IV CSK 683/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zapłaty kwoty 1.895.737,62 EURO z bezwarunkowej i nieodwołalnej gwarancji ubezpieczeniowej należytego wykonania kontraktu. Sąd Okręgowy w G. zasądził żądaną kwotę, uznając gwarancję za samodzielne i abstrakcyjne zobowiązanie, od którego gwarant nie może podnosić zarzutów ze stosunku podstawowego. Sąd Apelacyjny w [...] zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd Odwoławczy uznał, że powód nie sprecyzował podstawy żądania zapłaty wynikającej z gwarancji oraz że mógł nastąpić zarzut nadużycia prawa. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Wskazał, że Sąd Apelacyjny błędnie zakwalifikował gwarancję jako kauzalną, nie uwzględniając pisma powoda z dnia 28 kwietnia 2011 r. wskazującego przyczyny żądania. Ponadto, zarzut nadużycia prawa nie został wystarczająco uzasadniony. Sąd Najwyższy podkreślił, że gwarancja ubezpieczeniowa, nawet kauzalna, zachowuje samodzielny charakter, a jej beneficjent nie jest obciążony obowiązkiem udowadniania wystąpienia przyczyny żądania. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru gwarancji ubezpieczeniowych, dopuszczalności zarzutów ze stosunku podstawowego, ocena nadużycia prawa w kontekście gwarancji oraz stosowanie przepisów proceduralnych dotyczących postępowania kasacyjnego.
Dotyczy specyficznego rodzaju gwarancji ubezpieczeniowej i stanu faktycznego sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy gwarancja ubezpieczeniowa o charakterze abstrakcyjnym i bezwarunkowym pozwala gwarantowi na podnoszenie zarzutów ze stosunku podstawowego, w szczególności dotyczących zasadności żądania zapłaty przez beneficjenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gwarant nie może skutecznie powołać się na zarzuty wynikające ze stosunku podstawowego w celu wyłączenia lub ograniczenia obowiązku zapłaty z gwarancji abstrakcyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym gwarancja abstrakcyjna jest samodzielnym zobowiązaniem, a gwarant nie może podnosić zarzutów ze stosunku podstawowego. W przypadku gwarancji kauzalnej, beneficjent powinien jedynie wskazać przyczynę żądania, a nie udowadniać jej wystąpienia.
Czy żądanie przez gwaranta od beneficjenta wskazania konkretnej podstawy żądania zapłaty z gwarancji, nawet jeśli jest ona abstrakcyjna, stanowi dopuszczalne badanie zasadności roszczenia, czy też jest naruszeniem charakteru gwarancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku gwarancji abstrakcyjnej, żądanie przez gwaranta wskazania podstawy żądania zapłaty, które wykracza poza samo wezwanie, może być uznane za niedopuszczalne wkraczanie na grunt stosunku podstawowego, chyba że chodzi o badanie nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że żądanie przez pozwanego wyjaśnień od powoda było dopuszczalne jako forma ochrony jego interesów i badanie, czy nie nastąpiło nadużycie prawa. Sąd Najwyższy wskazał, że pominięcie przez Sąd Apelacyjny dowodu w postaci pisma powoda z dnia 28 kwietnia 2011 r., które wskazywało przyczyny żądania, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Czy w sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny oddalił powództwo z powodu braku precyzyjnego wskazania podstawy żądania przez powoda oraz zarzutu nadużycia prawa, a Sąd Najwyższy uznał te przesłanki za wadliwie zastosowane, sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów proceduralnych i materialnych mających wpływ na wynik sprawy, Sąd Najwyższy uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać z powodu naruszenia przepisów procesowych (art. 382, 328 § 2 k.p.c.) oraz materialnych (art. 5, 6, 65 § 2 k.c.), co uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. Infrastruktury Wodociągowo-Kanalizacyjnej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | powód |
| I. Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny poprzez pominięcie istotnych dowodów.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Naruszenie poprzez błędne przerzucenie ciężaru dowodu nadużycia gwarancji na powoda.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przypadku gwarancji bezwarunkowej gwarant miał prawo żądać od beneficjenta wskazania konkretnej podstawy żądania zapłaty.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez błędne uznanie, że brak wskazania przez powoda przesłanek zasadności żądania zapłaty oznacza naruszenie gwarancji.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, w szczególności w zakresie oceny nadużycia prawa.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez błędne przerzucenie ciężaru dowodu nadużycia gwarancji na powoda.
k.c. art. 391
Kodeks cywilny
Uchybienie polegające na zastosowaniu do oceny uprawnień gwaranta wykładni właściwej dla zobowiązania kauzalnego.
k.c. art. 393
Kodeks cywilny
Uchybienie polegające na zastosowaniu do oceny uprawnień gwaranta wykładni właściwej dla zobowiązania kauzalnego.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Uchybienie polegające na zastosowaniu do oceny uprawnień gwaranta wykładni właściwej dla zobowiązania kauzalnego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Błędne uznanie, że doszło do nadużycia prawa (nadużycia gwarancji) przez powoda.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gwarancja ubezpieczeniowa ma charakter abstrakcyjny i bezwarunkowy, co wyłącza możliwość podnoszenia zarzutów ze stosunku podstawowego. • Żądanie przez gwaranta od beneficjenta wskazania podstawy żądania zapłaty z gwarancji abstrakcyjnej jest niedopuszczalne. • Sąd Apelacyjny pominął istotne dowody i wadliwie ocenił zarzut nadużycia prawa. • Powód wskazał przyczyny żądania zapłaty z gwarancji w piśmie z dnia 28 kwietnia 2011 r.
Odrzucone argumenty
Żądanie zapłaty z gwarancji było nadużyciem prawa przez powoda. • Powód nie sprecyzował podstawy żądania zapłaty wynikającej z klauzuli 4.2 kontraktu.
Godne uwagi sformułowania
gwarancja ubezpieczeniowa należytego wykonania kontraktu • bezwarunkowa i nieodwołalna gwarancja • zapłata na pierwsze żądanie • charakter zobowiązania bezwarunkowego i abstrakcyjnego • zobowiązanie gwaranta ma charakter samodzielny • nie przysługuje uprawnienie do dokonywania oceny zasadności żądania zapłaty • nadużycie prawa • gwarancja samoistna • gwarancja kauzalna • gwarancja na pierwsze usprawiedliwione żądanie • nieodwołalnie i bezwarunkowo na pierwsze żądanie
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Antoni Górski
sprawozdawca
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru gwarancji ubezpieczeniowych, dopuszczalności zarzutów ze stosunku podstawowego, ocena nadużycia prawa w kontekście gwarancji oraz stosowanie przepisów proceduralnych dotyczących postępowania kasacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju gwarancji ubezpieczeniowej i stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w obrocie gospodarczym – charakteru gwarancji ubezpieczeniowych i potencjalnego nadużycia prawa, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Gwarancja ubezpieczeniowa: czy zawsze płacisz na pierwsze żądanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 895 737,62 EUR
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.