IV CSK 80/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, małoletnia Marta Z., domagała się od szpitala klinicznego zasądzenia kwoty 333 000 zł tytułem odszkodowania, zadośćuczynienia i renty, wskazując na błędną diagnozę guza nerki, która doprowadziła do niepotrzebnego usunięcia zdrowej nerki zamiast leczenia rzadkiej choroby zapalnej. Sąd Okręgowy w Białymstoku zasądził 80 000 zł zadośćuczynienia i 3044 zł zwrotu kosztów leczenia, ustalając odpowiedzialność pozwanego za przyszłe szkody. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelacje obu stron. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej zadośćuczynienia i podwyższył zasądzoną kwotę do 153 044 zł. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji naruszyły art. 445 § 1 k.c. poprzez nieprawidłowe ustalenie wysokości zadośćuczynienia. Podkreślono, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno uwzględniać wszystkie okoliczności wpływające na rozmiar krzywdy, w tym młody wiek powódki, negatywne zmiany psychiczne, niepewne rokowania, a także wysoki stopień winy lekarzy i zaniedbania w łagodzeniu skutków szkody. Sąd Najwyższy stwierdził, że zasądzona kwota nie rekompensowała w pełni doznanej krzywdy, a zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia, odpowiadająca stopie życiowej społeczeństwa, nie może podważać jego kompensacyjnej funkcji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości zadośćuczynienia za błąd medyczny, uwzględnianie winy sprawcy i wpływu szkody na przyszłość poszkodowanego, relacja między kompensacją a stopą życiową społeczeństwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku błędu medycznego, ale jego ogólne zasady dotyczące ustalania zadośćuczynienia są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Jak prawidłowo ustalić wysokość zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku błędu medycznego, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w tym stopień winy lekarzy i wpływ na przyszłe życie poszkodowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość zadośćuczynienia powinna być ustalana indywidualnie, uwzględniając wszystkie okoliczności wpływające na rozmiar krzywdy, w tym cierpienia fizyczne i psychiczne, trwałość kalectwa, wiek poszkodowanego, rokowania zdrowotne, a także stopień winy sprawcy i zaniedbania w łagodzeniu skutków szkody. Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia, odpowiadająca stopie życiowej społeczeństwa, nie może podważać jego kompensacyjnej funkcji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji nieprawidłowo ustaliły wysokość zadośćuczynienia, nie uwzględniając w pełni wszystkich czynników wpływających na rozmiar krzywdy, takich jak wysoki stopień winy lekarzy i zaniedbania w łagodzeniu skutków szkody. Podkreślono, że zadośćuczynienie ma przede wszystkim funkcję kompensacyjną i musi być ekonomicznie odczuwalne, a zasada umiarkowania ma charakter uzupełniający.
Czy zasądzona kwota zadośćuczynienia, mimo że mieści się w rozsądnych granicach odpowiadających przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, może być uznana za niewystarczającą, jeśli nie rekompensuje w pełni doznanej krzywdy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zasądzona kwota nie rekompensuje w pełni doznanej krzywdy, nawet jeśli mieści się w rozsądnych granicach odpowiadających przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, może być uznana za niewystarczającą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia ma charakter uzupełniający w stosunku do kwestii zasadniczej, jaką jest rozmiar szkody niemajątkowej. Powołanie się na nią przez sąd przy ustalaniu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę nie może prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marta Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny im. dr L.Z. w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (1)
Główne
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie polega na przyznaniu poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej za doznaną krzywdę. Odpowiednia suma nie oznacza sumy dowolnej, a jej prawidłowe ustalenie wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie w danym przypadku, rozważanych indywidualnie w związku z konkretną osobą pokrzywdzonego. Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno uwzględniać krzywdę istniejącą w chwili orzekania oraz tę, którą poszkodowany będzie w przyszłości odczuwał lub którą można przewidzieć z dużym stopniem prawdopodobieństwa. Decydujące znaczenie mają rzutujące na rozmiar krzywdy okoliczności, takie jak rodzaj, charakter, długotrwałość i intensywność cierpień fizycznych i psychicznych, stopień i trwałość kalectwa, wiek poszkodowanego, negatywne zmiany w psychice, niepewne perspektywy zdrowotne, a także stopień winy sprawcy i zaniedbania w łagodzeniu skutków szkody. Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia, odpowiadająca przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, ma charakter uzupełniający i nie może podważać kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie wysokości zadośćuczynienia przez sądy niższych instancji. • Nieuwzględnienie w pełni wszystkich okoliczności wpływających na rozmiar krzywdy, w tym stopnia winy lekarzy i zaniedbań. • Zasądzona kwota nie rekompensuje w pełni doznanej krzywdy, mimo że odpowiada przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa.
Godne uwagi sformułowania
Uwzględnianie stopy życiowej społeczeństwa przy określaniu wysokości zadośćuczynienia nie może podważać jego kompensacyjnej funkcji. • Odpowiednia suma w rozumieniu omawianego przepisu nie oznacza jednak sumy dowolnej, określonej wyłącznie według uznania sądu, a jej prawidłowe ustalenie wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności, mogących mieć w danym przypadku znaczenie. • Zadośćuczynienie przewidziane w art. 445 § 1 k.c. ma charakter kompensacyjny; stanowi sposób naprawienia krzywdy w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych. • Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia trafnie łączy wysokość zadośćuczynienia z wysokością stopy życiowej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono realne, jak i czy nie jest nadmierne, pozostawać musi w związku z poziomem życia. • Ma ona uzupełniający charakter w stosunku do kwestii zasadniczej, jaką jest rozmiar szkody niemajątkowej.
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Frąckowiak
członek
Mirosława Wysocka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za błąd medyczny, uwzględnianie winy sprawcy i wpływu szkody na przyszłość poszkodowanego, relacja między kompensacją a stopą życiową społeczeństwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku błędu medycznego, ale jego ogólne zasady dotyczące ustalania zadośćuczynienia są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy błędu medycznego z tragicznymi skutkami dla małoletniego, co budzi silne emocje i pokazuje znaczenie staranności lekarzy. Podwyższenie zadośćuczynienia przez Sąd Najwyższy podkreśla wagę sprawiedliwej rekompensaty.
“Błąd medyczny, który odebrał dziecku nerkę – Sąd Najwyższy koryguje zadośćuczynienie.”
Dane finansowe
WPS: 333 000 PLN
zadośćuczynienie: 153 044 PLN
zwrot kosztów leczenia: 3044 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.