IV CSK 80/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła małoletniej Marty Z., która była pacjentką Samodzielnego Publicznego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w B. W wyniku błędnej diagnozy lekarskiej, polegającej na rozpoznaniu guza nerki zamiast przewlekłego zapalenia, dziewczynka została poddana operacji usunięcia lewej nerki. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powódki kwotę 80.000 zł z tytułu zadośćuczynienia i 3.044 zł z tytułu zwrotu kosztów leczenia, a także ustalił odpowiedzialność pozwanego za przyszłe szkody. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje obu stron. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zadośćuczynienia i podwyższył zasądzoną kwotę do 153.044 zł. Sąd Najwyższy uznał, że pierwotnie zasądzone zadośćuczynienie było rażąco niskie i nieadekwatne do rozmiaru doznanej przez małoletnią krzywdy, biorąc pod uwagę m.in. trwały uszczerbek na zdrowiu, cierpienia fizyczne i psychiczne, a także wysoki stopień winy lekarzy i zaniedbania w opiece nad pacjentką.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości zadośćuczynienia w przypadkach błędów medycznych, uwzględnianie wszystkich okoliczności krzywdy, w tym winy sprawcy i zaniedbań, znaczenie kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego pacjenta i błędnej diagnozy, ale jego zasady dotyczące ustalania zadośćuczynienia są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia za krzywdę doznaną w wyniku błędnej diagnozy lekarskiej, która doprowadziła do usunięcia zdrowego narządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwota zadośćuczynienia powinna być podwyższona do 153.044 zł, aby w pełni skompensować doznaną krzywdę, uwzględniając młody wiek powódki, negatywne zmiany psychiczne, niepewne rokowania zdrowotne, wysoki stopień winy lekarzy oraz zaniedbania w opiece.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zasądzone przez sądy niższych instancji zadośćuczynienie było rażąco niskie i nie spełniało swojej kompensacyjnej funkcji. Podkreślono, że przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy uwzględnić wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar krzywdy, w tym stopień winy sprawcy i zaniedbania w łagodzeniu skutków szkody.
Czy sąd ma obowiązek pouczania stron nieposiadających profesjonalnego pełnomocnika o czynnościach procesowych i ich skutkach w świetle zmienionych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po zmianie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego od 5 lutego 2005 r. sąd jedynie może, w razie uzasadnionej potrzeby, udzielić stronom niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych, nie ma już obowiązku ich udzielania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 5 k.p.c., obowiązek pouczania stron został ograniczony do możliwości udzielenia pouczeń, co ma na celu zrównanie stron procesu. Nie obejmuje to pouczania o potrzebie powoływania konkretnych dowodów.
Czy można zasądzić rentę z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość na rzecz osoby małoletniej, która jeszcze nie była zdolna do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, renta z tego tytułu nie przysługuje osobie małoletniej, która jeszcze nie była zdolna do pracy zarobkowej. Sąd może jedynie ustalić odpowiedzialność pozwanego za ewentualną szkodę, jaka może powstać w przyszłości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym renta z tytułu utraty zdolności do pracy lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość nie przysługuje osobie, która w chwili orzekania z uwagi na wiek nie byłaby jeszcze zdolna do pracy. W takich przypadkach możliwe jest jedynie ustalenie odpowiedzialności za przyszłe szkody.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marta Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Przepis reguluje zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, które ma charakter kompensacyjny i powinno uwzględniać wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar krzywdy, w tym cierpienia fizyczne i psychiczne, stopień kalectwa, wiek poszkodowanego, a także stopień winy sprawcy i zaniedbania w łagodzeniu skutków szkody.
Pomocnicze
k.c. art. 444 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy obowiązku naprawienia szkody majątkowej, w tym zwrotu kosztów leczenia.
k.c. art. 444 § 2
Kodeks cywilny
Przepis reguluje zasądzenie renty z tytułu zwiększonych potrzeb lub utraty zdolności do pracy.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określa wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis reguluje obowiązek sądu udzielania stronom potrzebnych wskazówek i pouczeń co do czynności procesowych. Po zmianie z 2005 r. obowiązek ten został ograniczony do możliwości udzielenia pouczeń.
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczy dopuszczania dowodów.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis reguluje zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis pozwala na zasądzenie należności w sposób ścisły nieudowodnionej co do wysokości w określonych warunkach.
u.z.o.z. art. 19a § 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Przepis dotyczy praw pacjenta.
u.z.o.z. art. 19 § 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Przepis dotyczy praw pacjenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pierwotna kwota zadośćuczynienia była rażąco niska i nieadekwatna do doznanej krzywdy. • Należy uwzględnić wszystkie okoliczności wpływające na rozmiar krzywdy, w tym stopień winy lekarzy i zaniedbania w opiece. • Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia ma charakter uzupełniający w stosunku do rozmiaru szkody niemajątkowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 328 § 2 k.p.c., art. 5 k.p.c., art. 217 § 2 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 322 k.p.c. • Oddalenie żądania renty z powodu utraty zdolności do pracy zarobkowej lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość dla osoby małoletniej. • Niezastosowanie art. 444 § 2 k.c. w zakresie zwiększonych potrzeb, które nie zostały udowodnione.
Godne uwagi sformułowania
zasądzona na rzecz powódki kwota 83.044 zł (...) podwyższa do kwoty 153.044 zł • zasądzone na rzecz powódki w nieodpowiedniej wysokości zadośćuczynienie nie rekompensujące jej należycie doznanej krzywdy • zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia trafnie łączy wysokość zadośćuczynienia z wysokością stopy życiowej społeczeństwa, lecz ma ona uzupełniający charakter w stosunku do kwestii zasadniczej jaką jest rozmiar szkody niemajątkowej.
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Frąckowiak
członek
Mirosława Wysocka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia w przypadkach błędów medycznych, uwzględnianie wszystkich okoliczności krzywdy, w tym winy sprawcy i zaniedbań, znaczenie kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego pacjenta i błędnej diagnozy, ale jego zasady dotyczące ustalania zadośćuczynienia są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważny temat błędów medycznych i ich konsekwencji dla pacjentów, zwłaszcza dzieci. Podkreśla znaczenie odpowiedniego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje orzeczenia niższych instancji w celu zapewnienia sprawiedliwości.
“Błąd medyczny odebrał dziecku nerkę. Sąd Najwyższy podwyższył zadośćuczynienie, bo pierwotna kwota była "rażąco niska".”
Dane finansowe
WPS: 333 000 PLN
zadośćuczynienie: 153 044 PLN
zwrot kosztów leczenia: 3044 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.