IV CSK 703/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca „P.O.C.” Sp. z o.o. wystąpił o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wobec uczestnika T.Z. z powodu jego niewypłacalności i niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd Rejonowy pierwotnie uwzględnił wniosek, uznając, że termin do jego złożenia nie upłynął. Jednak Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację uczestnika, zmienił postanowienie i oddalił wniosek, stwierdzając naruszenie art. 377 Prawa upadłościowego i naprawczego (p.u.n.) w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2009 r. Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o zakaz został złożony po upływie rocznego terminu prekluzyjnego, liczonego od dnia, w którym dłużnik był obowiązany złożyć wniosek o upadłość. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną wnioskodawcy, potwierdził stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że roczny termin do złożenia wniosku o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, liczony od dnia, w którym dłużnik był obowiązany złożyć wniosek o upadłość, jest terminem zawitym. Nawet jeśli wniosek o upadłość został później oddalony z powodu braku majątku, nie otwiera to na nowo biegu terminu do złożenia wniosku o zakaz, jeśli od pierwotnego terminu upłynęło już ponad rok. Sąd Najwyższy zaznaczył, że taka interpretacja zapobiega możliwości orzekania o zakazie po wielu latach od powstania przesłanek do ogłoszenia upadłości, co wypaczałoby sens tej sankcji. Ponadto, sprawa o zakaz była już prawomocnie zakończona, co stanowiło dodatkową przeszkodę do ponownego jej rozpoznania na podstawie art. 365 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu prekluzyjnego do złożenia wniosku o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej oraz skutków prawnych prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zakazu.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2009 r. w zakresie stosowania przepisów, choć zasady interpretacji terminów prekluzyjnych pozostają aktualne. Konieczność uwzględnienia zmian w przepisach po 2009 r. (np. wydłużenie terminu do 3 lat).
Zagadnienia prawne (2)
Czy roczny termin do złożenia wniosku o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, liczony od dnia, w którym dłużnik był obowiązany złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, otwiera się na nowo w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roczny termin do złożenia wniosku o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej nie otwiera się na nowo w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku dłużnika, jeśli od pierwotnego terminu upłynął już rok.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roczny termin prekluzyjny do złożenia wniosku o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej jest terminem zawitym. Jego przekroczenie, nawet w sytuacji oddalenia wniosku o upadłość z powodu braku majątku, uniemożliwia skuteczne złożenie wniosku o zakaz. Taka interpretacja zapobiega nadużyciom i zapewnia pewność obrotu prawnego.
Czy ponowne złożenie wniosku o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, oparte na tych samych okolicznościach faktycznych, które były już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano nowych okoliczności, ponowne złożenie wniosku o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, który był już prawomocnie rozpoznany, stanowi przeszkodę na podstawie art. 365 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli sprawa o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej została już prawomocnie zakończona, ponowne złożenie wniosku o jej rozpoznanie, bez wykazania nowych okoliczności, jest niedopuszczalne ze względu na powagę rzeczy osądzonej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.O.C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | wnioskodawca |
| T. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
p.u.n. art. 373 § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa przesłanki do orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej.
p.u.n. art. 377
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa termin do złożenia wniosku o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej i jego bieg.
Pomocnicze
p.u.n. art. 13 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skutki prawomocnego orzeczenia sądu (powaga rzeczy osądzonej).
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy.
Dz.U. z 2009 r. Nr 53, poz. 434 art. 6 § 2
Ustawa z dnia 6 marca 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dotyczy stosowania przepisów dotychczasowych w sprawach o orzekanie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, gdy podstawy do ogłoszenia upadłości zaistniały przed wejściem w życie nowelizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej został złożony po upływie rocznego terminu prekluzyjnego. • Ponowne złożenie wniosku o zakaz, oparte na tych samych okolicznościach, które były już prawomocnie rozstrzygnięte, jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Bieg terminu prekluzyjnego do złożenia wniosku o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej otwiera się na nowo w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku. • Zaszły przesłanki do orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie art. 373 ust. 1 pkt 1 p.u.n.
Godne uwagi sformułowania
nie orzeka się zakazu, o którym mowa w art. 373 p.u.n., jeżeli postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte w terminie roku od umorzenia lub zakończenia postępowania upadłościowego albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 p.u.n., a gdy nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości, od dnia, w którym dłużnik obowiązany był taki wniosek złożyć. • Sytuacja majątkowa dłużnika podlega zmianom w czasie, stąd w pełni uzasadnione jest występowanie przez wierzyciela z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wielokrotnie wobec tego samego dłużnika i za każdym razem wniosek taki będzie merytorycznie rozpoznany. • W razie oddalenia wniosku na podstawie art. 13 ust. 1 p.u.n. brak jest, zdaniem Sądu Najwyższego, aksjologicznych podstaw uniemożliwiających wyłączenie nierzetelnego uczestnika obrotu gospodarczego wobec spełnienia przesłanek z art. 373 p.u.n. Stąd też termin prekluzyjny przewidziany w art. 377 p.u.n. otwiera się na nowo w wypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku dłużnika. • Rozpoczęcie na nowo biegu terminu na złożenie przedmiotowego wniosku mogło nastąpić jedynie w sytuacji przytoczenia przez wnioskodawcę okoliczności nieobjętych zakresem rozpoznania we wcześniej prowadzonych postępowaniach. • Aby zapobiec tego rodzaju wypaczeniom, należy uznać, że gdy chodzi o skuteczne złożenie wniosku o pozbawienie osoby określonej w art. 373 p.u.n. […]
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Józef Frąckowiak
sprawozdawca
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu prekluzyjnego do złożenia wniosku o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej oraz skutków prawnych prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zakazu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2009 r. w zakresie stosowania przepisów, choć zasady interpretacji terminów prekluzyjnych pozostają aktualne. Konieczność uwzględnienia zmian w przepisach po 2009 r. (np. wydłużenie terminu do 3 lat).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia terminów w postępowaniu upadłościowym i konsekwencji ich przekroczenia, co ma praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców i ich wierzycieli. Wyjaśnia, dlaczego nie można w nieskończoność dochodzić sankcji za niezgłoszenie upadłości.
“Czy można stracić prawo do prowadzenia firmy po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe terminy w sprawach upadłościowych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.