IV CSK 737/19Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej zadośćuczynienie nieletni
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego apelacje stron w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za niesłuszne umieszczenie powoda, K. W., w schronisku dla nieletnich. Powód domagał się 500.000 zł, a Sąd Okręgowy zasądził 50.000 zł. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Jako przyczynę kasacyjną pozwany wskazał istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jako przesłanki naprawienia szkody z art. 417¹ § 2 k.c., gdy okoliczności powstały po wydaniu orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to zostało już rozstrzygnięte w uchwale III CZP 92/17, która ustaliła, że podstawę prawną zadośćuczynienia za niesłuszne umieszczenie nieletniego w schronisku stanowią przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia, interpretowane w zgodzie z Konstytucją i EKPC. Sąd Najwyższy podkreślił, że argumentacja skarżącego nie wykazała potrzeby ponownego rozstrzygania tej kwestii, a także pominęła konstytucyjne i prawnomiędzynarodowe podstawy przyjętej wykładni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia, w kontekście ochrony praw nieletnich i wolności osobistej.
Dotyczy specyficznej sytuacji niesłusznego umieszczenia nieletniego w schronisku dla nieletnich, ale stanowi ważny przykład interpretacji przepisów o odpowiedzialności deliktowej w świetle Konstytucji i EKPC.
Zagadnienia prawne (1)
Czy stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako przesłanka naprawienia szkody z art. 417¹ § 2 k.c., może wynikać z okoliczności, które zaistniały dopiero po wydaniu i uprawomocnieniu się tego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku niesłusznego umieszczenia nieletniego w schronisku dla nieletnich, przesłanka niezgodności orzeczenia z prawem w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c. może być spełniona, gdy nie było podstaw prawnych do umieszczenia nieletniego nie tylko w chwili zastosowania środka, ale także z punktu widzenia ostatecznego wyniku sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę III CZP 92/17, stwierdził, że przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia należy interpretować w zgodzie z Konstytucją RP i EKPC. Oznacza to, że przy ocenie przesłanki niezgodności orzeczenia z prawem należy odejść od dominującego poglądu i uznać jej ziszczenie się, gdy nie było podstaw prawnych do umieszczenia nieletniego w schronisku, także z punktu widzenia ostatecznego wyniku sprawy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w E. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Przesłanka naprawienia szkody z art. 417¹ § 2 k.c. może być spełniona w przypadku niesłusznego umieszczenia nieletniego w schronisku dla nieletnich, nawet jeśli okoliczności powstały po wydaniu orzeczenia.
k.c. art. 417 § 2
Kodeks cywilny
Przesłanka naprawienia szkody z art. 417¹ § 2 k.c. może być spełniona w przypadku niesłusznego umieszczenia nieletniego w schronisku dla nieletnich, nawet jeśli okoliczności powstały po wydaniu orzeczenia.
Pomocnicze
u.p.n. art. 27
Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej za niezgodne z prawem umieszczenie nieletniego w schronisku dla nieletnich.
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Ugruntowana wykładnia, zgodnie z którą orzeczenie o tymczasowym aresztowaniu uznaje się za niewątpliwie niesłuszne nie tylko wtedy, gdy nastąpiło ono z naruszeniem właściwych przepisów, ale także wtedy, gdy okazało się ono bezzasadne z punktu widzenia ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności karnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego zostało już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 92/17. • Argumentacja skarżącego nie przekonuje o konieczności ponownego odniesienia się przez Sąd Najwyższy do wskazanej problematyki. • Skarżący pominął konstytucyjne i prawnomiędzynarodowe argumenty leżące u podstaw przyjętej w uchwale wykładni.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia • rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg • istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony • nie można zaakceptować nie tylko braku odpowiedzialności Skarbu Państwa za niesłuszne umieszczenie nieletniego w schronisku dla nieletnich, ale także odmiennej oceny skutków niezgodności z prawem niesłusznego umieszczenia nieletniego w schronisku dla nieletnich w porównaniu do oceny konsekwencji niesłusznego tymczasowego aresztowania.
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia, w kontekście ochrony praw nieletnich i wolności osobistej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niesłusznego umieszczenia nieletniego w schronisku dla nieletnich, ale stanowi ważny przykład interpretacji przepisów o odpowiedzialności deliktowej w świetle Konstytucji i EKPC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności państwa za błędy sądowe wobec nieletnich, co ma silny wymiar ludzki i społeczny. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy prawa cywilnego w kontekście praw człowieka.
“Czy państwo zapłaci za błąd sądu wobec nieletniego? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.