1 k.c. Celem odszkodowania w ramach art. 444 § 1 k.c. jest restytucja stanu istniejącego przed wypadkiem, a jeśli jego przywrócenie nie jest możliwe, zastąpienie stanu dawnego stanem, w którym poszkodowanemu zostaną zapewnione warunki życiowe zbliżone do tych, jakie miał przed wyrządzeniem mu uszczerbku. Osoba, która stała się niepełnosprawna na skutek wypadku, ma zatem prawo domagać się w ramach naprawienia szkody, pokrycia  wszystkich niezbędnych i celowych wydatków wynikających z tego zdarzenia. O uznaniu poszczególnych wydatków za spełniające te kryteria sąd decyduje w oparciu o stopień niepełnosprawności, jak również sytuację życiową poszkodowanego (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2016 r., V CSK 360/15, nie publ. oraz z dnia 15 października 2014 r., V CSK 623/13, nie publ.).
Nie można więc uznać, że wskazana w skardze problematyka zaliczenia kosztów zakupu samochodu wykołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów i istnieje  konieczność wykładni art. 444 § 1 k.c. Kwestia zaliczenia konkretnych przedmiotów, w tym samochodu osobowego, jako objętych hipotezą tej normy jest kwestią podlegającą indywidualnej ocenie w każdej rozstrzyganej sprawie. Oceny takiej nie można jednak kwalifikować jako kreującej rozbieżności w orzecznictwie, pozostaje ona bowiem w ścisłym związku z ustalonym w sprawie stanem faktycznym.
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI